ପକ୍ଷୋପଵାସିନୋ ଯାନ୍ତି ଯାନୈଃ ଶାର୍ଦୂଲଯୋଜିତୈଃ ପୁରଂ ତଦ୍ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ସେଵ୍ଯମାନାଃ ସୁରାସୁରୈଃ
ଯେମାନେ ଦିନ ଛାଡ଼ି ଦିନ ଉପବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବାଘ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଯାନରେ ବସି, ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ସହରକୁ ଯାନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ସେବା କରନ୍ତି।
ଯେ ଚ ମାସୋପଵାସଂ ତୁ କୁର୍ଵତେ ସଂଯତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ ତେ ଽପି ସୂର୍ଯପ୍ରଦୀପ୍ତୈସ୍ ତୁ ଯାନ୍ତି ଯାନୈର୍ ଯମାଲଯମ୍
ଯେମାନେ ମାସେ ଏକଥର ଉପବାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ବୀ ଯାନରେ ବସି ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ମହାପ୍ରସ୍ଥାନମ୍ ଏକାଗ୍ରୋ ଯଃ ପ୍ରଯାତି ଦୃଢଵ୍ରତଃ ସେଵ୍ଯମାନସ୍ ତୁ ଗନ୍ଧର୍ଵୈର୍ ଯାତି ଯାନୈର୍ ଯମାଲଯମ୍
ଯିଏ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତ ଓ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ନେଇ ମହାପ୍ରସ୍ଥାନ କରେ, ସେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେବା କରୁଥିବା ଯାନରେ ବସି ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଏ।
ଶରୀରଂ ସାଧଯେଦ୍ ଯସ୍ ତୁ ଵୈଷ୍ଣଵେନାନ୍ତରାତ୍ମନା ସ ରଥେନାଗ୍ନିଵର୍ଣେନ ଯାତୀହ ତ୍ରିଦଶାଲଯମ୍
ଯିଏ ଭିତରେ ବୈଷ୍ଣବ ଭାବନା ସହିତ ନିଜ ଶରୀରକୁ ସିଧ୍ଧ କରେ, ସେ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ବୀ ରଥରେ ବସି ଏଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚେ।
ଅଗ୍ନିପ୍ରଵେଶଂ ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ ନାରାଯଣପରାଯଣଃ ସ ଯାତ୍ଯ୍ ଅଗ୍ନିପ୍ରକାଶେନ ଵିମାନେନ ଯମାଲଯମ୍
ଯେଉଁଠି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିର ପ୍ରଭାରେ ଜ୍ୱଳମାନ ରଥରେ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାନ୍ତି।
ପ୍ରାଣାଂସ୍ ତ୍ଯଜତି ଯୋ ମର୍ତ୍ଯଃ ସ୍ମରନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଂ ସନାତନମ୍ ଯାନେନାର୍କପ୍ରକାଶେନ ଯାତି ଧର୍ମପୁରଂ ନରଃ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିବା ବେଳେ ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭାରେ ଚମକୁଥିବା ଯାନରେ ଧର୍ମପୁରକୁ ଯାନ୍ତି।
ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଽନ୍ତର୍ ଜଲଂ ଯସ୍ ତୁ ପ୍ରାଣାଂସ୍ ତ୍ଯଜତି ମାନଵଃ ସୋମମଣ୍ଡଲକଲ୍ପେନ ଯାତି ଯାନେନ ଵୈ ସୁଖମ୍
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଜୀବନ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରମାର ମଣ୍ଡଳ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ରଥରେ ସୁଖରେ ଯାନ୍ତି।
ସ୍ଵଶରୀରଂ ହି ଗୃଧ୍ରେଭ୍ଯୋ ଵୈଷ୍ଣଵୋ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ସ ଯାତି ରଥମୁଖ୍ଯେନ କାଞ୍ଚନେନ ଯମାଲଯମ୍
ଯେଉଁ ବୈଷ୍ଣବ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଗୃଧ୍ରମାନେ ପାଇଁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାନ୍ତି।
ସ୍ତ୍ରୀଗ୍ରହେ ଗୋଗ୍ରହେ ଵାପି ଯୁଦ୍ଧେ ମୃତ୍ଯୁମ୍ ଉପୈତି ଯଃ ସ ଯାତ୍ଯ୍ ଅମରକନ୍ଯାଭିଃ ସେଵ୍ଯମାନୋ ରଵିପ୍ରଭଃ
ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ଜନନୀର ଘର, ଗୋଘର କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଆସିଥାଏ, ସେମାନେ ଦେବୀମାନେ ସେବା କରୁଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ରଥରେ ଯାନ୍ତି।
ଵୈଷ୍ଣଵା ଯେ ଚ କୁର୍ଵନ୍ତି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଂ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ ତତ୍ ପଥଂ ଯାନ୍ତି ତେ ଘୋରଂ ସୁଖଯାନୈର୍ ଅଲଂକୃତାଃ
ଯେଉଁ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ପଥରେ ସୁଖଦ ରଥରେ ଭୂଷିତ ହୋଇ ଯାନ୍ତି।
ଯେ ଯଜନ୍ତି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ କ୍ରତୁଭିର୍ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ ତପ୍ତହାଟକସଂକାଶୈର୍ ଵିମାନୈର୍ ଯାନ୍ତି ତେ ସୁଖମ୍
ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ବହୁ ଦାନ ଦେଇ ବିଦିପ୍ତ କ୍ରତୁ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାପିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଚମକୁଥିବା ରଥରେ ସୁଖରେ ଯାନ୍ତି।
ପରପୀଡାମ୍ ଅକୁର୍ଵନ୍ତୋ ଭୃତ୍ଯାନାଂ ଭରଣାଦିକମ୍ କୁର୍ଵନ୍ତି ତେ ସୁଖଂ ଯାନ୍ତି ଵିମାନୈଃ କନକୋଜ୍ଜ୍ଵଲୈଃ
ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟମାନେ ପୀଡ଼ା ଦେଇନାହାନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ଭୃତ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଭରଣପୋଷଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଚମକୁଥିବା ରଥରେ ସୁଖରେ ଯାନ୍ତି।
ଯେ କ୍ଷାନ୍ତାଃ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ପ୍ରାଣିନାମ୍ ଅଭଯପ୍ରଦାଃ କ୍ରୋଧମୋହଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ନିର୍ମଦାଃ ସଂଯତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ
ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି କ୍ଷମାଶୀଳ, ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା, କ୍ରୋଧ, ମୋହ ଓ ଅହଂକାର ଛାଡ଼ିଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା—
ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରକାଶେନ ଵିମାନେନ ମହାପ୍ରଭାଃ ଯାନ୍ତି ଵୈଵସ୍ଵତପୁରଂ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵସେଵିତାଃ
ସେମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଚମକୁଥିବା ରଥରେ ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେବା କରୁଥିବା ଭାଇବସ୍ବତପୁରକୁ ଯାନ୍ତି।
ଏକଭାଵେନ ଯେ ଵିଷ୍ଣୁଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକଂ ରଵିମ୍ ପୂଜଯନ୍ତି ହି ତେ ଯାନ୍ତି ଵିମାନୈର୍ ଭାସ୍କରପ୍ରଭୈଃ
ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ତ୍ରୟମ୍ବକ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ରଥରେ ଯାନ୍ତି।
ଯେ ଚ ମାଂସଂ ନ ଖାଦନ୍ତି ସତ୍ଯଶୌଚସମନ୍ଵିତାଃ ତେ ଽପି ଯାନ୍ତି ସୁଖେନୈଵ ଧର୍ମରାଜପୁରଂ ନରାଃ
ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ମାଂସ ଖାନ୍ତିନାହାନ୍ତି ଏବଂ ସତ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ରତାରେ ଅନୁସୂତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସୁଖରେ ଧର୍ମରାଜ ପୁରକୁ ଯାନ୍ତି।
ମାଂସାନ୍ ମିଷ୍ଟତରଂ ନାସ୍ତି ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାଦିକେଷୁ ଚ ତସ୍ମାନ୍ ମାଂସଂ ନ ଭୁଞ୍ଜୀତ ନାସ୍ତି ମିଷ୍ଟୈଃ ସୁଖୋଦଯଃ
ଭୋଜ୍ୟ ଖାଦ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମାଂସ ଅତି ରସିକ, ତେଣୁ ମାଂସ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ରସିକ ଖାଦ୍ୟରୁ ସୁଖ ମିଳେନାହିଁ।
ଗୋସହସ୍ରଂ ତୁ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଯସ୍ ତୁ ମାଂସଂ ନ ଭକ୍ଷଯେତ୍ ସମାଵ୍ ଏତୌ ପୁରା ପ୍ରାହ ବ୍ରହ୍ମା ଵେଦଵିଦାଂ ଵରଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ହଜାର ଗୋ ଦାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁ ଲୋକ ମାଂସ ଖାନ୍ତିନାହାନ୍ତି, ଦୁଇଜଣ ଏକ ସମାନ, ବ୍ରହ୍ମା ଏହାକୁ ବେଦଜ୍ଞମାନେ ପାଇଁ କହିଥିଲେ।
ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ଯତ୍ ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ଯତ୍ ଫଲମ୍ ଅମାଂସଭକ୍ଷଣେ ଵିପ୍ରାସ୍ ତଚ୍ ଚ ତଚ୍ ଚ ଚ ତତ୍ସମମ୍
ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ମାଂସ ଖାଇନାହାଁ ଏହି ଦୁଇଟି ସମାନ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଏଵଂ ସୁଖେନ ତେ ଯାନ୍ତି ଯମଲୋକଂ ଚ ଧାର୍ମିକାଃ ଦାନଵ୍ରତପରା ଯାନୈର୍ ଯତ୍ର ଦେଵୋ ରଵେଃ ସୁତଃ
ଏଭଳି, ଦାନ ଓ ବ୍ରତରେ ଲାଗିଥିବା ଧାର୍ମିକମାନେ ସୁଖରେ ଯମଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦେବତା ବସନ୍ତି।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାନ୍ ଧାର୍ମିକାନ୍ ଦେଵଃ ସ୍ଵଯଂ ସଂମାନଯେଦ୍ ଯମଃ ସ୍ଵାଗତାସନଦାନେନ ପାଦ୍ଯାର୍ଘ୍ଯେଣ ପ୍ରିଯେଣ ତୁ
ସେ ଧାର୍ମିକମାନେକୁ ଦେଖି, ଯମ ଦେବତା ନିଜେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସ୍ୱାଗତ, ଆସନ, ପାଦ୍ୟ ଓ ଆର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ଆଦର କରନ୍ତି।
ଧନ୍ଯା ଯୂଯଂ ମହାତ୍ମାନ ଆତ୍ମନୋ ହିତକାରିଣଃ ଯେନ ଦିଵ୍ଯସୁଖାର୍ଥାଯ ଭଵଦ୍ଭିଃ ସୁକୃତଂ କୃତମ୍
ଧନ୍ୟ ତୁମେ, ମହାତ୍ମାମାନେ, ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟ ସୁଖ ପାଇବାକୁ ଭଲ କାମ କରିଛ।
ଇଦଂ ଵିମାନମ୍ ଆରୁହ୍ଯ ଦିଵ୍ଯସ୍ତ୍ରୀଭୋଗଭୂଷିତାଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗଚ୍ଛଧ୍ଵମ୍ ଅତୁଲଂ ସର୍ଵକାମସମନ୍ଵିତମ୍
ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଦେବୀମାନେ ଓ ଦିବ୍ୟ ସୁଖରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉଥିବା ଅପୂର୍ବ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ।
ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନ୍ ଅନ୍ତେ ପୁଣ୍ଯପରିକ୍ଷଯାତ୍ ଯତ୍ କିଂଚିଦ୍ ଅଲ୍ପମ୍ ଅଶୁଭଂ ଫଲଂ ତଦ୍ ଇହ ଭୋକ୍ଷ୍ଯଥ
ସେଠାରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, ଯେଉଁ ଅଳ୍ପ ଅଶୁଭ ଫଳ ଅଛି, ସେଠିକି ଏଠାରେ ଭୋଗିବ।
ଯେ ତୁ ତଂ ଧର୍ମରାଜାନଂ ନରାଃ ପୁଣ୍ଯାନୁଭାଵତଃ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୌମ୍ଯମନସଂ ପିତୃଭୂତମ୍ ଇଵାତ୍ମନଃ
ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ ଦୟାଳୁ ମନ ଥିବା ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ନିଜ ପିତା ପରି ଦେଖନ୍ତି—
ତସ୍ମାଦ୍ ଧର୍ମଃ ସେଵିତଵ୍ଯଃ ସଦା ମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦଃ ଧର୍ମାଦ୍ ଅର୍ଥସ୍ ତଥା କାମୋ ମୋକ୍ଷଶ୍ ଚ ପରିକୀର୍ତ୍ଯତେ
ସେଥିପାଇଁ ଧର୍ମକୁ ସଦା ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ; ଧର୍ମରୁ ଧନ, କାମନା ଓ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଧର୍ମୋ ମାତା ପିତା ଭ୍ରାତା ଧର୍ମୋ ନାଥଃ ସୁହୃତ୍ ତଥା ଧର୍ମଃ ସ୍ଵାମୀ ସଖା ଗୋପ୍ତା ତଥା ଧାତା ଚ ପୋଷକଃ
ଧର୍ମ ହେଉଛି ମାଆ, ବାପା, ଭାଇ; ଧର୍ମ ହେଉଛି ରକ୍ଷକ ଓ ବନ୍ଧୁ; ଧର୍ମ ହେଉଛି ସ୍ୱାମୀ, ସାଥୀ, ରକ୍ଷାକାରୀ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପୋଷକ।
ଧର୍ମାଦ୍ ଅର୍ଥୋ ଽର୍ଥତଃ କାମଃ କାମାଦ୍ ଭୋଗଃ ସୁଖାନି ଚ ଧର୍ମାଦ୍ ଐଶ୍ଵର୍ଯମ୍ ଏକାଗ୍ର୍ଯଂ ଧର୍ମାତ୍ ସ୍ଵର୍ଗଗତିଃ ପରା
ଧର୍ମରୁ ଧନ ମିଳେ, ଧନରୁ କାମନା, କାମନାରୁ ଭୋଗ ଓ ସୁଖ ମିଳେ; ଧର୍ମରୁ ଏଶ୍ୱର୍ୟ, ଏକାଗ୍ରତା ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାର୍ଗ ମିଳେ।
ଧର୍ମସ୍ ତୁ ସେଵିତୋ ଵିପ୍ରାସ୍ ତ୍ରାଯତେ ମହତୋ ଭଯାତ୍ ଦେଵତ୍ଵଂ ଚ ଦ୍ଵିଜତ୍ଵଂ ଚ ଧର୍ମାତ୍ ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯ୍ ଅସଂଶଯମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ, ଏହା ବଡ଼ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରେ; ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦେବତ୍ୱ ଓ ଦ୍ୱିଜତ୍ୱ ମିଳେ।
ଯଦା ଚ କ୍ଷୀଯତେ ପାପଂ ନରାଣାଂ ପୂର୍ଵସଂଚିତମ୍ ତଦୈଷାଂ ଭଜତେ ବୁଦ୍ଧିର୍ ଧର୍ମଂ ଚାତ୍ର ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନଙ୍କର ପୂର୍ବ ସଞ୍ଚିତ ପାପ କମିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଧର୍ମ ଦିଗକୁ ଯାଏ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।