ଜନ୍ତୋଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତକାଲସ୍ଯ ଵେଦନାର୍ତସ୍ଯ ଵୈ ଭୃଶମ୍ ଭୂତୈଃ ସଂତ୍ଯକ୍ତଦେହସ୍ଯ କଣ୍ଠପ୍ରାପ୍ତାନିଲସ୍ଯ ଚ
ଯେତେବେଳେ ଜନ୍ତୁର ମୃତ୍ୟୁ ସମୟ ଆସେ, ସେ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅତିବ୍ୟସ୍ତ ଥାଏ, ଦେହ ଛାଡ଼ି ଶ୍ୱାସ କଣ୍ଠରେ ଅଟକିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଭୂତମାନେ—
ଶରୀରାଚ୍ ଚ୍ଯାଵିତୋ ଜୀଵୋ ରୋରଵୀତି ତଥୋଲ୍ବଣମ୍ ନିର୍ଗତୋ ଵାଯୁଭୂତସ୍ ତୁ ଷାଟ୍କୌଶିକକଲେଵରେ
ଶରୀରରୁ ବାହାରି ଯିବା ପରେ ଜୀବ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ କାନ୍ଦେ; ବାୟୁସ୍ୱରୂପ ହୋଇ, ସେ ଛଅଟି ଅବରଣ ଥିବା ଦେହକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ମାତୃଭିଃ ପିତୃଭିଶ୍ ଚୈଵ ଭ୍ରାତୃଭିର୍ ମାତୁଲୈସ୍ ତଥା ଦାରୈଃ ପୁତ୍ରୈର୍ ଵଯସ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଗୁରୁଭିସ୍ ତ୍ଯଜ୍ଯତେ ଭୁଵି
ମା, ବାପା, ଭାଇ, ମାମା, ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ ଓ ଗୁରୁମାନେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି।
ଦୃଶ୍ଯମାନଶ୍ ଚ ତୈର୍ ଦୀନୈର୍ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣେକ୍ଷଣୈର୍ ଭୃଶମ୍ ସ୍ଵଶରୀରଂ ସମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଵାଯୁଭୂତସ୍ ତୁ ଗଚ୍ଛତି
ସେ ଦୁଃଖିତ ଲୋକମାନେ ଅଶ୍ରୁଭରା ଚକ୍ଷୁରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଛାଡ଼ି, ବାୟୁସ୍ୱରୂପ ହୋଇ ଚାଲିଯାଏ।
ଅନ୍ଧକାରମ୍ ଅପାରଂ ଚ ମହାଘୋରଂ ତମୋଵୃତମ୍ ସୁଖଦୁଃଖପ୍ରଦାତାରଂ ଦୁର୍ଗମଂ ପାପକର୍ମଣାମ୍
ଏଠି ଅନ୍ତହୀନ ଅନ୍ଧାର, ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକି ରହିଛି; ଏଠି ଆନନ୍ଦ ଓ ଦୁଃଖ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ, ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠି ଅତି କଷ୍ଟକର ଏବଂ ଦୁର୍ଗମ।
ଦୁଃସହଂ ଚ ଦୁରନ୍ତଂ ଚ ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷଂ ଦୁରାସଦମ୍ ଦୁରାପମ୍ ଅତିଦୁର୍ଗଂ ଚ ପାପିଷ୍ଠାନାଂ ସଦାହିତମ୍
ଏଠି ସହିବାକୁ ଅତି କଷ୍ଟ, ଅନ୍ତ ନାହିଁ, ଦେଖିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ, ନିକଟ ହେବା ଅତି ଦୁର୍ଗମ, ପହଁଚିବା ଅତି ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ, ଏଠି ଦୁଷ୍ଟତମ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ଜ୍ୱଳି ରହିଥାଏ।
କୃଷ୍ଯମାଣାଶ୍ ଚ ତୈର୍ ଭୂତୈର୍ ଯାମ୍ଯୈଃ ପାଶୈସ୍ ତୁ ସଂଯତାଃ ମୁଦ୍ଗରୈସ୍ ତାଡ୍ଯମାନାଶ୍ ଚ ନୀଯନ୍ତେ ତଂ ମହାପଥମ୍
ଏହି ଭୟଙ୍କର ପଥରେ, ଯମର ଦୂତମାନେ ଦୃଷ୍ଟ ଭୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଟାଣି ନିଅନ୍ତି, ଯମର ରଶିରେ ବାନ୍ଧି ଦିଅନ୍ତି, ମୁଠାରେ ପିଟି ଦିଅନ୍ତି।
କ୍ଷୀଣାଯୁଷଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ପ୍ରାଣିନଂ ଚାଯୁଷକ୍ଷଯେ ନିନୀଷଵଃ ସମାଯାନ୍ତି ଯମଦୂତା ଭଯଂକରାଃ
ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀର ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ତାହାକୁ ଦେଖି ଯମର ଭୟଙ୍କର ଦୂତମାନେ ତାହାକୁ ନେବାକୁ ଆସନ୍ତି।
ଆରୂଢା ଯାନକାଲେ ତୁ ଋକ୍ଷଵ୍ଯାଘ୍ରଖରେଷୁ ଚ ଉଷ୍ଟ୍ରେଷୁ ଵାନରେଷ୍ଵ୍ ଅନ୍ଯେ ଵୃଶ୍ଚିକେଷୁ ଵୃକେଷୁ ଚ
ଯାତ୍ରା ସମୟରେ କେହି ଭାଲୁ, ବାଘ, ଗଧା, ଉଷ୍ଟ୍ର, କୁଅଁ, ବାନର, ବିଛା ଓ ଭେଡ଼ିଆ ପିଠରେ ଚଢ଼ି ଯାନ୍ତି।
ଉଲୂକସର୍ପମାର୍ଜାରଂ ତଥାନ୍ଯେ ଗୃଧ୍ରଵାହନାଃ ଶ୍ଯେନଶୃଗାଲମ୍ ଆରୂଢାଃ ସରଘାକଙ୍କଵାହନାଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ଉଲୁକ, ସାପ, ବିଲେଇ, ଗୃଧ୍ର, ଶ୍ୟେନ, ଶ୍ରୁଗାଳ, ତଥା କେହି ତିଆଁ ଓ କଙ୍କ ପିଠରେ ଚଢ଼ି ଯାନ୍ତି।
ଵରାହପଶୁଵେତାଲମହିଷାସ୍ଯାସ୍ ତଥା ପରେ ନାନାରୂପଧରା ଘୋରାଃ ସର୍ଵପ୍ରାଣିଭଯଂକରାଃ
କେହି ଶୁଆ, ଗାଁ, ଭୂତ, ମହିଷର ମୁହଁ ଧରିଥାନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନେ ନାନା ଭୟଙ୍କର ଆକାର ନେଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଦୀର୍ଘମୁଷ୍କାଃ କରାଲାସ୍ଯା ଵକ୍ରନାସାସ୍ ତ୍ରିଲୋଚନାଃ ମହାହନୁକପୋଲାସ୍ଯାଃ ପ୍ରଲମ୍ବଦଶନଚ୍ଛଦାଃ
ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଅଣ୍ଡ, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ, ବାକା ନାକ, ତିନି ଆଖି, ବଡ଼ ଜବା ଓ ଗାଲ, ଲମ୍ବା ଦାନ୍ତ ଚାପି ରହିଛି।
ନିର୍ଗତୈର୍ ଵିକୃତାକାରୈର୍ ଦଶନୈର୍ ଅଙ୍କୁରୋପମୈଃ ମାଂସଶୋଣିତଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗା ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଭିର୍ ଭୃଶମ୍ ଉଲ୍ବଣୈଃ
ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଅନ୍ଧାଳା ଆକାରର, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ଲପେଟା ଶରୀର, ଦାନ୍ତ ଅତି ଭୟଙ୍କର।
ମୁଖୈଃ ପାତାଲସଦୃଶୈର୍ ଜ୍ଵଲଜ୍ଜିହ୍ଵୈର୍ ଭଯଂକରୈଃ ନେତ୍ରୈଃ ସୁଵିକୃତାକାରୈର୍ ଜ୍ଵଲତ୍ପିଙ୍ଗଲଚଞ୍ଚଲୈଃ
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ପାତାଳ ଭଳି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଜିହ୍ୱା ଭୟଙ୍କର, ଆଖି ବିକୃତ ଆକାରର, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପିଙ୍ଗଳ ଓ ଚଞ୍ଚଳ।
ମାର୍ଜାରୋଲୂକଖଦ୍ଯୋତଶକ୍ରଗୋପଵଦ୍ ଉଦ୍ଧତୈଃ କେକରୈଃ ସଂକୁଲୈସ୍ ସ୍ତବ୍ଧୈର୍ ଲୋଚନୈଃ ପାଵକୋପମୈଃ
ତାଙ୍କର ଆଖି ବିଲେଇ, ଉଲୁକ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପୋକା, ଶକ୍ରଗୋପ ଭଳି, ଉତ୍ତେଜିତ ଓ ଦୃଢ଼, ଅଗ୍ନିର ସମାନ; ତାଙ୍କର ଚିତ୍କାର ଭୟଙ୍କର।
ଭୃଶମ୍ ଆଭରଣୈର୍ ଭୀମୈର୍ ଆବଦ୍ଧୈର୍ ଭୁଜଗୋପମୈଃ ଶୋଣାସରଲଗାତ୍ରୈଶ୍ ଚ ମୁଣ୍ଡମାଲାଵିଭୂଷିତୈଃ
ତାଙ୍କର ଶରୀର ଭୟଙ୍କର ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସାପ ଭଳି ଗହନାରେ ବାନ୍ଧା, ରକ୍ତରେ ଲପେଟା ଅଙ୍ଗ, ମୁଣ୍ଡମାଳା ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି।
କଣ୍ଠସ୍ଥକୃଷ୍ଣସର୍ପୈଶ୍ ଚ ଫୂତ୍କାରରଵଭୀଷଣୈଃ ଵହ୍ନିଜ୍ଵାଲୋପମୈଃ କେଶୈଃ ସ୍ତବ୍ଧରୁକ୍ଷୈର୍ ଭଯଂକରୈଃ
କଳା ସାପ ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଫୁକ୍କାର ଭୟଙ୍କର, ଚୁଲ ଅଗ୍ନିର ସମାନ, ଦୃଢ଼, ଶୁଷ୍କ ଓ ଭୟଙ୍କର।
ବଭ୍ରୁପିଙ୍ଗଲଲୋଲୈଶ୍ ଚ କଦ୍ରୁଶ୍ମଶ୍ରୁଭିର୍ ଆଵୃତାଃ ଭୁଜଦଣ୍ଡୈର୍ ମହାଘୋରୈଃ ପ୍ରଲମ୍ବୈଃ ପରିଘୋପମୈଃ
ବାବ୍ରୁ, ପିଙ୍ଗଳ ଓ ଲୋଳା କଦ୍ରୁ ଶ୍ମଶ୍ରୁରେ ଢାକି ରହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଭୁଜ ଅତି ଭୟଙ୍କର, ଲମ୍ବା ଓ ଲୋହ ଦଣ୍ଡ ଭଳି।
କେଚିଦ୍ ଦ୍ଵିବାହଵସ୍ ତତ୍ର ତଥାନ୍ଯେ ଚ ଚତୁର୍ଭୁଜାଃ ଦ୍ଵିରଷ୍ଟବାହଵଶ୍ ଚାନ୍ଯେ ଦଶଵିଂଶଭୁଜାସ୍ ତଥା
କେହି ଦୁଇଟି ହାତ, କେହି ଚାରିଟି, କେହି ଆଠଟି, ଅନ୍ୟମାନେ ଦଶ ଓ ବିଶ ହାତ ଧରିଛନ୍ତି।
ଅସଂଖ୍ଯାତଭୁଜାଶ୍ ଚାନ୍ଯେ କେଚିଦ୍ ବାହୁସହସ୍ରିଣଃ ଆଯୁଧୈର୍ ଵିକୃତାକାରୈଃ ପ୍ରଜ୍ଵଲଦ୍ଭିର୍ ଭଯାନକୈଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ଅଗଣିତ ହାତ, କେହି ହଜାର ହାତ ଧରିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ହାତରେ ଅଜ୍ୱଳ, ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ବିକୃତ ଆୟୁଧ ରହିଛି।
ଶକ୍ତିତୋମରଚକ୍ରାଦ୍ଯୈଃ ସୁଦୀପ୍ତୈର୍ ଵିଵିଧାଯୁଧୈଃ ପାଶଶୃଙ୍ଖଲଦଣ୍ଡୈଶ୍ ଚ ଭୀଷଯନ୍ତୋ ମହାବଲାଃ
ତାଙ୍କର ହାତରେ ଶକ୍ତି, ତୋମର, ଚକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୀପ୍ତ ଆୟୁଧ, ପାଶ, ଶୃଙ୍ଖଳ ଓ ଦଣ୍ଡ ରହିଛି; ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୂତମାନେ ଭୟ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଆଗଚ୍ଛନ୍ତି ମହାରୌଦ୍ରା ମର୍ତ୍ଯାନାମ୍ ଆଯୁଷଃ କ୍ଷଯେ ଗ୍ରହୀତୁଂ ପ୍ରାଣିନଃ ସର୍ଵେ ଯମସ୍ଯାଜ୍ଞାକରାସ୍ ତଥା
ଏହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଦୂତମାନେ ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକର ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହେବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରି ଆସନ୍ତି।
ଯତ୍ ତଚ୍ ଛରୀରମ୍ ଆଦତ୍ତେ ଯାତନୀଯଂ ସ୍ଵକର୍ମଜମ୍ ତଦ୍ ଅସ୍ଯ ନୀଯତେ ଜନ୍ତୋର୍ ଯମସ୍ଯ ସଦନଂ ପ୍ରତି
ଏହି ଦେହଟି, ଯାହା ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ଯାତନା ପାଇବା ପାଇଁ ମିଳେ, ସେହି ଦେହକୁ ଜୀବରୁ ଉଠାଇ ଯମଙ୍କର ଘରକୁ ନେଇଯାଯାଏ।
ବଦ୍ଧ୍ଵା ତତ୍ କାଲପାଶୈଶ୍ ଚ ନିଗଡୈର୍ ଵଜ୍ରଶୃଙ୍ଖଲୈଃ ତାଡଯିତ୍ଵା ଭୃଶଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୈର୍ ନୀଯତେ ଯମକିଂକରୈଃ
ସେହି ଦେହକୁ କାଳର ଦୂର୍ଦ୍ଧା ରଶି, ଶକଳ ଓ ଭାରି ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧି, ଯମଙ୍କ ଦାସମାନେ ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ ଭଲି ମାରି ନେଇଯାଯାନ୍ତି।
ପ୍ରସ୍ଖଲନ୍ତଂ ରୁଦନ୍ତଂ ଚ ଆକ୍ରୋଶନ୍ତଂ ମୁହୁର୍ ମୁହୁଃ ହା ତାତ ମାତଃ ପୁତ୍ରେତି ଵଦନ୍ତଂ କର୍ମଦୂଷିତମ୍
କର୍ମର ଦୂଷିତ ଜୀବ ଲୁଟୁଥିବା, କାନ୍ଦୁଥିବା, ପୁନିପୁନି 'ହା ବାପା! ମା! ପୁଅ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା, ତାକୁ ଟାଣି ନେଇଯାଯାଏ।
ଆହତ୍ଯ ନିଶିତୈଃ ଶୂଲୈର୍ ମୁଦ୍ଗରୈର୍ ନିଶିତୈର୍ ଘନୈଃ ଖଡ୍ଗଶକ୍ତିପ୍ରହାରୈଶ୍ ଚ ଵଜ୍ରଦଣ୍ଡୈଃ ସୁଦାରୁଣୈଃ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ, ଭାରି ହାତୁଡ଼ି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର, ଶକ୍ତି ଓ ଦାରୁଣ ବଜ୍ର ଦଣ୍ଡରେ ମାରାଯାଏ।
ଭର୍ତ୍ସ୍ଯମାନୋ ମହାରାଵୈର୍ ଵଜ୍ରଶକ୍ତିସମନ୍ଵିତୈଃ ଏକୈକଶୋ ଭୃଶଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୈସ୍ ତାଡଯଦ୍ଭିଃ ସମନ୍ତତଃ
ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ, ବଜ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଭଲି ରୋଷରେ ଚାରିପାଖରୁ ଏକେକ ଦାସ ମାରି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ସ ମୁହ୍ଯମାନୋ ଦୁଃଖାର୍ତଃ ପ୍ରତପଂଶ୍ ଚ ଇତସ୍ ତତଃ ଆକୃଷ୍ଯ ନୀଯତେ ଜନ୍ତୁର୍ ଅଧ୍ଵାନଂ ସୁଭଯଂକରୈଃ
ବେଶ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅସ୍ତିର, ଅଚେତନ ଓ ଦହିଯାଉଥିବା ଜୀବକୁ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏଠୁ ଉଠୁ ଟାଣି ନେଇଯାଯାନ୍ତି।
କୁଶକଣ୍ଟକଵଲ୍ମୀକଶଙ୍କୁପାଷାଣଶର୍କରେ ତଥା ପ୍ରଦୀପ୍ତଜ୍ଵଲନେ କ୍ଷାରଵଜ୍ରଶତୋତ୍କଟେ
କୁଶ ଘାସ, କଣ୍ଟା, ପିପିଳିକା ଗୁହା, ଶଳା, ପଥର, ଗୁଡ଼ି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି, କ୍ଷାର, ଏବଂ ଶତାଧିକ ବଜ୍ର ଭୟର ମାଧ୍ୟମରେ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ।
ପ୍ରଦୀପ୍ତାଦିତ୍ଯତପ୍ତେନ ଦହ୍ଯମାନସ୍ ତଦଂଶୁଭିଃ କୃଷ୍ଯତେ ଯମଦୂତୈଶ୍ ଚ ଶିଵାସଂନାଦଭୀଷଣୈଃ
ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ଦହିଯାଉଥିବା, ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଟାଣି ନେଇଯାଯାନ୍ତି।