ଉପମଦ୍ଗୁସ୍ ତଥା ମଦ୍ଗୁର୍ ମେଦୁରଶ୍ ଚାରିମେଜଯଃ ଅଵିକ୍ଷିତସ୍ ତଥାକ୍ଷେପଃ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଶ୍ ଚାରିମର୍ଦନଃ
ଉପମଦ୍ଗୁ, ମଦ୍ଗୁ, ମେଦୁର, ଆରିମେଜୟ, ଅବିକ୍ଷିତ, ଅକ୍ଷେପ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ଆରିମର୍ଦନ —
ଧର୍ମଧୃଗ୍ ଯତିଧର୍ମା ଚ ଧର୍ମୋକ୍ଷାନ୍ଧକରୁସ୍ ତଥା ଆଵାହପ୍ରତିଵାହୌ ଚ ସୁନ୍ଦରୀ ଚ ଵରାଙ୍ଗନା
ଧର୍ମଧୃକ୍, ଯତିଧର୍ମ, ଧର୍ମୋକ୍ଷ, ଅନ୍ଧକରୁ, ଆଭାହ ଓ ପ୍ରତିଭାହ, ସୁନ୍ଦରୀ ଓ ବରାଙ୍ଗନା —
ଅକ୍ରୂରେଣୋଗ୍ରସେନାଯାଂ ସୁଗାତ୍ର୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ପ୍ରସେନଶ୍ ଚୋପଦେଵଶ୍ ଚ ଜଜ୍ଞାତେ ଦେଵଵର୍ଚସୌ
ଅକୃରୁର ଓ ସୁଗାତ୍ରୀଙ୍କୁଠାରୁ, ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପ୍ରସେନ ଓ ଉପଦେବ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଦୁଇଜଣ ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ।
ଚିତ୍ରକସ୍ଯାଭଵନ୍ ପୁତ୍ରାଃ ପୃଥୁର୍ ଵିପୃଥୁର୍ ଏଵ ଚ ଅଶ୍ଵଗ୍ରୀଵୋ ଽଶ୍ଵବାହୁଶ୍ ଚ ସ୍ଵପାର୍ଶ୍ଵକଗଵେଷଣୌ
ଚିତ୍ରକଙ୍କ ପୁଅମାନେ ହେଲେ: ପୃଥୁ, ବିପୃଥୁ, ଅଶ୍ୱଗ୍ରୀବ, ଅଶ୍ୱବାହୁ, ସ୍ୱପାର୍ଶ୍ୱକ ଓ ଗବେଷଣ।
ଅରିଷ୍ଟନେମିର୍ ଅଶ୍ଵଶ୍ ଚ ସୁଧର୍ମା ଧର୍ମଭୃତ୍ ତଥା ସୁବାହୁର୍ ବହୁବାହୁଶ୍ ଚ ଶ୍ରଵିଷ୍ଠାଶ୍ରଵଣେ ସ୍ତ୍ରିଯୌ
ଅରିଷ୍ଟନେମି, ଅଶ୍ୱ, ସୁଧର୍ମା, ଧର୍ମଭୃତ୍, ସୁବାହୁ, ବହୁବାହୁ, ଏବଂ ଦୁଇଜଣୀ ନାରୀ ଶ୍ରବିଷ୍ଠା ଏବଂ ଶ୍ରବଣା।
ଅସିକ୍ନ୍ଯାଂ ଜନଯାମ୍ ଆସ ଶୂରଂ ଵୈ ଦେଵମୀଢୁଷମ୍ ମହିଷ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞିରେ ଶୂରା ଭୋଜ୍ଯାଯାଂ ପୁରୁଷା ଦଶ
ଅସିକ୍ନୀରେ, ସେ ଶୂରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେଉଁଥିକି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ମହିଷୀରେ, ବୀରପୁତ୍ରମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ଭୋଜ୍ୟାରେ, ଦଶ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ।
ଵସୁଦେଵୋ ମହାବାହୁଃ ପୂର୍ଵମ୍ ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭିଃ ଜଜ୍ଞେ ଯସ୍ଯ ପ୍ରସୂତସ୍ଯ ଦୁନ୍ଦୁଭ୍ଯଃ ପ୍ରାଣଦନ୍ ଦିଵି
ବସୁଦେବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ, ପୂର୍ବରୁ ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭି ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ, ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଆକାଶରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଶବ୍ଦ ହେଲା।
ଆନକାନାଂ ଚ ସଂହ୍ରାଦଃ ସୁମହାନ୍ ଅଭଵଦ୍ ଦିଵି ପପାତ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷଶ୍ ଚ ଶୂରସ୍ଯ ଜନନେ ମହାନ୍
ଶୂରଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଆକାଶରେ ବଡ଼ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଏବଂ ବଡ଼ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ହେଲା।
ମନୁଷ୍ଯଲୋକେ କୃତ୍ସ୍ନେ ଽପି ରୂପେ ନାସ୍ତି ସମୋ ଭୁଵି ଯସ୍ଯାସୀତ୍ ପୁରୁଷାଗ୍ର୍ଯସ୍ଯ କାନ୍ତିଶ୍ ଚନ୍ଦ୍ରମସୋ ଯଥା
ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ, ପୃଥିବୀରେ କେହି ମଧ୍ୟ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କ ପରି ରୂପରେ ସମାନ ଥିଲେ ନାହିଁ । ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଥିଲା ।
ଦେଵଭାଗସ୍ ତତୋ ଜଜ୍ଞେ ତଥା ଦେଵଶ୍ରଵାଃ ପୁନଃ ଅନାଧୃଷ୍ଟିଃ କନଵକୋ ଵତ୍ସଵାନ୍ ଅଥ ଗୃଞ୍ଜମଃ
ତାଙ୍କଠାରୁ ଦେବଭାଗ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ପୁନି ଦେବଶ୍ରବା, ଅନାଧୃଷ୍ଟି, କନବକ, ବତ୍ସବାନ୍ ଓ ଗୃଞ୍ଜମ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ଶ୍ଯାମଃ ଶମୀକୋ ଗଣ୍ଡୂଷଃ ପଞ୍ଚ ଚାସ୍ଯ ଵରାଙ୍ଗନାଃ ପୃଥୁକୀର୍ତିଃ ପୃଥା ଚୈଵ ଶ୍ରୁତଦେଵା ଶ୍ରୁତଶ୍ରଵା
ଶ୍ୟାମ, ଶମୀକ, ଗଣ୍ଡୂଷ ଏବଂ ପାଞ୍ଚଟି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନାରୀ: ପୃଥୁକୀର୍ତି, ପୃଥା, ଶ୍ରୁତଦେବା, ଶ୍ରୁତଶ୍ରବା—
ରାଜାଧିଦେଵୀ ଚ ତଥା ପଞ୍ଚୈତା ଵୀରମାତରଃ ଶ୍ରୁତଶ୍ରଵାଯାଂ ଚୈଦ୍ଯସ୍ ତୁ ଶିଶୁପାଲୋ ଽଭଵନ୍ ନୃପଃ
ରାଜାଧିଦେବୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ; ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣୀ ଅତିରଥମାନଙ୍କର ମାଁ ଥିଲେ । ଶ୍ରୁତଶ୍ରବାଙ୍କଠାରୁ ଚେଦି ରାଜା ଶିଶୁପାଳ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ ଯୋ ଽସୌ ଦୈତ୍ଯରାଜୋ ଽଭଵତ୍ ପୁରା ପୃଥୁକୀର୍ତ୍ଯାଂ ତୁ ସଂଜଜ୍ଞେ ତନଯୋ ଵୃଦ୍ଧଶର୍ମଣଃ
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ପୃଥୁକୀର୍ତିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧଶର୍ମାଙ୍କର ପୁଅ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
କରୂଷାଧିପତିର୍ ଵୀରୋ ଦନ୍ତଵକ୍ରୋ ମହାବଲଃ ପୃଥାଂ ଦୁହିତରଂ ଚକ୍ରେ କୁନ୍ତିସ୍ ତାଂ ପାଣ୍ଡୁର୍ ଆଵହତ୍
କରୁଷ ଦେଶର ଶୂର ଶାସକ ଦନ୍ତଭକ୍ର, ଯିଏ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ, ସେ ପୃଥାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; କୁନ୍ତି ନାମକ ଏହି ଝିଅକୁ ପାଣ୍ଡୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ଯସ୍ଯାଂ ସ ଧର୍ମଵିଦ୍ ରାଜା ଧର୍ମୋ ଜଜ୍ଞେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ଭୀମସେନସ୍ ତଥା ଵାତାଦ୍ ଇନ୍ଦ୍ରାଚ୍ ଚୈଵ ଧନଂଜଯଃ
ଯାହାଠାରୁ ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜନ୍ମ ନେଲେ; ବାୟୁଠାରୁ ଭୀମସେନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଧନଞ୍ଜୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ଲୋକେ ପ୍ରତିରଥୋ ଵୀରଃ ଶକ୍ରତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମଃ ଅନମିତ୍ରାଚ୍ ଛନିର୍ ଜଜ୍ଞେ କନିଷ୍ଠାଦ୍ ଵୃଷ୍ଣିନନ୍ଦନାତ୍
ଲୋକରେ ପ୍ରତିବ୍ରତ ଏକ ବୀର ଥିଲେ, ଶକ୍ରଙ୍କ ସମାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ; ଅନମିତ୍ରଠାରୁ ଶନି ଓ ବୃଷ୍ଣିବଂଶର ସବୁଠୁ ଛୋଟ ଝିଅଠାରୁ ଜନ୍ମ ହେଲେ।
ଶୈନେଯଃ ସତ୍ଯକସ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଯୁଯୁଧାନଶ୍ ଚ ସାତ୍ଯକିଃ ଉଦ୍ଧଵୋ ଦେଵଭାଗସ୍ଯ ମହାଭାଗଃ ସୁତୋ ଽଭଵତ୍
ତାଙ୍କଠାରୁ ସତ୍ୟକ ଓ ସତ୍ୟକଠାରୁ ସାତ୍ୟକି ଯୁୟୁଧାନ ଜନ୍ମିଲେ; ଦେବଭାଗଙ୍କର ମହାନ ସନ୍ତାନ ଉଦ୍ଧବ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ପଣ୍ଡିତାନାଂ ପରଂ ପ୍ରାହୁର୍ ଦେଵଶ୍ରଵସମ୍ ଉତ୍ତମମ୍ ଅଶ୍ମକ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ ପୁତ୍ରମ୍ ଅନାଧୃଷ୍ଟିର୍ ଯଶସ୍ଵିନମ୍
ପଣ୍ଡିତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବଶ୍ରବାସଙ୍କୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଅନାଧୃଷ୍ଟି ନାମକ ବିଖ୍ୟାତ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଶ୍ମକରୁ ପୁଅ ପାଇଥିଲେ।
ନିଵୃତ୍ତଶତ୍ରୁଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଂ ଶ୍ରୁତଦେଵା ତ୍ଵ୍ ଅଜାଯତ ଶ୍ରୁତଦେଵାତ୍ମଜାସ୍ ତେ ତୁ ନୈଷାଦିର୍ ଯଃ ପରିଶ୍ରୁତଃ
ନିବୃତ୍ତଶତ୍ରୁ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ଶ୍ରୁତଦେବ ଜନ୍ମିଲେ; ଶ୍ରୁତଦେବଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନୈଷାଦ ଜନ୍ମିଲେ।
ଏକଲଵ୍ଯୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ନିଷାଦୈଃ ପରିଵର୍ଧିତଃ ଵତ୍ସଵତେ ତ୍ଵ୍ ଅପୁତ୍ରାଯ ଵସୁଦେଵଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ଅଦ୍ଭିର୍ ଦଦୌ ସୁତଂ ଵୀରଂ ଶୌରିଃ କୌଶିକମ୍ ଔରସମ୍
ଏକଲବ୍ୟ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଷାଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ହେଲେ; ବତ୍ସବତୀ ନିରସନ୍ତାନ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ବସୁଦେବ ଜଳସଂସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ନିଜ ସନ୍ତାନ ଶୌରିଙ୍କୁ କୌଶିକଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ଗଣ୍ଡୂଷାଯ ହ୍ଯ୍ ଅପୁତ୍ରାଯ ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନୋ ଦଦୌ ସୁତାନ୍ ଚାରୁଦେଷ୍ଣଂ ସୁଦେଷ୍ଣଂ ଚ ପଞ୍ଚାଲଂ କୃତଲକ୍ଷଣମ୍
ଗଣ୍ଡୂଷ ନିରସନ୍ତାନ ଥିଲେ, ବିଶ୍ୱକ୍ସେନ ତାଙ୍କୁ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ସୁଦେଷ୍ଣ ଓ ପଞ୍ଚାଳ ନାମକ ଶୁଭଲକ୍ଷଣ ଥିବା ପୁଅମାନେ ଦେଇଥିଲେ।
ଅସଂଗ୍ରାମେଣ ଯୋ ଵୀରୋ ନାଵର୍ତତ କଦାଚନ ରୌକ୍ମିଣେଯୋ ମହାବାହୁଃ କନୀଯାନ୍ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଯିଏ କେବେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଛକୁ ଫେରିନଥିଲେ, ସେହି ବୀର ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କର ସନ୍ତାନ, ବଳଶାଳୀ ଓ ସବୁଠୁ ଛୋଟ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଵାଯସାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଯଂ ଯାନ୍ତଂ ପୃଷ୍ଠତୋ ଽନ୍ଵଯୁଃ ଚାରୂନ୍ ଅଦ୍ଯୋପଭୋକ୍ଷ୍ଯାମଶ୍ ଚାରୁଦେଷ୍ଣହତାନ୍ ଇତି
ହଜାର ହଜାର କାଉଁଆ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, କହୁଥିଲେ, 'ଆଜି ଆମେ ଚାରୁଦେଷ୍ଣଙ୍କ ହସ୍ତରେ ହତ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଖାଇବୁ।'
ତନ୍ତ୍ରିଜସ୍ ତନ୍ତ୍ରିପାଲଶ୍ ଚ ସୁତୌ କନଵକସ୍ଯ ତୌ ଵୀରୁଶ୍ ଚାଶ୍ଵହନୁଶ୍ ଚୈଵ ଵୀରୌ ତାଵ୍ ଅଥ ଗୃଞ୍ଜିମୌ
କନବକଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ଥିଲେ—ତନ୍ତ୍ରିଜ ଓ ତନ୍ତ୍ରିପାଳ; ଗୃଞ୍ଜିମଙ୍କର ଦୁଇ ବଳଶାଳୀ ପୁଅ ଥିଲେ—ବୀରୁ ଓ ଅଶ୍ୱହନୁ।
ଶ୍ଯାମପୁତ୍ରଃ ଶମୀକସ୍ ତୁ ଶମୀକୋ ରାଜ୍ଯମ୍ ଆଵହତ୍ ଜୁଗୁପ୍ସମାନୋ ଭୋଜତ୍ଵାଦ୍ ରାଜସୂଯମ୍ ଅଵାପ ସଃ
ଶ୍ୟାମଙ୍କର ପୁଅ ଶମୀକ ରାଜ୍ୟ ପାଇଥିଲେ; ବୋଝମାନେ ଭୋଜବଂଶକୁ ଅପମାନ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଅଜାତଶତ୍ରୁଃ ଶତ୍ରୂଣାଂ ଜଜ୍ଞେ ତସ୍ଯ ଵିନାଶନଃ ଵସୁଦେଵସୁତାନ୍ ଵୀରାନ୍ କୀର୍ତଯିଷ୍ଯାମ୍ଯ୍ ଅତଃ ପରମ୍
ଅଜାତଶତ୍ରୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଜନ୍ମିଲେ; ବସୁଦେବଙ୍କ ବଳଶାଳୀ ପୁଅମାନଙ୍କ କଥା ଏବେ କହିବି।
ଵୃଷ୍ଣେସ୍ ତ୍ରିଵିଧମ୍ ଏଵଂ ତୁ ବହୁଶାଖଂ ମହୌଜସମ୍ ଧାରଯନ୍ ଵିପୁଲଂ ଵଂଶଂ ନାନର୍ଥୈର୍ ଇହ ଯୁଜ୍ଯତେ
ଏହିପରି ଭାବେ ବୃଷ୍ଣିଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବହୁଶାଖା ବଂଶକୁ ତିନିପ୍ରକାର ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି; ଏଠି ବଡ଼ ବଂଶ ରଖିବା ଅନାବଶ୍ୟକ।
ଯାଃ ପତ୍ନ୍ଯୋ ଵସୁଦେଵସ୍ଯ ଚତୁର୍ଦଶ ଵରାଙ୍ଗନାଃ ପୌରଵୀ ରୋହିଣୀ ନାମ ମଦିରାଦିତଥାଵରା
ବସୁଦେବଙ୍କ ଚଉଦ ଜଣ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଥିଲେ—ପୌରବୀ, ରୋହିଣୀ, ମଦିରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ରୂପବତୀ।
ଵୈଶାଖୀ ଚ ତଥା ଭଦ୍ରା ସୁନାମ୍ନୀ ଚୈଵ ପଞ୍ଚମୀ ସହଦେଵା ଶାନ୍ତିଦେଵା ଶ୍ରୀଦେଵୀ ଦେଵରକ୍ଷିତା
ଭଳି ଭାବେ ବୈଶାଖୀ, ଭଦ୍ରା, ସୁନାମ୍ନୀ ପଞ୍ଚମୀ, ସହଦେବା, ଶାନ୍ତିଦେବା, ଶ୍ରୀଦେବୀ ଓ ଦେବରକ୍ଷିତା।
ଵୃକଦେଵ୍ଯ୍ ଉପଦେଵୀ ଚ ଦେଵକୀ ଚୈଵ ସପ୍ତମୀ ସୁତନୁର୍ ଵଡଵା ଚୈଵ ଦ୍ଵେ ଏତେ ପରିଚାରିକେ
ବୃକଦେବୀ, ଉପଦେବୀ ଓ ସପ୍ତମୀ ହିସାବରେ ଦେବକୀ; ସୁତନୂ ଓ ବଡ଼ବା, ଏହି ଦୁଇଜଣେ ପରିଚାରିକା ଥିଲେ।