ଅସିଲୋମା ପୁଲୋମା ଚ ବାଷ୍କଲଃ ପ୍ରମଦୋ ମଦଃ ସ୍ଵମିଶ୍ରଃ କାଲଵଦନଃ କରାଲଃ କେଶିର୍ ଏଵ ଚ
ଅସିଲୋମା, ପୁଲୋମା, ବାଷ୍କଳ, ପ୍ରମଦ, ମଦ, ସ୍ୱମିଶ୍ର, କାଳବଦନ, କରାଳ, ଏବଂ କେଶି ମଧ୍ୟ,
ଏକାକ୍ଷଶ୍ ଚନ୍ଦ୍ରମା ରାହୁଃ ସଂହ୍ରାଦଃ ସମ୍ବରଃ ସ୍ଵନଃ ଶତଘ୍ନୀଚକ୍ରହସ୍ତାଶ୍ ଚ ତଥା ମୁଶଲପାଣଯଃ
ଏକାକ୍ଷ, ଚନ୍ଦ୍ରମା, ରାହୁ, ସଂହ୍ରାଦ, ସମ୍ବର, ସ୍ୱନା, ଶତଘ୍ନୀ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ମୁଶଳ ଧାରଣ କରୁଥିବାମାନେ,
ଅଶ୍ଵଯନ୍ତ୍ରାଯୁଧୋପେତା ଭିନ୍ଦିପାଲାଯୁଧାସ୍ ତଥା ଶୂଲୋଲୂଖଲହସ୍ତାଶ୍ ଚ ପରଶ୍ଵଧଧରାସ୍ ତଥା
ଅଶ୍ୱୟନ୍ତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଭିନ୍ଦିପାଳ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଶୂଳ ଓ ଉଲୁଖଳ ହାତରେ ଧରିଥିବା, ପରଶୁଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ,
ପାଶମୁଦ୍ଗରହସ୍ତାଶ୍ ଚ ତଥା ପରିଘପାଣଯଃ ମହାଶିଲାପ୍ରହରଣାଃ ଶୂଲହସ୍ତାଶ୍ ଚ ଦାନଵାଃ
ପାଶ ଓ ମୁଦ୍ଗର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ପରିଘ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ବଡ଼ ପାଥର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ଶୂଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦାନବମାନେ,
ନାନାପ୍ରହରଣା ଘୋରା ନାନାଵେଶା ମହାବଲାଃ କୂର୍ମକୁକ୍କୁଟଵକ୍ତ୍ରାଶ୍ ଚ ଶଶୋଲୂକମୁଖାସ୍ ତଥା
ନାନାପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର, ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଏବଂ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କୁମିର ଓ କୁକୁଡ଼ା ମୁହଁ ଥିବା, ଖରା ଓ ଉଲୁ ମୁହଁ ଥିବା ମଧ୍ୟ,
ଖରୋଷ୍ଟ୍ରଵଦନାଶ୍ ଚୈଵ ଵରାହଵଦନାସ୍ ତଥା ମାର୍ଜାରଶିଖିଵକ୍ତ୍ରାଶ୍ ଚ ମହାଵକ୍ତ୍ରାସ୍ ତଥା ପରେ
ଗଧା ଓ ଉଷ୍ଟ୍ର ମୁହଁ ଥିବା, ବରାହ ମୁହଁ ଥିବା, ବିଲେଇ ଓ ମୟୂର ମୁହଁ ଥିବା, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ବଡ଼ ମୁହଁ ଥିବା,
ନକ୍ରମେଷାନନାଃ ଶୂରା ଗୋଜାଵିମହିଷାନନାଃ ଗୋଧାଶଲ୍ଲକିଵକ୍ତ୍ରାଶ୍ ଚ କ୍ରୋଷ୍ଟୁଵକ୍ତ୍ରାଶ୍ ଚ ଦାନଵାଃ
ମଗର ଓ ଛେଉଁ ମୁହଁ ଥିବା ବୀର, ଗାଁ, ହାତୀ ଓ ମହିଷ ମୁହଁ ଥିବା, ଗୋଧା ଓ ଶଲ୍ଲକି ମୁହଁ ଥିବା, କୁଏଁ ମୁହଁ ଥିବା ଦାନବମାନେ,
ଆଖୁଦର୍ଦୁରଵକ୍ତ୍ରାଶ୍ ଚ ଘୋରା ଵୃକମୁଖାସ୍ ତଥା ଭୀମା ମକରଵକ୍ତ୍ରାଶ୍ ଚ କ୍ରୌଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରାଶ୍ ଚ ଦାନଵାଃ
ଉଁଦୁରା ଓ ବାଙ୍ଗ ମୁହଁ ଥିବା, ଭୟଙ୍କର ବଘୁ ମୁହଁ ଥିବା, ଭୀଷଣ ମକର ମୁହଁ ଥିବା ଏବଂ କଞ୍ଚ ମୁହଁ ଥିବା ଦାନବମାନେ।
ଅଶ୍ଵାନନାଃ ଖରମୁଖା ମଯୂରଵଦନାସ୍ ତଥା ଗଜେନ୍ଦ୍ରଚର୍ମଵସନାସ୍ ତଥା କୃଷ୍ଣାଜିନାମ୍ବରାଃ
ଘୋଡ଼ା ମୁହଁ, ଗଦହା ମୁହଁ, ମୟୂର ମୁହଁ ଥିବା, ହାତୀ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, କଳା କୃଷ୍ଣାମୃଗ ଚର୍ମ ଜାମା ପିନ୍ଧିଥିବା ଅସୁରମାନେ ଥିଲେ।
ଚୀରସଂଵୃତଗାତ୍ରାଶ୍ ଚ ତଥା ନୀଲକଵାସସଃ ଉଷ୍ଣୀଷିଣୋ ମୁକୁଟିନସ୍ ତଥା କୁଣ୍ଡଲିନୋ ଽସୁରାଃ
ଚିର ପିନ୍ଧି ଦେହ ଢାକିଥିବା, ନୀଳ ଜାମା ପିନ୍ଧିଥିବା, ମୁଣ୍ଡରେ ପଗଡ଼ି ଓ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା, କାନରେ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ଏହିମାନେ ଅସୁର ଥିଲେ।
କିରୀଟିନୋ ଲମ୍ବଶିଖାଃ କମ୍ବୁଗ୍ରୀଵାଃ ସୁଵର୍ଚସଃ ନାନାଵେଶଧରା ଦୈତ୍ଯା ନାନାମାଲ୍ଯାନୁଲେପନାଃ
ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, ଲମ୍ବା କେଶ, ଶଂଖ ପରି ଗଳା, ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେହ, ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକ ଓ ଭିନ୍ନ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିବା ଦୈତ୍ୟମାନେ ଥିଲେ।
ସ୍ଵାନ୍ଯ୍ ଆଯୁଧାନି ସଂଗୃହ୍ଯ ପ୍ରଦୀପ୍ତାନି ଚ ତେଜସା କ୍ରମମାଣଂ ହୃଷୀକେଶମ୍ ଉପାଵର୍ତନ୍ତ ସର୍ଵଶଃ
ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ, ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ପ୍ରମଥ୍ଯ ସର୍ଵାନ୍ ଦୈତେଯାନ୍ ପାଦହସ୍ତତଲୈର୍ ଵିଭୁଃ ରୂପଂ କୃତ୍ଵା ମହାଭୀମଂ ଜହାରାଶୁ ସ ମେଦିନୀମ୍
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ ହାତ ଓ ପାଦରେ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ଚୁର୍ମାର କରି, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତୁରନ୍ତ ଭୂମିକୁ ଦଳନ କଲେ।
ତସ୍ଯ ଵିକ୍ରମତୋ ଭୂମିଂ ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯୌ ସ୍ତନାନ୍ତରେ ନଭଃ ପ୍ରକ୍ରମମାଣସ୍ଯ ନାଭ୍ଯାଂ କିଲ ତଥା ସ୍ଥିତୌ
ସେ ଭୂମିରେ ବଡ଼ ପାଦ ଦେଇ ଚାଲିବାବେଳେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଛାତି ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ, ଆକାଶ ଦେଇ ବଢ଼ୁଥିବାବେଳେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ନାଭି ନିକଟରେ ଥିଲେ।
ପରମ୍ ଆକ୍ରମମାଣସ୍ଯ ଜାନୁଦେଶେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତୌ ଵିଷ୍ଣୋର୍ ଅମିତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ଵଦନ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦକ୍ରମ ନେବାବେଳେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଗୁଡ଼ିକୁ ନିକଟରେ ଥିଲେ—ଏହିପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅପାର ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ କହନ୍ତି।
ହୃତ୍ଵା ସ ମେଦିନୀଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ହତ୍ଵା ଚାସୁରପୁଂଗଵାନ୍ ଦଦୌ ଶକ୍ରାଯ ଵସୁଧାଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ବଲଵତାଂ ଵରଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଭୂମିକୁ ଦଳନ କରି, ଅଗ୍ରଣୀ ଅସୁରମାନୋଁକୁ ମାରି, ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଭୂମି ଦାନ କଲେ, ବଳଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବିଷ୍ଣୁ।
ଏଷ ଵୋ ଵାମନୋ ନାମ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୋ ମହାତ୍ମନଃ ଵେଦଵିଦ୍ଭିର୍ ଦ୍ଵିଜୈର୍ ଏତତ୍ କଥ୍ଯତେ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଯଶଃ
ଏହିଁ ହେଉଛନ୍ତି ବାମନ ନାମକ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରକାଶ; ବେଦ ଜଣା ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହିକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହିମା ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଭୂଯୋ ଭୂତାତ୍ମନୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୋ ମହାତ୍ମନଃ ଦତ୍ତାତ୍ରେଯ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ କ୍ଷମଯା ପରଯା ଯୁତଃ
ପୁଣି, ଭୂତମୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏକ ପ୍ରକାଶ ଘଟିଲା, ଯିଏ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ଷମାଶୀଳ।
ତେନ ନଷ୍ଟେଷୁ ଵେଦେଷୁ ପ୍ରକ୍ରିଯାସୁ ମଖେଷୁ ଚ ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯେ ଚ ସଂକୀର୍ଣେ ଧର୍ମେ ଶିଥିଲତାଂ ଗତେ
ଯେତେବେଳେ ବେଦ, କ୍ରିୟା ଓ ଯଜ୍ଞ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା, ଚାରିବର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅସ୍ଥିର ହେଲା, ଧର୍ମ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଗଲା,
ଅତିଵର୍ଧତି ଚାଧର୍ମେ ସତ୍ଯେ ନଷ୍ଟେ ଽନୃତେ ସ୍ଥିତେ ପ୍ରଜାସୁ ଶୀର୍ଯମାଣାସୁ ଧର୍ମେ ଚାକୁଲତାଂ ଗତେ
ଯେତେବେଳେ ଅଧର୍ମ ବେଶି ବଢ଼ିଗଲା, ସତ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲା, ମିଥ୍ୟା ରହିଗଲା, ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଧର୍ମ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲା,
ସଯଜ୍ଞାଃ ସକ୍ରିଯା ଵେଦାଃ ପ୍ରତ୍ଯାନୀତା ହି ତେନ ଵୈ ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯମ୍ ଅସଂକୀର୍ଣଂ କୃତଂ ତେନ ମହାତ୍ମନା
ସେ ମହାପୁରୁଷ ବେଦ, କ୍ରିୟା ଓ ଯଜ୍ଞକୁ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ, ଚାରିବର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନିର୍ମଳ ଭାବେ ରଖିଲେ।
ତେନ ହୈହଯରାଜସ୍ଯ କାର୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ଧୀମତଃ ଵରଦେନ ଵରୋ ଦତ୍ତୋ ଦତ୍ତାତ୍ରେଯେଣ ଧୀମତା
ହୈହୟ ବଂଶର ବୁଦ୍ଧିମାନ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ମହାପୁରୁଷ ଏକ ବର ଦେଇଥିଲେ।
ଏତଦ୍ ବାହୁଦ୍ଵଯଂ ଯତ୍ ତେ ତତ୍ ତେ ମମ କୃତେ ନୃପ ଶତାନି ଦଶ ବାହୂନାଂ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ
ହେ ରାଜା, ତୁମର ଏହି ଦୁଇଟି ବାହୁ ମୋ ପାଇଁ ଦଶ ଶତ ବାହୁ ହେବ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପାଲଯିଷ୍ଯସି କୃତ୍ସ୍ନାଂ ଚ ଵସୁଧାଂ ଵସୁଧେଶ୍ଵର ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯୋ ଽରିଵୃନ୍ଦାନାଂ ଯୁଦ୍ଧସ୍ଥଶ୍ ଚ ଭଵିଷ୍ଯସି
ହେ ଭୂମିର ନାଥ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଭୂମିକୁ ରକ୍ଷା କରିବ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶ୍ୟ ହେବ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ରହିବ।
ଏଷ ଵୋ ଵୈଷ୍ଣଵଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୋ ଽଦ୍ଭୁତଃ ଶୁଭଃ ଭୂଯଶ୍ ଚ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯୋ ଽଯଂ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୋ ମହାତ୍ମନଃ
ଏହି ହେଉଛି ତୁମମାନେ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶ୍ରୀମୟ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ପ୍ରକାଶ; ପୁଣି, ଏହି ମହାପୁରୁଷ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରକାଶ।
ଯତ୍ର ବାହୁସହସ୍ରେଣ ଦ୍ଵିଷତାଂ ଦୁର୍ଜଯଂ ରଣେ ରାମୋ ଽର୍ଜୁନମ୍ ଅନୀକସ୍ଥଂ ଜଘାନ ନୃପତିଂ ପ୍ରଭୁଃ
ଯେଉଁଠାରେ ହଜାର ବାହୁ ନେଇ, ପ୍ରଭୁ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଅର୍ଜୁନ ନାମକ ରାଜାଙ୍କୁ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ମାରିଥିଲେ।
ରଥସ୍ଥଂ ପାର୍ଥିଵଂ ରାମଃ ପାତଯିତ୍ଵାର୍ଜୁନଂ ଭୁଵି ଧର୍ଷଯିତ୍ଵାର୍ଜୁନଂ ରାମଃ କ୍ରୋଶମାନଂ ଚ ମେଘଵତ୍
ରଥରେ ବସିଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ରାମ ଭୂମିରେ ପଡ଼ାଇଦେଲେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଜିତି ତଳକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ। ରାମ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦମନ କରି, ମେଘ ଭଳି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
କୃତ୍ସ୍ନଂ ବାହୁସହସ୍ରଂ ଚ ଚିଚ୍ଛେଦ ଭୃଗୁନନ୍ଦନଃ ପରଶ୍ଵଧେନ ଦୀପ୍ତେନ ଜ୍ଞାତିଭିଃ ସହିତସ୍ଯ ଵୈ
ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁଅ ତାଙ୍କ ତେଜସ୍ୱୀ ପରଶୁ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବାହୁଶହସ୍ରୀ ସେନାକୁ, ସେମାନେ ନିଜ ଜଣେ-ଜଣେ ସହ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କାଟିଦେଲେ।
କୀର୍ଣା କ୍ଷତ୍ରିଯକୋଟୀଭିର୍ ମେରୁମନ୍ଦରଭୂଷଣା ତ୍ରିଃ ସପ୍ତକୃତ୍ଵଃ ପୃଥିଵୀ ତେନ ନିଃକ୍ଷତ୍ରିଯା କୃତା
ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତରେ ଶୋଭିତ ଏହି ପୃଥିବୀ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଭରିଥିଲେ; ତଥାପି ସେ ସତେଇ ଥର ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟଶୂନ୍ୟ କରିଦେଲେ।
କୃତ୍ଵା ନିଃକ୍ଷତ୍ରିଯାଂ ଚୈନାଂ ଭାର୍ଗଵଃ ସୁମହାଯଶାଃ ସର୍ଵପାପଵିନାଶାଯ ଵାଜିମେଧେନ ଚେଷ୍ଟଵାନ୍
ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଶୂନ୍ୟ କରି, ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାର୍ଗବ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ।