ମୁଦ୍ଗରୈର୍ ଲୋହଦଣ୍ଡୈଶ୍ ଚ ଶକ୍ତିତୋମରପଟ୍ଟିଶୈଃ ପରିଘୈର୍ ଭିନ୍ଦିପାଲୈଶ୍ ଚ ଗଦାପରଶୁଭିଃ ଶରୈଃ
ମୁସଳ, ଲୋହାର ଛଡ଼, ବଣ, ଭାଲା, ତଳୱାର, ଗଦା, ଗୁଲି, ମୁଷଳ, କୁଟାରି ଓ ତୀର—
ପୃଷ୍ଠତୋ ହନ୍ଯମାନ୍ଯାଶ୍ ଚ ଯମଦୂତୈଃ ସୁନିର୍ଦଯୈଃ ଅଗ୍ରତଃ ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ ଭକ୍ଷ୍ଯନ୍ତେ ପାପକାରିଣଃ
ପଛୁଆଁରୁ ନିର୍ଦୟ ଯମଦୂତମାନେ ମାଡ଼ି ଦେଉଛନ୍ତି, ସାମ୍ନାରୁ ସିଂହ, ବାଘ ଓ ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଖାଇଯାଉଛନ୍ତି, ପାପୀମାନେ ଏଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି।
ନ ପ୍ରଵେଷ୍ଟୁଂ ନ ନିର୍ଗନ୍ତୁଂ ଲଭନ୍ତେ ଦୁଃଖିତା ଭୃଶମ୍ ସ୍ଵକର୍ମୋପହତାଃ ପାପାଃ କ୍ରନ୍ଦମାନାଃ ସୁଦାରୁଣାଃ
ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ି, ଭିତରକୁ ଯିବା କିମ୍ବା ବାହାରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଉନାହାନ୍ତି; ନିଜ ପାପ କର୍ମରେ ଦବି ଯାଇ, ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି।
ତତ୍ର ସଂପୀଡ୍ଯ ସୁଭୃଶଂ ପ୍ରଵେଶଂ ଯମକିଂକରୈଃ ନୀଯନ୍ତେ ପାପିନସ୍ ତତ୍ର ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠେତ୍ ସ୍ଵଯଂ ଯମଃ
ସେଠାରେ ଯମର ସେବକମାନେ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ, ପାପୀମାନେଙ୍କୁ ସେଠି ନେଇଯାନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଯମ ନିଜେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ଧର୍ମାତ୍ମା ଧର୍ମକୃଦ୍ ଦେଵଃ ସର୍ଵସଂଯମନୋ ଯମଃ ଏଵଂ ପଥାତିକଷ୍ଟେନ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ପ୍ରେତପୁରଂ ନରାଃ
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ନ୍ୟାୟର ରକ୍ଷକ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଦେବତା ଯମ—ଏଭଳି କଷ୍ଟଦାୟକ ପଥ ଦେଇ ମଣିଷମାନେ ପିତୃଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ପ୍ରଜ୍ଞାପିତାସ୍ ତଦା ଦୂତୈର୍ ନିଵେଶ୍ଯନ୍ତେ ଯମାଗ୍ରତଃ ତତସ୍ ତେ ପାପକର୍ମାଣସ୍ ତଂ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଭଯାନକମ୍
ସେଠାରେ ଦୂତମାନେ ଘୋଷଣା କରି, ସେମାନେ ଯମଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରଖାଯାନ୍ତି; ତାପରେ ଯେଉଁମାନେ ପାପ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଯମଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି।
ପାପାପଵିଦ୍ଧନଯନା ଵିପରୀତାତ୍ମବୁଦ୍ଧଯଃ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଵଦନଂ ଭ୍ରୁକୂଟୀକୁଟିଲେକ୍ଷଣମ୍
ପାପରେ ଆବୃତ ଦୃଷ୍ଟି, ବିପରୀତ ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧି; ଯମଙ୍କ ମୁହଁ ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଦେଖାଏ, ଭୃକୁଟି ଭଙ୍ଗି ଆଖି ରୂଦ୍ର।
ଊର୍ଧ୍ଵକେଶଂ ମହାଶ୍ମଶ୍ରୁଂ ପ୍ରସ୍ଫୁରଦଧରୋତ୍ତରମ୍ ଅଷ୍ଟାଦଶଭୁଜଂ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ନୀଲାଞ୍ଜନଚଯୋପମମ୍
ତାଙ୍କର କେଶ ଉପରକୁ ଉଠିଛି, ଦାଢ଼ି ଭଲି ଲମ୍ବା, ଟିଉଁ ଓ ଜିହ୍ବା କମ୍ପିଉଛି; ତିନି କ୍ରୋଧିତ, ଅଠର ହାତ ଅଛି, ଗାଢ଼ କଳି ମେଘ ଭଳି ଦେହ।
ସର୍ଵାଯୁଧୋଦ୍ଯତକରଂ ତୀଵ୍ରଦଣ୍ଡେନ ସଂଯୁତମ୍ ମହାମହିଷମ୍ ଆରୂଢଂ ଦୀପ୍ତାଗ୍ନିସମଲୋଚନମ୍
ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଧରିଛନ୍ତି, ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ସହିତ, ବଡ଼ ମହିଷ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଆଖି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଭଳି।
ରକ୍ତମାଲ୍ଯାମ୍ବରଧରଂ ମହାମେଘମ୍ ଇଵୋଚ୍ଛ୍ରିତମ୍ ପ୍ରଲଯାମ୍ବୁଦନିର୍ଘୋଷଂ ପିବନ୍ନ୍ ଇଵ ମହୋଦଧିମ୍
ତିନି ରକ୍ତ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ବଡ଼ ମେଘ ଭଳି ଉଚ୍ଚ, ପ୍ରଳୟର ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ତାଙ୍କର ରବ, ମହାସାଗର ପିଉଥିବା ପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ଗ୍ରସନ୍ତମ୍ ଇଵ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମ୍ ଉଦ୍ଗିରନ୍ତମ୍ ଇଵାନଲମ୍ ମୃତ୍ଯୁଂ ଚ ତତ୍ସମୀପସ୍ଥଂ କାଲାନଲସମପ୍ରଭମ୍
ସେ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ଯେଉଁଠି ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ଗିଳୁଥିବା ପରି, ଅଗ୍ନିକୁ ଝାଡ଼ୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଉଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ କାଳାଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ବୀ ଥିଲେ।
ପ୍ରଲଯାନଲସଂକାଶଂ କୃତାନ୍ତଂ ଚ ଭଯାନକମ୍ ମାରୀଚୋଗ୍ରା ମହାମାରୀ କାଲରାତ୍ରୀ ଚ ଦାରୁଣା
ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଯମ ଥିଲେ, ଯିଏ ପ୍ରଳୟ ଅଗ୍ନି ପରି ଭୟାନକ, ସହିତ ରହିଥିଲେ ଭୟଙ୍କର ମାରୀଚୀ, ବଡ଼ ବ୍ୟାଧି ଓ ଦାରୁଣ କାଳରାତ୍ରୀ।
ଵିଵିଧା ଵ୍ଯାଧଯଃ କଷ୍ଟା ନାନାରୂପା ଭଯାଵହାଃ ଶକ୍ତିଶୂଲାଙ୍କୁଶଧରାଃ ପାଶଚକ୍ରାସିଧାରିଣଃ
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କଷ୍ଟଦାୟକ ରୋଗ, ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ହାତରେ ବିଦ୍ୟୁତ, ତ୍ରିଶୂଳ, ଅଙ୍କୁଶ, ପାଶ, ଚକ୍ର ଓ ତଳୱାର ଧରିଥିଲେ।
ଵଜ୍ରଦଣ୍ଡଧରା ରୌଦ୍ରାଃ କ୍ଷୁରତୂଣଧନୁର୍ଧରାଃ ଅସଂଖ୍ଯାତା ମହାଵୀର୍ଯାଃ କ୍ରୂରାଶ୍ ଚାଞ୍ଜନସପ୍ରଭାଃ
ଏଠି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବଜ୍ର ଓ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିଲେ, କ୍ଷୁର, ତୁଣୀର ଓ ଧନୁଷ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଗଣନାହୀନ ସଂଖ୍ୟାରେ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କ୍ରୂର ଓ କାଜଳ ପରି କଳା ଥିଲେ।
ସର୍ଵାଯୁଧୋଦ୍ଯତକରା ଯମଦୂତା ଭଯାନକାଃ ଅନେନ ପରିଵାରେଣ ମହାଘୋରେଣ ସଂଵୃତମ୍
ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ହାତରେ ଧରିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଯମଦୂତମାନେ, ଏହି ବଡ଼ ଭୟାନକ ସମୂହ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ଯମଂ ପଶ୍ଯନ୍ତି ପାପିଷ୍ଠାଶ୍ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଂ ଵିଭୀଷଣମ୍ ନିର୍ଭର୍ତ୍ସଯତି ଚାତ୍ଯର୍ଥଂ ଯମସ୍ ତାନ୍ ପାପକାରିଣଃ
ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀମାନେ ଯମ ଓ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ଯମ ସେହି ପାପ କରିଥିବାମାନେଙ୍କୁ ଖୁବ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ତାଡ଼ନ୍ତି।
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତସ୍ ତୁ ଭଗଵାନ୍ ଧର୍ମଵାକ୍ଯୈଃ ପ୍ରବୋଧଯନ୍
ଭଗବାନ୍ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମର କଥା କହି ବୁଝାନ୍ତି।
ଭୋ ଭୋ ଦୁଷ୍କୃତକର୍ମାଣଃ ପରଦ୍ରଵ୍ଯାପହାରିଣଃ ଗର୍ଵିତା ରୂପଵୀର୍ଯେଣ ପରଦାରଵିମର୍ଦକାଃ
ହେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିବାମାନେ, ଅନ୍ୟର ଧନ ଚୋରି କରିଥିବା, ରୂପ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଅହଂକାର କରୁଥିବା, ଅନ୍ୟର ଜନାନୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଥିବା—
ଯତ୍ ସ୍ଵଯଂ କ୍ରିଯତେ କର୍ମ ତତ୍ ସ୍ଵଯଂ ଭୁଜ୍ଯତେ ପୁନଃ ତତ୍ କିମ୍ ଆତ୍ମୋପଘାତାର୍ଥଂ ଭଵଦ୍ଭିର୍ ଦୁଷ୍କୃତଂ କୃତମ୍
ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ କରିଥିବେ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ନିଜେ ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ; ତେବେ, ନିଜ ଦୁଃଖକୁ ଡାକି ଆଣିବା ପାଇଁ କାହିଁକି ଏମିତି ପାପ କରିଥିଲେ?
ଇଦାନୀଂ କିଂ ନୁ ଶୋଚଧ୍ଵଂ ପୀଡ୍ଯମାନାଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ ଭୁଞ୍ଜଧ୍ଵଂ ସ୍ଵାନି ଦୁଃଖାନି ନହି ଦୋଷୋ ଽସ୍ତି କସ୍ଯଚିତ୍
ଏବେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ଯେତେବେଳେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ, କାହିଁକି ଏତେ ଶୋକ କରୁଛ? ନିଜ ଦୁଃଖକୁ ସହିବା; ଏଠି କାହାର ଦୋଷ ନାହିଁ।
ଯ ଏତେ ପୃଥିଵୀପାଲାଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ମତ୍ସମୀପତଃ ସ୍ଵକୀଯୈଃ କର୍ମଭିର୍ ଘୋରୈର୍ ଦୁଷ୍ପ୍ରଜ୍ଞା ବଲଗର୍ଵିତାଃ
ଏହି ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଛନ୍ତି, ନିଜ ଭୟଙ୍କର କର୍ମ ଓ ଶକ୍ତିର ଅଭିମାନରେ ମୁହଁଘୋରାଇ ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ଭୋ ଭୋ ନୃପା ଦୁରାଚାରାଃ ପ୍ରଜାଵିଧ୍ଵଂସକାରିଣଃ ଅଲ୍ପକାଲସ୍ଯ ରାଜ୍ଯସ୍ଯ କୃତେ କିଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ କୃତମ୍
ହେ ଦୁର୍ନୀତି ରାଜାମାନେ, ଜନସମୂହକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା, କିଛି ସମୟର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ କାହିଁକି ଏମିତି ପାପ କରିଥିଲେ?
ରାଜ୍ଯଲୋଭେନ ମୋହେନ ବଲାଦ୍ ଅନ୍ଯାଯତଃ ପ୍ରଜାଃ ଯଦ୍ ଦଣ୍ଡିତାଃ ଫଲଂ ତସ୍ଯ ଭୁଞ୍ଜଧ୍ଵମ୍ ଅଧୁନା ନୃପାଃ
ରାଜ୍ୟର ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ, ଅନ୍ୟାୟରେ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ ତୁମେ ଜନତାକୁ ଦଣ୍ଡିତ କରିଥିଲ; ଏବେ, ହେ ରାଜାମାନେ, ସେହି କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କର।
କୁତୋ ରାଜ୍ଯଂ କଲତ୍ରଂ ଚ ଯଦର୍ଥମ୍ ଅଶୁଭଂ କୃତମ୍ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ସଂପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଯୂଯମ୍ ଏକାକିନଃ ସ୍ଥିତାଃ
ଯାହା ପାଇଁ ତୁମେ ଅଶୁଭ କାମ କରିଥିଲ, ସେଇ ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ସେଇ ଜନାନୀ କେଉଁଠି? ସେସବୁ ଛାଡ଼ି ଏବେ ତୁମେ ଏକା ଏଠାରେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ରହିଛ।
ପଶ୍ଯାମୋ ନ ବଲଂ ସର୍ଵଂ ଯେନ ଵିଧ୍ଵଂସିତାଃ ପ୍ରଜାଃ ଯମଦୂତୈଃ ପାଟ୍ଯମାନା ଅଧୁନା କୀଦୃଶଂ ଫଲମ୍
ଯେ ଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ଜନସମୂହକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲ, ସେ ଶକ୍ତି ଏବେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ; ଏବେ ଯମଦୂତମାନେ ତୁମକୁ ଛିଣି ନେଉଛନ୍ତି, କେମିତି ଫଳ ମିଳୁଛି?
ଏଵଂ ବହୁଵିଧୈର୍ ଵାକ୍ଯୈର୍ ଉପାଲବ୍ଧା ଯମେନ ତେ ଶୋଚନ୍ତଃ ସ୍ଵାନି କର୍ମାଣି ତୂଷ୍ଣୀଂ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ପାର୍ଥିଵାଃ
ଏଭଳି ବହୁ ପ୍ରକାର ଉପାଳୋଭ କଥା ଯମ କହିବା ପରେ, ସେଇ ରାଜାମାନେ ନିଜ କର୍ମକୁ ନେଇ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଯାନ୍ତି।
ଇତି କର୍ମ ସମାଦିଶ୍ଯ ନୃପାଣାଂ ଧର୍ମରାଟ୍ ସ୍ଵଯମ୍ ତତ୍ପାତକଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମ୍ ଇଦଂ ଵଚନମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି ରାଜାମାନେଙ୍କର କର୍ମ ଉଲ୍ଲେଖ କରି, ଧର୍ମରାଜ ନିଜେ ତାଙ୍କର ପାପ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଭୋ ଭୋଶ୍ ଚଣ୍ଡ ମହାଚଣ୍ଡ ଗୃହୀତ୍ଵା ନୃପତୀନ୍ ଇମାନ୍ ଵିଶୋଧଯଧ୍ଵଂ ପାପେଭ୍ଯଃ କ୍ରମେଣ ନରକାଗ୍ନିଷୁ
ହେ ଚଣ୍ଡ, ହେ ମହାଚଣ୍ଡ, ଏହି ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଧରି, ତାଙ୍କର ପାପକୁ ଦୂର କର, ଏକ ଏକ କରି ନରକ ଅଗ୍ନିରେ ପବିତ୍ର କର।
ତତଃ ଶୀଘ୍ରଂ ସମୁତ୍ଥାଯ ନୃପାନ୍ ସଂଗୃହ୍ଯ ପାଦଯୋଃ ଭ୍ରାମଯିତ୍ଵା ତୁ ଵେଗେନ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଉଠି, ରାଜାମାନଙ୍କୁ ପାଦ ଧରି ଜୋରରେ ଘୁମାଇ, ଶକ୍ତିରେ ଉପରକୁ ଫେଙ୍ଗି ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ତତ୍ତତ୍ପାପପ୍ରମାଣେନ ଯମଦୂତାଃ ଶିଲାତଲେ ଆସ୍ଫୋଟଯନ୍ତି ତରସା ଵଜ୍ରେଣେଵ ମହାଦ୍ରୁମମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣଙ୍କର ପାପର ଅନୁସାରେ, ଯମର ଦୂତମାନେ ସେମାନେକୁ ଶିଳା ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଚଟାଇ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଯେପରି ଏକ ଦୀର୍ଘ ବୃକ୍ଷକୁ ମାଉସା ଭାଗରେ ଭାଗି ଦେଇଥାନ୍ତି ।