ଭୁଜ୍ଯମାନୈଶ୍ ଚ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ପାପିଷ୍ଠୈର୍ ମଧୁଘାତକୈଃ ଵିଶ୍ଵସ୍ତଂ ସ୍ଵାମିନଂ ମିତ୍ରଂ ସ୍ତ୍ରିଯଂ ଵା ଯସ୍ ତୁ ଘାତଯେତ୍
ମଧୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭରସା କରୁଥିବା ମାଲିକ, ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ଜନାନୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ପଥରେ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଶସ୍ତ୍ରୈର୍ ନିକୃତ୍ଯମାନୈଶ୍ ଚ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ଚାତୁରୈର୍ ନରୈଃ ଘାତଯନ୍ତି ଚ ଯେ ଜନ୍ତୂଂସ୍ ତାଡଯନ୍ତି ନିରାଗସଃ
ଯେଉଁ ଚତୁର୍ ଲୋକମାନେ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ ହେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଦୋଷ ନଥିବା ଲୋକମାନେ ଉପରେ ମାର ମାରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ପଥରେ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ରାକ୍ଷସୈର୍ ଭକ୍ଷ୍ଯମାଣାସ୍ ତେ ଯାନ୍ତି ଯାମ୍ଯପଥଂ ନରାଃ ଯେ ହରନ୍ତି ପରସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଵରପ୍ରାଵରଣାନି ଚ
ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜନାନୀଙ୍କର ଭଲ ପୋଶାକ ଚୋରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମଙ୍କର ପଥରେ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ତେ ଯାନ୍ତି ଵିଦ୍ରୁତା ନଗ୍ନାଃ ପ୍ରେତୀଭୂତା ଯମାଲଯମ୍ ଵାସୋ ଧାନ୍ଯଂ ହିରଣ୍ଯଂ ଵା ଗୃହକ୍ଷେତ୍ରମ୍ ଅଥାପି ଵା
ସେମାନେ ଭୟରେ ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ପଳାଇ ଯମାଳୟକୁ ଭୂତ ହୋଇ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଚାହେଁ ସେମାନେ ପୋଶାକ, ଧାନ୍ୟ, ସୁନା, କିମ୍ବା ଘର ଏବଂ ଜମି ନେଇଥିବେ।
ଯେ ହରନ୍ତି ଦୁରାତ୍ମାନଃ ପାପିଷ୍ଠାଃ ପାପକର୍ମିଣଃ ପାଷାଣୈର୍ ଲଗୁଡୈର୍ ଦଣ୍ଡୈସ୍ ତାଡ୍ଯମାନୈସ୍ ତୁ ଜର୍ଜରୈଃ
ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟ ଅତି ପାପୀ ଲୋକମାନେ ଚୋରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଷାଣ, ଲାଠି ଏବଂ ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ମାର ଖାଇ ଭାଙ୍ଗି ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଵହଦ୍ଭିଃ ଶୋଣିତଂ ଭୂରି ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ତୁ ଯମାଲଯମ୍ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵଂ ଯେ ହରନ୍ତୀହ ନରା ନରକନିର୍ଭଯାଃ
ଅଧିକ ରକ୍ତ ବୋହି ଯମାଳୟକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରି କରନ୍ତି ଏବଂ ନରକକୁ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ତାଡଯନ୍ତି ତଥା ଵିପ୍ରାନ୍ ଆକ୍ରୋଶନ୍ତି ନରାଧମାଃ ଶୁଷ୍କକାଷ୍ଠନିବଦ୍ଧାସ୍ ତେ ଛିନ୍ନକର୍ଣାକ୍ଷିନାସିକାଃ
ଏହି ନିମ୍ନ ଲୋକମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପରେ ମାର ମାରନ୍ତି ଏବଂ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୁଷ୍କ କାଠରେ ବାନ୍ଧା ହୋଇ, କାନ, ଆଖି ଏବଂ ନାକ କଟା ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ପୂଯଶୋଣିତଦିଗ୍ଧାସ୍ ତେ କାଲଗୃଧ୍ରୈଶ୍ ଚ ଜମ୍ବୁକୈଃ କିଂକରୈର୍ ଭୀଷଣୈଶ୍ ଚଣ୍ଡୈସ୍ ତାଡ୍ଯମାନାଶ୍ ଚ ଦାରୁଣୈଃ
ପୁସ ଏବଂ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ କଳା ଗୃଧ୍ର, ଶ୍ୟାଳ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଦାସମାନେ ଦ୍ୱାରା ମାର ଖାଇବେ।
ଵିକ୍ରୋଶମାନା ଗଚ୍ଛନ୍ତି ପାପିନସ୍ ତେ ଯମାଲଯମ୍ ଏଵଂ ପରମଦୁର୍ଧର୍ଷମ୍ ଅଧ୍ଵାନଂ ଜ୍ଵଲନପ୍ରଭମ୍
ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କରି ଯମାଳୟକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏହି ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ ଏବଂ ଜ୍ୱଳନଶୀଳ ପଥରେ।
ରୌରଵଂ ଦୁର୍ଗଵିଷମଂ ନିର୍ଦିଷ୍ଟଂ ମାନୁଷସ୍ଯ ଚ ପ୍ରତପ୍ତତାମ୍ରଵର୍ଣାଭଂ ଵହ୍ନିଜ୍ଵାଲାସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗଵତ୍
ରୌରବ ନରକ ମାନବଙ୍କ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଛି, ଏହା ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର, ତାପିତ ତାମ୍ବା ରଙ୍ଗର, ଅଗ୍ନି ଆଲୋକ ଏବଂ ଫୁଲିଙ୍ଗରେ ଚମକୁଥିବା।
କୁରଣ୍ଟକଣ୍ଟକାକୀର୍ଣଂ ପୃଥୁଵିକଟତାଡନୈଃ ଶକ୍ତିଵଜ୍ରୈଶ୍ ଚ ସଂକୀର୍ଣମ୍ ଉଜ୍ଜ୍ଵଲଂ ତୀଵ୍ରକଣ୍ଟକମ୍
ଏହି ନରକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଣ୍ଟାରେ ଭରିଥିବା, ଭାରି ମାର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ହୋଇଥିବା, ଶକ୍ତି ଏବଂ ବଜ୍ରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚମକୁଥିବା ଏବଂ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ।
ଅଙ୍ଗାରଵାଲୁକାମିଶ୍ରଂ ଵହ୍ନିକୀଟକଦୁର୍ଗମମ୍ ଜ୍ଵାଲାମାଲାକୁଲଂ ରୌଦ୍ରଂ ସୂର୍ଯରଶ୍ମିପ୍ରତାପିତମ୍
ଏହି ନରକ ଜ୍ୱଳନଶୀଳ କୋହଳ ଏବଂ ବାଲୁକାରେ ମିଶ୍ରିତ, ଅଗ୍ନି କୀଟ ଦ୍ୱାରା ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ, ଜ୍ୱାଲା ମାଳାରେ ଘେରା, ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ତାପିତ।
ଅଧ୍ଵାନଂ ନୀଯତେ ଦେହୀ କୃଷ୍ଯମାଣଃ ସୁନିଷ୍ଠୁରୈଃ ଯଦୈଵ କ୍ରନ୍ଦତେ ଜନ୍ତୁର୍ ଦୁଃଖାର୍ତଃ ପତିତଃ କ୍ଵଚିତ୍
ଏହି ପଥରେ ଦେହୀକୁ ଅତି କଠୋର ଦାସମାନେ ଟାଣି ନେଇଯାନ୍ତି; ଯେତେବେଳେ ଜୀବ ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କରେ, କେଉଁଠି ଚିହ୍ନି ଚିହ୍ନି ଖସିଯାଏ—
ତଦୈଵାହନ୍ଯତେ ସର୍ଵୈର୍ ଆଯୁଧୈର୍ ଯମକିଂକରୈଃ ଏଵଂ ସଂତାଡ୍ଯମାନଶ୍ ଚ ଲୁବ୍ଧଃ ପାପେଷୁ ଯୋ ଽନଯଃ
ସେତେବେଳେ ଯମଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦାସମାନେ ମାରନ୍ତି; ଏଭଳି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିବା ଲୋଭୀ ଏବଂ ପାପ କରୁଥିବା ଲୋକ।
ଅଵଶୋ ନୀଯତେ ଜନ୍ତୁର୍ ଦୁର୍ଧରୈର୍ ଯମକିଂକରୈଃ ସର୍ଵୈର୍ ଏଵ ହି ଗନ୍ତଵ୍ଯମ୍ ଅଧ୍ଵାନଂ ତତ୍ ସୁଦୁର୍ଗମମ୍
ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦାସମାନେ ଜୀବକୁ ଅସହାୟ ଭାବରେ ଟାଣି ନେଇଯାନ୍ତି; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହି ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ ପଥ ଦେଇ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ନୀଯତେ ଵିଵିଧୈର୍ ଘୋରୈର୍ ଯମଦୂତୈର୍ ଅଵଜ୍ଞଯା ନୀତ୍ଵା ସୁଦାରୁଣଂ ମାର୍ଗଂ ପ୍ରାଣିନଂ ଯମକିଂକରୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ଭୟଙ୍କର ଯମଦୂତମାନେ ଅବମାନା ସହିତ ଜୀବକୁ ନେଇଯାନ୍ତି; ଅତି ଦାରୁଣ ପଥ ଦେଇ ଯମଦାସମାନେ ଜୀବକୁ ଯମାଳୟକୁ ନେଇଯାନ୍ତି।
ପ୍ରଵେଶ୍ଯତେ ପୁରୀଂ ଘୋରାଂ ତାମ୍ରାଯସମଯୀଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ସା ପୁରୀ ଵିପୁଲାକାରା ଲକ୍ଷଯୋଜନମ୍ ଆଯତା
ଓ ଦ୍ୱିଜଗଣ, ତାପିତ ତାମ୍ବା ରଙ୍ଗର ଭୟଙ୍କର ସହରକୁ ଜୀବକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଯାଏ; ଏହି ସହର ବହୁତ ବଡ଼ ଆକାରର, ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଦୂର ଯାଏ।
ଚତୁରସ୍ରା ଵିନିର୍ଦିଷ୍ଟା ଚତୁର୍ଦ୍ଵାରଵତୀ ଶୁଭା ପ୍ରାକାରାଃ କାଞ୍ଚନାସ୍ ତସ୍ଯା ଯୋଜନାଯୁତମ୍ ଉଚ୍ଛ୍ରିତାଃ
ଏହି ସହର ଚତୁର୍କୋଣ ଆକାରର, ଚାରିଟି ଦ୍ୱାର ଥିବା ଶୁଭ, ଏହାର ପ୍ରାକାର ସୁନାର, ଦଶ ହଜାର ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ।
ଇନ୍ଦ୍ରନୀଲମହାନୀଲପଦ୍ମରାଗୋପଶୋଭିତା ସା ପୁରୀ ଵିଵିଧୈଃ ସଂଘୈର୍ ଘୋରା ଘୋରୈଃ ସମାକୁଲା
ସେହି ସହର ନୀଳମଣି, ବଡ଼ ନୀଳ ରତ୍ନ ଓ ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଭୟଙ୍କର ଦଳମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଦେଵଦାନଵଗନ୍ଧର୍ଵୈର୍ ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସପନ୍ନଗୈଃ ପୂର୍ଵଦ୍ଵାରଂ ଶୁଭଂ ତସ୍ଯାଃ ପତାକାଶତଶୋଭିତମ୍
ତାହାର ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାର ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଶତଶଃ ପତାକାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏଠାରେ ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ସର୍ପମାନେ ଭିଡ଼ ହୋଇଥିଲେ।
ଵଜ୍ରେନ୍ଦ୍ରନୀଲଵୈଦୂର୍ଯମୁକ୍ତାଫଲଵିଭୂଷିତମ୍ ଗୀତନୃତ୍ଯୈଃ ସମାକୀର୍ଣଂ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣୈଃ
ଏହି ସହର ବଜ୍ରମଣି, ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ, ବୈଦୂର୍ୟ ଓ ମୁକ୍ତାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏଠାରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କର ଗୀତ-ନୃତ୍ୟ ଦଳ ରହିଥିଲେ।
ପ୍ରଵେଶସ୍ ତେନ ଦେଵାନାମ୍ ଋଷୀଣାଂ ଯୋଗିନାଂ ତଥା ଗନ୍ଧର୍ଵସିଦ୍ଧଯକ୍ଷାଣାଂ ଵିଦ୍ଯାଧରଵିସର୍ପିଣାମ୍
ସେହି ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ଋଷି, ଯୋଗୀ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଯକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ସର୍ପମାନେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ।
ଉତ୍ତରଂ ନଗରଦ୍ଵାରଂ ଘଣ୍ଟାଚାମରଭୂଷିତମ୍ ଛତ୍ତ୍ରଚାମରଵିନ୍ଯାସଂ ନାନାରତ୍ନୈର୍ ଅଲଂକୃତମ୍
ଉତ୍ତର ନଗର ଦ୍ୱାର ଘଣ୍ଟା ଓ ଚାମରରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏଠାରେ ଛତ୍ର ଓ ଚାମର ଲଗାଯାଇଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା।
ଵୀଣାରେଣୁରଵୈ ରମ୍ଯୈର୍ ଗୀତମଙ୍ଗଲନାଦିତୈଃ ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମନିର୍ଘୋଷୈର୍ ମୁନିଵୃନ୍ଦସମାକୁଲମ୍
ଏହି ଦ୍ୱାର ଭିତରେ ବିଣା ଓ ଅନ୍ୟ ଦଳର ମଧୁର ଧ୍ୱନି, ମଙ୍ଗଳ ଗୀତ ଓ ନାଦ, ଏବଂ ଋକ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ ବେଦର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ମୁନିମାନଙ୍କର ଭିଡ଼ ଥିଲା।
ଵିଶନ୍ତି ଯେନ ଧର୍ମଜ୍ଞାଃ ସତ୍ଯଵ୍ରତପରାଯଣାଃ ଗ୍ରୀଷ୍ମେ ଵାରିପ୍ରଦା ଯେ ଚ ଶୀତେ ଚାଗ୍ନିପ୍ରଦା ନରାଃ
ଏହି ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ଜଣା, ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା, ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ଜଳ ଓ ଶୀତରେ ଅଗ୍ନି ଦେଇଥିବା ଲୋକମାନେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ଶ୍ରାନ୍ତସଂଵାହକା ଯେ ଚ ପ୍ରିଯଵାଦରତାଶ୍ ଚ ଯେ ଯେ ଚ ଦାନରତାଃ ଶୂରା ମାତାପିତୃପରାଶ୍ ଚ ଯେ
ଯେମାନେ କ୍ଲାନ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ମିଷ୍ଟି କଥା କହିବାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ଦାନରେ ରତ, ସୂରବୀର ଓ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଜଶୁଶ୍ରୂଷଣେ ଯୁକ୍ତା ନିତ୍ଯଂ ଯେ ଽତିଥିପୂଜକାଃ ପଶ୍ଚିମଂ ତୁ ମହାଦ୍ଵାରଂ ପୁର୍ଯା ରତ୍ନୈର୍ ଵିଭୂଷିତମ୍
ଯେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି, ସଦା ଅତିଥିମାନେ ପ୍ରତି ଆଦର ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ମହାଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ଵିଚିତ୍ରମଣିସୋପାନଂ ତୋମରୈଃ ସମଲଂକୃତମ୍ ଭେରୀମୃଦଙ୍ଗସଂନାଦୈଃ ଶଙ୍ଖକାହଲନାଦିତମ୍
ତାହାର ସିଢ଼ି ବିଭିନ୍ନ ମଣିରେ ତିଆରି ଓ ତଳୱାରରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା। ଏଠାରେ ଢୋଳ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଶଂଖ, କାହଳ ଧ୍ୱନି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲା।
ସିଦ୍ଧଵୃନ୍ଦୈଃ ସଦା ହୃଷ୍ଟୈର୍ ମଙ୍ଗଲୈଃ ପ୍ରଣିନାଦିତମ୍ ପ୍ରଵେଶସ୍ ତେନ ହୃଷ୍ଟାନାଂ ଶିଵଭକ୍ତିମତାଂ ନୃଣାମ୍
ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନି ସଦା ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଶିବଭକ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ଲୋକମାନେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵତୀର୍ଥପ୍ଲୁତା ଯେ ଚ ପଞ୍ଚାଗ୍ନେର୍ ଯେ ଚ ସେଵକାଃ ପ୍ରସ୍ଥାନେ ଯେ ମୃତା ଵୀରା ମୃତାଃ କାଲଞ୍ଜରେ ଗିରୌ
ଯେମାନେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳରେ ସ୍ନାନ କରିଛନ୍ତି, ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ସେବା କରନ୍ତି, ଯାତ୍ରାରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଛନ୍ତି, କାଳଞ୍ଜର ପାହାଡ଼ରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବୀରମାନେ—