ସ ତତ୍ପାଦଂ ମୃଗାକାରଂ ସମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ତତୋ ଵିଵ୍ଯାଧ ତେନୈଵ ତୋମରେଣ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେ ମୃଗ ଆକୃତିର ପାଦଟିକୁ ଦେଖି ଦୃଢ଼ ହୋଇ ରହିଲେ; ତାପରେ, ସେହି ତିରସୁଳ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପାଦକୁ ଘାତ କଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଗତଶ୍ ଚ ଦଦୃଶେ ତତ୍ର ଚତୁର୍ବାହୁଧରଂ ନରମ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯାହ ଚୈଵୈନଂ ପ୍ରସୀଦେତି ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ଆଗକୁ ଯାଇ ଚାରିଟି ବାହୁ ଥିବା ଏକ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ପଡ଼ି ପଡ଼ି ନମସ୍କାର କରି, ପୁନିପୁନି କହିଲେ, 'ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ'।
ଅଜାନତା କୃତମ୍ ଇଦଂ ମଯା ହରିଣଶଙ୍କଯା କ୍ଷମ୍ଯତାମ୍ ଆତ୍ମପାପେନ ଦଗ୍ଧଂ ମା ଦଗ୍ଧୁମ୍ ଅର୍ହସି
ମୁଁ ଅଜାଣି ଏହି କାମ କରିଦେଲି, ଆପଣଙ୍କୁ ମୃଗ ବୋଲି ଭାବି; ଦୟା କରି କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ—ମୋ ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଛି, ଆଉ ମୋତେ ଦଗ୍ଧ କରିବେ ନାହିଁ।
ତତସ୍ ତଂ ଭଗଵାନ୍ ଆହ ନାସ୍ତି ତେ ଭଯମ୍ ଅଣ୍ଵ୍ ଅପି ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ମତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଲୁବ୍ଧ ସ୍ଵର୍ଗେଶ୍ଵରାସ୍ପଦମ୍
ତାପରେ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ, 'ତୁମ ପାଇଁ କିଛି ଭୟ ନାହିଁ; ମୋ ଦୟାରେ, ହେ ଶିକାରୀ, ସ୍ୱର୍ଗର ଅଧିପତି ହେବାକୁ ଯାଅ।'
ଵିମାନମ୍ ଆଗତଂ ସଦ୍ଯସ୍ ତଦ୍ଵାକ୍ଯସମନନ୍ତରମ୍ ଆରୁହ୍ଯ ପ୍ରଯଯୌ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଲୁବ୍ଧକସ୍ ତତ୍ପ୍ରସାଦତଃ
ସେ କଥା ହେବା ସହିତ, ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆସିଗଲା; ଶିକାରୀ ସେଠାରେ ଚଢ଼ି, ଭଗବାନଙ୍କର କୃପାରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ ସ ଭଗଵାନ୍ ସଂଯୋଜ୍ଯାତ୍ମାନମ୍ ଆତ୍ମନି ବ୍ରହ୍ମଭୂତେ ଽଵ୍ଯଯେ ଽଚିନ୍ତ୍ଯେ ଵାସୁଦେଵମଯେ ଽମଲେ
ସେ ଯିବା ପରେ, ଭଗବାନ୍ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଅବିନାଶୀ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ପବିତ୍ର ଓ ବାସୁଦେବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେହି ପରମ ଆତ୍ମା ସହିତ ଏକତ୍ର କଲେ।
ଅଜନ୍ମନ୍ଯ୍ ଅଜରେ ଽନାଶିନ୍ଯ୍ ଅପ୍ରମେଯେ ଽଖିଲାତ୍ମନି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ ମାନୁଷଂ ଦେହମ୍ ଅଵାପ ତ୍ରିଵିଧାଂ ଗତିମ୍
ଅଜନ୍ମା, ବୃଦ୍ଧିହୀନ, ଅବିନାଶୀ, ଅପରିମିତ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଆତ୍ମାରେ, ମାନବ ଦେହ ଛାଡ଼ି, ସେ ତିନି ପ୍ରକାରର ଗତି ଲାଭ କଲେ।
ଅର୍ଜୁନୋ ଽପି ତଦାନ୍ଵିଷ୍ଯ କୃଷ୍ଣରାମକଲେଵରେ ସଂସ୍କାରଂ ଲମ୍ଭଯାମ୍ ଆସ ତଥାନ୍ଯେଷାମ୍ ଅନୁକ୍ରମାତ୍
ଅର୍ଜୁନ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ଦେହ ଖୋଜି, ସେମାନଙ୍କ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଶବସଂସ୍କାର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କଲେ।
ଅଷ୍ଟୌ ମହିଷ୍ଯଃ କଥିତା ରୁକ୍ମିଣୀପ୍ରମୁଖାସ୍ ତୁ ଯାଃ ଉପଗୃହ୍ଯ ହରେର୍ ଦେହଂ ଵିଵିଶୁସ୍ ତା ହୁତାଶନମ୍
ରୁକ୍ମିଣୀ ଆଦି ଆଠ ଜଣୀ ରାନୀ, ହରିଙ୍କ ଦେହକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ରେଵତୀ ଚୈଵ ରାମସ୍ଯ ଦେହମ୍ ଆଶ୍ଲିଷ୍ଯ ସତ୍ତମାଃ ଵିଵେଶ ଜ୍ଵଲିତଂ ଵହ୍ନିଂ ତତ୍ସଙ୍ଗାହ୍ଲାଦଶୀତଲମ୍
ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ରେବତୀ, ବଳରାମଙ୍କ ଦେହକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସେମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗର ଆନନ୍ଦରେ ଶୀତଳ ହୋଇ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଉଗ୍ରସେନସ୍ ତୁ ତଚ୍ ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତଥୈଵାନକଦୁନ୍ଦୁଭିଃ ଦେଵକୀ ରୋହିଣୀ ଚୈଵ ଵିଵିଶୁର୍ ଜାତଵେଦସମ୍
ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ଉଗ୍ରସେନ, ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭି, ଦେବକୀ ଓ ରୋହିଣୀ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତୋ ଽର୍ଜୁନଃ ପ୍ରେତକାର୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ତେଷାଂ ଯଥାଵିଧି ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ଜନଂ ସର୍ଵଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଵଜ୍ରମ୍ ଏଵ ଚ
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପିଣ୍ଡଦାନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରି, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ବଜ୍ରକୁ ନେଇ ବାହାରିଗଲେ।
ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯା ଵିନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତାଃ କୃଷ୍ଣପତ୍ନ୍ଯଃ ସହସ୍ରଶଃ ଵଜ୍ରଂ ଜନଂ ଚ କୌନ୍ତେଯଃ ପାଲଯଞ୍ ଶନକୈର୍ ଯଯୌ
ଦ୍ୱାରକାରୁ ହଜାର-ହଜାର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରାନୀମାନେ ବାହାରିଗଲେ; କୌନ୍ତେୟ, ବଜ୍ର ଓ ଲୋକମାନେକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖି, ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାଲିଗଲେ।
ସଭା ସୁଧର୍ମା କୃଷ୍ଣେନ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ସମାହୃତା ସ୍ଵର୍ଗଂ ଜଗାମ ଭୋ ଵିପ୍ରାଃ ପାରିଜାତଶ୍ ଚ ପାଦପଃ
ସୁଧର୍ମା ସଭା, ଯାହାକୁ କୃଷ୍ଣ ମାନବ ଲୋକକୁ ଆଣିଥିଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲା, ପାରିଜାତ ଗଛ ମଧ୍ୟ ତେଣୁଁ।
ଯସ୍ମିନ୍ ଦିନେ ହରିର୍ ଯାତୋ ଦିଵଂ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ମେଦିନୀମ୍ ତସ୍ମିନ୍ ଦିନେ ଽଵତୀର୍ଣୋ ଽଯଂ କାଲକାଯଃ କଲିଃ କିଲ
ଯେ ଦିନ ହରି ଏ ଭୂମି ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ସେହି ଦିନ, କହାଯାଏ, କଳି ଯୁଗର ଦୂତ ଭୂମିକୁ ଅବତରିଲେ।
ପ୍ଲାଵଯାମ୍ ଆସ ତାଂ ଶୂନ୍ଯାଂ ଦ୍ଵାରକାଂ ଚ ମହୋଦଧିଃ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠଗୃହଂ ତ୍ଵ୍ ଏକଂ ନାପ୍ଲାଵଯତ ସାଗରଃ
ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ଶୂନ୍ୟ ଦ୍ୱାରକାକୁ ବୁଡ଼ାଇଦେଲା, କିନ୍ତୁ ଯଦୁବଂଶର ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଏକ ଘରକୁ ସମୁଦ୍ର ଛୁଁଇଲା ନାହିଁ।
ନାତିକ୍ରାମତି ଭୋ ଵିପ୍ରାସ୍ ତଦ୍ ଅଦ୍ଯାପି ମହୋଦଧିଃ ନିତ୍ଯଂ ସଂନିହିତସ୍ ତତ୍ର ଭଗଵାନ୍ କେଶଵୋ ଯତଃ
ଏଯାଁ ଅଜି ମଧ୍ୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ସେଠାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେନାହିଁ, କାରଣ ଭଗବାନ୍ କେଶବ ସେଠି ସଦା ବ୍ୟାପିଥିବେ।
ତଦ୍ ଅତୀଵ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵପାତକନାଶନମ୍ ଵିଷ୍ଣୁକ୍ରୀଡାନ୍ଵିତଂ ସ୍ଥାନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାପାତ୍ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ସେଠି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୀଳା ଭରିଥିବା ସ୍ଥାନ; ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ପାର୍ଥଃ ପଞ୍ଚନଦେ ଦେଶେ ବହୁଧାନ୍ଯଧନାନ୍ଵିତେ ଚକାର ଵାସଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ଜନସ୍ଯ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ପାଞ୍ଚନଦୀ ଦେଶରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ଧାନ୍ୟ ଓ ଧନ ସମୃଦ୍ଧି ଥିଲା, ପାର୍ଥ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରୁଥିଲେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତତୋ ଲୋଭଃ ସମଭଵତ୍ ପାର୍ଥେନୈକେନ ଧନ୍ଵିନା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ତ୍ରିଯୋ ନୀଯମାନା ଦସ୍ଯୂନାଂ ନିହତେଶ୍ଵରାଃ
ତାପରେ, ଏକାକୀ ଧନୁର୍ଧର ପାର୍ଥଙ୍କ ମନରେ ଲୋଭ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ନେତାମାନେ ମରିଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଜନାନୀମାନେକୁ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି।
ତତସ୍ ତେ ପାପକର୍ମାଣୋ ଲୋଭୋପହତଚେତସଃ ଆଭୀରା ମନ୍ତ୍ରଯାମ୍ ଆସୁଃ ସମେତ୍ଯାତ୍ଯନ୍ତଦୁର୍ମଦାଃ
ତାପରେ, ଲୋଭରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଏହି ପାପୀ ଆଭୀରମାନେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭିମାନୀ ହୋଇ, ଏକଠା ହେଇ ଚୁପଚାପ ମନ୍ତ୍ରଣା କରିଲେ।
ଅଯମ୍ ଏକୋ ଽର୍ଜୁନୋ ଧନ୍ଵୀ ସ୍ତ୍ରୀଜନଂ ନିହତେଶ୍ଵରମ୍ ନଯତ୍ଯ୍ ଅସ୍ମାନ୍ ଅତିକ୍ରମ୍ଯ ଧିଗ୍ ଏତତ୍ କ୍ରିଯତାଂ ବଲମ୍
ଏହି ଏକାକୀ ଧନୁର୍ଧର ଅର୍ଜୁନ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ନେତାମାନେ ମରିଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଜନାନୀମାନେକୁ ଆମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ନେଇଯାଉଛନ୍ତି; ଏହା ଲଜ୍ଜାର କଥା, ଚଳ, ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ହତ୍ଵା ଗର୍ଵସମାରୂଢୋ ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣଜଯଦ୍ରଥାନ୍ କର୍ଣାଦୀଂଶ୍ ଚ ନ ଜାନାତି ବଲଂ ଗ୍ରାମନିଵାସିନାମ୍
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ଜୟଦ୍ରଥ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ମାରି, ଅର୍ଜୁନ ଗର୍ବରେ ଭରିଗଲେ, କିନ୍ତୁ ଗ୍ରାମବାସୀମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ସେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ବଲଜ୍ଯେଷ୍ଠାନ୍ ନରାନ୍ ଅନ୍ଯାନ୍ ଗ୍ରାମ୍ଯାଂଶ୍ ଚୈଵ ଵିଶେଷତଃ ସର୍ଵାନ୍ ଏଵାଵଜାନାତି କିଂ ଵୋ ବହୁଭିର୍ ଉତ୍ତରୈଃ
ଗ୍ରାମର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେ ଅବହେଳା କରୁଛନ୍ତି; ବେଶି କଥା କହିବାର ଦରକାର କଣ?
ତତୋ ଯଷ୍ଟିପ୍ରହରଣା ଦସ୍ଯଵୋ ଲୋଷ୍ଟହାରିଣଃ ସହସ୍ରଶୋ ଽଭ୍ଯଧାଵନ୍ତ ତଂ ଜନଂ ନିହତେଶ୍ଵରମ୍ ତତୋ ନିଵୃତ୍ତଃ କୌନ୍ତେଯଃ ପ୍ରାହାଭୀରାନ୍ ହସନ୍ନ୍ ଇଵ
ତାପରେ, ହଜାରହଜାର ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଲଠି ଓ ପଥର ନେଇ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ନେତାମାନେ ମରିଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଉଡ଼ିଲେ; ତାପରେ କୌନ୍ତେୟ ପଛକୁ ହଟି, ଆଭୀରମାନେକୁ ହସି ହସି କହିଲେ।
ନିଵର୍ତଧ୍ଵମ୍ ଅଧର୍ମଜ୍ଞା ଯଦୀତୋ ନ ମୁମୂର୍ଷଵଃ
ଧର୍ମ କିଛି ଜାଣୁନାଥିବା ତୁମେମାନେ, ମରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ନଥିଲେ, ପଛକୁ ଫେରିଯାଅ।
ଅଵଜ୍ଞାଯ ଵଚସ୍ ତସ୍ଯ ଜଗୃହୁସ୍ ତେ ତଦା ଧନମ୍ ସ୍ତ୍ରୀଜନଂ ଚାପି କୌନ୍ତେଯାଦ୍ ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନପରିଗ୍ରହମ୍
ତାଙ୍କ କଥାକୁ ଅବହେଳା କରି, ସେମାନେ କୌନ୍ତେୟଙ୍କ ଠାରୁ ଧନ ଓ ଜନାନୀମାନେକୁ ଦଳରକ୍ଷିତ ଥିବା ସତ୍ୱେ ଛିନିନେଲେ।
ତତୋ ଽର୍ଜୁନୋ ଧନୁର୍ ଦିଵ୍ଯଂ ଗାଣ୍ଡୀଵମ୍ ଅଜରଂ ଯୁଧି ଆରୋପଯିତୁମ୍ ଆରେଭେ ନ ଶଶାକ ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ତାପରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବଳ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷକୁ ଚଢ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଚକାର ସଜ୍ଜଂ କୃଚ୍ଛ୍ରାତ୍ ତୁ ତଦ୍ ଅଭୂଚ୍ ଛିଥିଲଂ ପୁନଃ ନ ସସ୍ମାର ତଥାସ୍ତ୍ରାଣି ଚିନ୍ତଯନ୍ନ୍ ଅପି ପାଣ୍ଡଵଃ
ଅନେକ କଷ୍ଟରେ ଧନୁଷ ସଜାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ପୁଣି ଢିଲା ହେଇଯାଇଲା; ପାଣ୍ଡବ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅସ୍ତ୍ରମାନେକୁ ମନେ ପକାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଶରାନ୍ ମୁମୋଚ ଚୈତେଷୁ ପାର୍ଥଃ ଶେଷାନ୍ ସ ହର୍ଷିତଃ ନ ଭେଦଂ ତେ ପରଂ ଚକ୍ରୁର୍ ଅସ୍ତା ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵନା
ପାର୍ଥ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଶର ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଶରମାନେ କୌଣସି କ୍ଷତି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଗାଣ୍ଡୀବର ଧନୁଷରୁ ଛୁଟିଥିବା ଶରମାନେ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପକାଇଲେ ନାହିଁ।