ନିଵାରଯାମ୍ ଆସ ହରିର୍ ଯାଦଵାସ୍ ତେ ଚ କେଶଵମ୍ ସହାଯଂ ମେନିରେ ପ୍ରାପ୍ତଂ ତେ ନିଜଘ୍ନୁଃ ପରସ୍ପରମ୍
ହରି ଯାଦବମାନେକୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କେଶବଙ୍କୁ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ଦେଖିଲେ, ତଥାପି ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରିଲେ।
କୃଷ୍ଣୋ ଽପି କୁପିତସ୍ ତେଷାମ୍ ଏରକାମୁଷ୍ଟିମ୍ ଆଦଦେ ଵଧାଯ ତେଷାଂ ମୁଶଲଂ ମୁଷ୍ଟିଲୋହମ୍ ଅଭୂତ୍ ତଦା
କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଏରକା ଘାସ ମୁଠିରେ ଧରିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ, ସେଇ ଘାସ ତୁରନ୍ତ ଲୋହା ଗଦା ଭଳି ହୋଇଗଲା।
ଜଘାନ ତେନ ନିଃଶେଷାନ୍ ଆତତାଯୀ ସ ଯାଦଵାନ୍ ଜଘ୍ନୁଶ୍ ଚ ସହସାଭ୍ଯେତ୍ଯ ତଥାନ୍ଯେ ତୁ ପରସ୍ପରମ୍
ସେ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଯାଦବଙ୍କୁ ନିଷ୍ପାତି କରିଦେଲେ; ଏହି ଅପରାହ୍ନରେ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକାଉଁ ଅପେକ୍ଷା ଅନ୍ୟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ପରସ୍ପରକୁ ମାରିଦେଲେ।
ତତଶ୍ ଚାର୍ଣଵମଧ୍ଯେନ ଜୈତ୍ରୋ ଽସୌ ଚକ୍ରିଣୋ ରଥଃ ପଶ୍ଯତୋ ଦାରୁକସ୍ଯାଶୁ ହୃତୋ ଽଶ୍ଵୈର୍ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ତାପରେ, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବିଜୟୀ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ରଥଟି ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦ୍ରୁତ ଚଳାଇ ନେଇଗଲେ, ଦାରୁକ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଚକ୍ରଂ ଗଦା ତଥା ଶାର୍ଙ୍ଗଂ ତୂଣୌ ଶଙ୍ଖୋ ଽସିର୍ ଏଵ ଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଜଗ୍ମୁର୍ ଆଦିତ୍ଯଵର୍ତ୍ମନା
ଚକ୍ର, ଗଦା, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁ, ତୁଣୀର, ଶଂଖ ଓ ତଳୱାର—ଏହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପଥରେ ଯାଇଗଲେ।
କ୍ଷଣମାତ୍ରେଣ ଵୈ ତତ୍ର ଯାଦଵାନାମ୍ ଅଭୂତ୍ କ୍ଷଯଃ ଋତେ କୃଷ୍ଣଂ ମହାବାହୁଂ ଦାରୁକଂ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମସ୍ତ ଯାଦବଙ୍କ ନାଶ ହେଲା, କିନ୍ତୁ ମହାବାହୁ କୃଷ୍ଣ ଓ ଦାରୁକ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ରହିଗଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଚଙ୍କ୍ରମ୍ଯମାଣୌ ତୌ ରାମଂ ଵୃକ୍ଷମୂଲକୃତାସନମ୍ ଦଦୃଶାତେ ମୁଖାଚ୍ ଚାସ୍ଯ ନିଷ୍କ୍ରାମନ୍ତଂ ମହୋରଗମ୍
ସେ ଦୁଇଜଣ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ଦେଖିଲେ ରାମ ଗଛର ମୂଳରେ ବସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ମୁହଁରୁ ଏକ ବଡ଼ ସର୍ପ ବାହାରୁଛି।
ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ସ ମୁଖାତ୍ ତସ୍ଯ ମହାଭୋଗୋ ଭୁଜଂଗମଃ ପ୍ରଯାତଶ୍ ଚାର୍ଣଵଂ ସିଦ୍ଧୈଃ ପୂଜ୍ଯମାନସ୍ ତଥୋରଗୈଃ
ତାଙ୍କର ମୁହଁରୁ ବଡ଼ ଦେହର ସର୍ପଟି ବାହାରି, ସମୁଦ୍ର ପାଇଁ ଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧମାନେ ଓ ନାଗମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
ତମ୍ ଅର୍ଘ୍ଯମ୍ ଆଦାଯ ତଦା ଜଲଧିଃ ସଂମୁଖଂ ଯଯୌ ପ୍ରଵିଵେଶ ଚ ତତ୍ତୋଯଂ ପୂଜିତଃ ପନ୍ନଗୋତ୍ତମୈଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବଲସ୍ଯ ନିର୍ଯାଣଂ ଦାରୁକଂ ପ୍ରାହ କେଶଵଃ
ତାପରେ ସମୁଦ୍ର ଅର୍ଘ୍ୟ ନେଇ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା ଓ ସେ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପନ୍ନଗମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ବଳରାମଙ୍କ ବିଦାୟ ଦେଖି କୃଷ୍ଣ ଦାରୁକଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇଦଂ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵମ୍ ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ଵସୁଦେଵୋଗ୍ରସେନଯୋଃ ନିର୍ଯାଣଂ ବଲଦେଵସ୍ଯ ଯାଦଵାନାଂ ତଥା କ୍ଷଯମ୍
ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବସୁଦେବ ଓ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ଖବର ଦିଅ—ବଳରାମଙ୍କ ବିଦାୟ ଓ ଯାଦବଙ୍କ ନାଶ।
ଯୋଗେ ସ୍ଥିତ୍ଵାହମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଏତତ୍ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ କଲେଵରମ୍ ଵାଚ୍ଯଶ୍ ଚ ଦ୍ଵାରକାଵାସୀ ଜନଃ ସର୍ଵସ୍ ତଥାହୁକଃ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯୋଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ଏହି ଦେହକୁ ଛାଡ଼ିବି; ଏହି ଖବର ଦ୍ୱାରକାବାସୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଓ ଆହୁକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଅ।
ଯଥେମାଂ ନଗରୀଂ ସର୍ଵାଂ ସମୁଦ୍ରଃ ପ୍ଲାଵଯିଷ୍ଯତି ତସ୍ମାଦ୍ ରଥୈଃ ସୁସଜ୍ଜୈସ୍ ତୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷ୍ଯୋ ହ୍ଯ୍ ଅର୍ଜୁନାଗମଃ
ଯେତେବେଳେ ସମୁଦ୍ର ଏହି ସମସ୍ତ ସହରକୁ ଡୁବାଇଦେବ, ସେତେବେଳେ ସଜା ରଥ ନେଇ ତୁମେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଆସିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କର।
ନ ସ୍ଥେଯଂ ଦ୍ଵାରକାମଧ୍ଯେ ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତେ ତତ୍ର ପାଣ୍ଡଵେ ତେନୈଵ ସହ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ଯତ୍ର ଯାତି ସ କୌରଵଃ
ପାଣ୍ଡବ ଯାଇସାରିବା ପରେ କେହି ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାରକା ମଧ୍ୟରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସେଉଁଠି ଯେଉଁଠାକୁ କୌରବ ନେଇଯିବେ, ସେଠାକୁ ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯିବା।
ଗତ୍ଵା ଚ ବ୍ରୂହି କୌନ୍ତେଯମ୍ ଅର୍ଜୁନଂ ଵଚନଂ ମମ ପାଲନୀଯସ୍ ତ୍ଵଯା ଶକ୍ତ୍ଯା ଜନୋ ଽଯଂ ମତ୍ପରିଗ୍ରହଃ
ଯାଇ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ମୋର କଥା କହ—'ମୋର ଦେଖାଶୁଣା ରେଖିଥିବା ଏହି ଲୋକମାନେ, ତୁମେ ତୁମ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ।'
ଇତ୍ଯ୍ ଅର୍ଜୁନେନ ସହିତୋ ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯାଂ ଭଵାଞ୍ ଜନମ୍ ଗୃହୀତ୍ଵା ଯାତୁ ଵଜ୍ରଶ୍ ଚ ଯଦୁରାଜୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏଭଳି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ ଦ୍ୱାରକାରୁ ଲୋକମାନେକୁ ନେଇଯିବା, ଏବଂ ବଜ୍ର ଯାଦବଙ୍କ ରାଜା ହେବେ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତୋ ଦାରୁକଃ କୃଷ୍ଣଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ପୁନଃ ପୁନଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଚ ବହୁଶଃ କୃତ୍ଵା ପ୍ରାଯାଦ୍ ଯଥୋଦିତମ୍
ଏପରି କହିବା ପରେ, ଦାରୁକ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଶିର ନମାଇଲେ, ବହୁବାର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିଥିଲା, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ସ ଚ ଗତ୍ଵା ତଥା ଚକ୍ରେ ଦ୍ଵାରକାଯାଂ ତଥାର୍ଜୁନମ୍ ଆନିନାଯ ମହାବୁଦ୍ଧିଂ ଵଜ୍ରଂ ଚକ୍ରେ ତଥା ନୃପମ୍
ସେ ଯାଇ ଦ୍ୱାରକାରେ ସେଇପରି କାମ କଲେ, ମହାବୁଦ୍ଧି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆଣିଲେ ଏବଂ ବଜ୍ରଙ୍କୁ ରାଜା କଲେ।
ଭଗଵାନ୍ ଅପି ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଵାସୁଦେଵାତ୍ମକଂ ପରମ୍ ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମନି ସମାରୋପ୍ଯ ସର୍ଵଭୂତେଷ୍ଵ୍ ଅଧାରଯତ୍
ଭଗବାନ ଗୋବିନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ବସୁଦେବ ଆତ୍ମାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପକୁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ବିସ୍ତାର କଲେ।
ସ ମାନଯନ୍ ଦ୍ଵିଜଵଚୋ ଦୁର୍ଵାସା ଯଦ୍ ଉଵାଚ ହ ଯୋଗଯୁକ୍ତୋ ଽଭଵତ୍ ପାଦଂ କୃତ୍ଵା ଜାନୁନି ସତ୍ତମାଃ
ସେ ଦୁର୍ବାସା ମୁନିଙ୍କ କଥାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଯୋଗରେ ଲୀନ ହେଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାଙ୍କର ପାଦ ଜାଙ୍ଘା ଉପରେ ରଖିଲେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ଵୈ ଜରା ନାମ ତଦା ତତ୍ର ସ ଲୁବ୍ଧକଃ ମୁଶଲଶେଷଲୋହସ୍ଯ ସାଯକଂ ଧାରଯନ୍ ପରମ୍
ସେତେବେଳେ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଏକ ଶିକାରୀ ରୂପେ ଆସିଲା, ଯାହା ମୁଶଳର ଅବଶିଷ୍ଟ ଲୋହାର ତୀର ଧାରଣ କରିଥିଲା।
ସ ତତ୍ପାଦଂ ମୃଗାକାରଂ ସମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ତତୋ ଵିଵ୍ଯାଧ ତେନୈଵ ତୋମରେଣ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେ ମୃଗ ଆକୃତିର ପାଦଟିକୁ ଦେଖି ଦୃଢ଼ ହୋଇ ରହିଲେ; ତାପରେ, ସେହି ତିରସୁଳ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପାଦକୁ ଘାତ କଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଗତଶ୍ ଚ ଦଦୃଶେ ତତ୍ର ଚତୁର୍ବାହୁଧରଂ ନରମ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯାହ ଚୈଵୈନଂ ପ୍ରସୀଦେତି ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ଆଗକୁ ଯାଇ ଚାରିଟି ବାହୁ ଥିବା ଏକ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ପଡ଼ି ପଡ଼ି ନମସ୍କାର କରି, ପୁନିପୁନି କହିଲେ, 'ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ'।
ଅଜାନତା କୃତମ୍ ଇଦଂ ମଯା ହରିଣଶଙ୍କଯା କ୍ଷମ୍ଯତାମ୍ ଆତ୍ମପାପେନ ଦଗ୍ଧଂ ମା ଦଗ୍ଧୁମ୍ ଅର୍ହସି
ମୁଁ ଅଜାଣି ଏହି କାମ କରିଦେଲି, ଆପଣଙ୍କୁ ମୃଗ ବୋଲି ଭାବି; ଦୟା କରି କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ—ମୋ ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଛି, ଆଉ ମୋତେ ଦଗ୍ଧ କରିବେ ନାହିଁ।
ତତସ୍ ତଂ ଭଗଵାନ୍ ଆହ ନାସ୍ତି ତେ ଭଯମ୍ ଅଣ୍ଵ୍ ଅପି ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ମତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଲୁବ୍ଧ ସ୍ଵର୍ଗେଶ୍ଵରାସ୍ପଦମ୍
ତାପରେ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ, 'ତୁମ ପାଇଁ କିଛି ଭୟ ନାହିଁ; ମୋ ଦୟାରେ, ହେ ଶିକାରୀ, ସ୍ୱର୍ଗର ଅଧିପତି ହେବାକୁ ଯାଅ।'
ଵିମାନମ୍ ଆଗତଂ ସଦ୍ଯସ୍ ତଦ୍ଵାକ୍ଯସମନନ୍ତରମ୍ ଆରୁହ୍ଯ ପ୍ରଯଯୌ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଲୁବ୍ଧକସ୍ ତତ୍ପ୍ରସାଦତଃ
ସେ କଥା ହେବା ସହିତ, ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆସିଗଲା; ଶିକାରୀ ସେଠାରେ ଚଢ଼ି, ଭଗବାନଙ୍କର କୃପାରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ ସ ଭଗଵାନ୍ ସଂଯୋଜ୍ଯାତ୍ମାନମ୍ ଆତ୍ମନି ବ୍ରହ୍ମଭୂତେ ଽଵ୍ଯଯେ ଽଚିନ୍ତ୍ଯେ ଵାସୁଦେଵମଯେ ଽମଲେ
ସେ ଯିବା ପରେ, ଭଗବାନ୍ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଅବିନାଶୀ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ପବିତ୍ର ଓ ବାସୁଦେବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେହି ପରମ ଆତ୍ମା ସହିତ ଏକତ୍ର କଲେ।
ଅଜନ୍ମନ୍ଯ୍ ଅଜରେ ଽନାଶିନ୍ଯ୍ ଅପ୍ରମେଯେ ଽଖିଲାତ୍ମନି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ ମାନୁଷଂ ଦେହମ୍ ଅଵାପ ତ୍ରିଵିଧାଂ ଗତିମ୍
ଅଜନ୍ମା, ବୃଦ୍ଧିହୀନ, ଅବିନାଶୀ, ଅପରିମିତ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଆତ୍ମାରେ, ମାନବ ଦେହ ଛାଡ଼ି, ସେ ତିନି ପ୍ରକାରର ଗତି ଲାଭ କଲେ।
ଅର୍ଜୁନୋ ଽପି ତଦାନ୍ଵିଷ୍ଯ କୃଷ୍ଣରାମକଲେଵରେ ସଂସ୍କାରଂ ଲମ୍ଭଯାମ୍ ଆସ ତଥାନ୍ଯେଷାମ୍ ଅନୁକ୍ରମାତ୍
ଅର୍ଜୁନ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ଦେହ ଖୋଜି, ସେମାନଙ୍କ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଶବସଂସ୍କାର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କଲେ।
ଅଷ୍ଟୌ ମହିଷ୍ଯଃ କଥିତା ରୁକ୍ମିଣୀପ୍ରମୁଖାସ୍ ତୁ ଯାଃ ଉପଗୃହ୍ଯ ହରେର୍ ଦେହଂ ଵିଵିଶୁସ୍ ତା ହୁତାଶନମ୍
ରୁକ୍ମିଣୀ ଆଦି ଆଠ ଜଣୀ ରାନୀ, ହରିଙ୍କ ଦେହକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ରେଵତୀ ଚୈଵ ରାମସ୍ଯ ଦେହମ୍ ଆଶ୍ଲିଷ୍ଯ ସତ୍ତମାଃ ଵିଵେଶ ଜ୍ଵଲିତଂ ଵହ୍ନିଂ ତତ୍ସଙ୍ଗାହ୍ଲାଦଶୀତଲମ୍
ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ରେବତୀ, ବଳରାମଙ୍କ ଦେହକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସେମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗର ଆନନ୍ଦରେ ଶୀତଳ ହୋଇ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।