ତଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅମ୍ବୁନିଧୌ କ୍ଷିପ୍ତଂ ମତ୍ସ୍ଯୋ ଜଗ୍ରାହ ଜାଲିଭିଃ ଘାତିତସ୍ଯୋଦରାତ୍ ତସ୍ଯ ଲୁବ୍ଧୋ ଜଗ୍ରାହ ତଜ୍ ଜରା
ସେଠାରେ ଏହି ଖଣ୍ଡଟିକୁ ମଧ୍ୟ ସମୁଦ୍ରରେ ପକେଇଦେଲେ, ଏକ ମାଛ ଜାଲରେ ଧରାପଡ଼ିଲା; ମାଛଟି ମରିବା ପରେ, ତାହାର ପେଟରୁ ଲୋଭୀ ଶିକାରୀ ଜରା ଏହି ଖଣ୍ଡକୁ ନେଲା।
ଵିଜ୍ଞାତପରମାର୍ଥୋ ଽପି ଭଗଵାନ୍ ମଧୁସୂଦନଃ ନୈଚ୍ଛତ୍ ତଦ୍ ଅନ୍ଯଥା କର୍ତୁଂ ଵିଧିନା ଯତ୍ ସମାହୃତମ୍
ଭଗବାନ ମଧୁସୂଦନ ସବୁ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟରେ ଯେମିତି ଲିଖାଯାଇଛି, ସେହିପରି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ଦେଵୈଶ୍ ଚ ପ୍ରହିତୋ ଦୂତଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯାହ କେଶଵମ୍ ରହସ୍ଯ୍ ଏଵମ୍ ଅହଂ ଦୂତଃ ପ୍ରହିତୋ ଭଗଵନ୍ ସୁରୈଃ
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ପଠାଇଥିବା ଦୂତ ଗୋପନ ଭାବେ କେଶବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ — ଭଗବାନ, ମୁଁ ଦେବତାମାନେ ପଠାଇଥିବା ଦୂତ।
ଵସ୍ଵଶ୍ଵିମରୁଦାଦିତ୍ଯରୁଦ୍ରସାଧ୍ଯାଦିଭିଃ ସହ ଵିଜ୍ଞାପଯତି ଵଃ ଶକ୍ରସ୍ ତଦ୍ ଇଦଂ ଶ୍ରୂଯତାଂ ପ୍ରଭୋ
ବସୁ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ମରୁତ, ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି କଥା ଜଣାଇଛନ୍ତି: ପ୍ରଭୁ, ଦୟାକରି ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଭାରାଵତରଣାର୍ଥାଯ ଵର୍ଷାଣାମ୍ ଅଧିକଂ ଶତମ୍ ଭଗଵାନ୍ ଅଵତୀର୍ଣୋ ଽତ୍ର ତ୍ରିଦଶୈଃ ସଂପ୍ରସାଦିତଃ
ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଆପଣ ଏଠାରେ ଶତଧିକ ବର୍ଷ ଧରି ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଦୁର୍ଵୃତ୍ତା ନିହତା ଦୈତ୍ଯା ଭୁଵୋ ଭାରୋ ଽଵତାରିତଃ ତ୍ଵଯା ସନାଥାସ୍ ତ୍ରିଦଶା ଵ୍ରଜନ୍ତୁ ତ୍ରିଦିଵେଶତାମ୍
ଦୁଷ୍ଟ ଦାୟତ୍ୟମାନେ ନାଶ ପାଇଛନ୍ତି, ପୃଥିବୀର ଭାର ଆପଣ ହଟାଇଛନ୍ତି; ଦେବତାମାନେ ଏବେ ସୁରକ୍ଷିତ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗର ଅସନକୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତୁ।
ତଦ୍ ଅତୀତଂ ଜଗନ୍ନାଥ ଵର୍ଷାଣାମ୍ ଅଧିକଂ ଶତମ୍ ଇଦାନୀଂ ଗମ୍ଯତାଂ ସ୍ଵର୍ଗୋ ଭଵତା ଯଦି ରୋଚତେ
ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଏଠାରେ ଶତଧିକ ବର୍ଷ କଟିଗଲା; ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ, ଏବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।
ଦେଵୈର୍ ଵିଜ୍ଞାପିତୋ ଦେଵୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅଥାତ୍ରୈଵ ରତିସ୍ ତଵ ତତ୍ ସ୍ଥୀଯତାଂ ଯଥାକାଲମ୍ ଆଖ୍ଯେଯମ୍ ଅନୁଜୀଵିଭିଃ
ଦେବତାମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଭଗବାନ କହିଲେ — ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛ, ସେଠାରେ ଯଥାସମୟରେ ରୁହ; ଯେଉଁମାନେ ବଞ୍ଚିବେ, ସେମାନେ ଏହି କଥା କହିବେ।
ଯତ୍ ତ୍ଵମ୍ ଆତ୍ଥାଖିଲଂ ଦୂତ ଵେଦ୍ମି ଚୈତଦ୍ ଅହଂ ପୁନଃ ପ୍ରାରବ୍ଧ ଏଵ ହି ମଯା ଯାଦଵାନାମ୍ ଅପି କ୍ଷଯଃ
ଦୂତ, ତୁମେ ଯାହା କହିଲ, ମୁଁ ସେସବୁ ଜାଣିଛି; ଯାଦବମାନେ ନାଶ ପାଇବା ମୋ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି।
ଭୁଵୋ ନାମାତିଭାରୋ ଽଯଂ ଯାଦଵୈର୍ ଅନିବର୍ହିତୈଃ ଅଵତାରଂ କରୋମ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ସପ୍ତରାତ୍ରେଣ ସତ୍ଵରଃ
ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ଭାର, ଯାଦବମାନେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେବାରୁ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଛି, ମୁଁ ସତ୍ତରାତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏହାକୁ ଶୀଘ୍ର ହଟାଇଦେବି।
ଯଥାଗୃହୀତଂ ଚାମ୍ଭୋଧୌ ହୃତ୍ଵାହଂ ଦ୍ଵାରକାଂ ପୁନଃ ଯାଦଵାନ୍ ଉପସଂହୃତ୍ଯ ଯାସ୍ଯାମି ତ୍ରିଦଶାଲଯମ୍
ଯେପରି ମୁଁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ସମୁଦ୍ରରୁ ଆଣିଥିଲି, ସେପରି ଯାଦବମାନେକୁ ହଟାଇ, ପୁଣି ଦେବତାମାନେର ଗୃହକୁ ଯିବି।
ମନୁଷ୍ଯଦେହମ୍ ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ସଂକର୍ଷଣସହାଯଵାନ୍ ପ୍ରାପ୍ତ ଏଵାସ୍ମି ମନ୍ତଵ୍ଯୋ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରେଣ ତଥା ସୁରୈଃ
ମୁଁ ମାନବ ଦେହ ଛାଡ଼ି, ସଂକର୍ଷଣଙ୍କ ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ପହଞ୍ଚିଛି ବୋଲି ମନେ କରିବେ।
ଜରାସଂଧାଦଯୋ ଯେ ଽନ୍ଯେ ନିହତା ଭାରହେତଵଃ କ୍ଷିତେସ୍ ତେଭ୍ଯଃ ସ ଭାରୋ ହି ଯଦୂନାଂ ସମଧୀଯତ
ଯେଉଁମାନେ ଜରାସଂଧ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୃଥିବୀର ଭାର ହଟାଇବା ପାଇଁ ନାଶ ପାଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଏହି ଭାର ଯାଦବମାନେ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା।
ତଦ୍ ଏତତ୍ ସୁମହାଭାରମ୍ ଅଵତାର୍ଯ କ୍ଷିତେର୍ ଅହମ୍ ଯାସ୍ଯାମ୍ଯ୍ ଅମରଲୋକସ୍ଯ ପାଲନାଯ ବ୍ରଵୀହି ତାନ୍
ଏହି ବଡ଼ ଭାର ପୃଥିବୀରୁ ହଟାଇ, ମୁଁ ଅମରମାନେର ଲୋକକୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯିବି; ସେମାନେକୁ ଏହି କଥା କହ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତୋ ଵାସୁଦେଵେନ ଦେଵଦୂତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତମ୍ ଦ୍ଵିଜାଃ ସ ଦିଵ୍ଯଯା ଗତ୍ଯା ଦେଵରାଜାନ୍ତିକଂ ଯଯୌ
ଏପରିଭାବରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦେବଦୂତ ତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଗଣ, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଗତିରେ ଦେବରାଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଭଗଵାନ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଥୋତ୍ପାତାନ୍ ଦିଵ୍ଯାନ୍ ଭୌମାନ୍ତରିକ୍ଷଗାନ୍ ଦଦର୍ଶ ଦ୍ଵାରକାପୁର୍ଯାଂ ଵିନାଶାଯ ଦିଵାନିଶମ୍
ଭଗବାନ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱର ଭୂମି ଓ ଆକାଶରେ ଦିନ ଓ ରାତି ଦ୍ୱାରକା ନଗରରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଅପଶକୁନ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଧ୍ୱଂସର ସୂଚନା ଦେଉଥିଲା।
ତାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯାଦଵାନ୍ ଆହ ପଶ୍ଯଧ୍ଵମ୍ ଅତିଦାରୁଣାନ୍ ମହୋତ୍ପାତାଞ୍ ଶମାଯୈଷାଂ ପ୍ରଭାସଂ ଯାମ ମା ଚିରମ୍
ସେ ସବୁ ଦେଖି ବୋଲିଲେ, 'ତୁମେମାନେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ବଡ଼ ଅପଶକୁନ ଦେଖ, ଏହା ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଆମେ ବିଳମ୍ବ ନକରି ପ୍ରଭାସକୁ ଯାଉ।'
ମହାଭାଗଵତଃ ପ୍ରାହ ପ୍ରଣିପତ୍ଯୋଦ୍ଧଵୋ ହରିମ୍
ମହାଭାଗବତ ଉଦ୍ଧବ ହରିଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ କହିଲେ।
ଭଗଵନ୍ ଯନ୍ ମଯା କାର୍ଯଂ ତଦ୍ ଆଜ୍ଞାପଯ ସାଂପ୍ରତମ୍ ମନ୍ଯେ କୁଲମ୍ ଇଦଂ ସର୍ଵଂ ଭଗଵାନ୍ ସଂହରିଷ୍ଯତି ନାଶାଯାସ୍ଯ ନିମିତ୍ତାନି କୁଲସ୍ଯାଚ୍ଯୁତ ଲକ୍ଷଯେ
ହେ ଭଗବାନ, ଏବେ ମୋତେ ଯାହା କରିବାକୁ କହିବେ, ମୁଁ ସେହି କାମ କରିବି। ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଭଗବାନ ଏହି ସମସ୍ତ କୁଳକୁ ସଂହାର କରିବେ। ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ମୁଁ କୁଳ ନାଶର ଚିହ୍ନ ଦେଖୁଛି।
ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ଦିଵ୍ଯଯା ଗତ୍ଯା ମତ୍ପ୍ରସାଦସମୁତ୍ଥଯା ବଦରୀମ୍ ଆଶ୍ରମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଗନ୍ଧମାଦନପର୍ଵତେ
ମୋର କୃପାରେ ଦିବ୍ୟ ମାର୍ଗରେ ତୁମେ ପବିତ୍ର ବଦରୀ ଆଶ୍ରମକୁ, ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ଯାଉ।
ନରନାରାଯଣସ୍ଥାନେ ପଵିତ୍ରିତମହୀତଲେ ମନ୍ମନା ମତ୍ପ୍ରସାଦେନ ତତ୍ର ସିଦ୍ଧିମ୍ ଅଵାପ୍ସ୍ଯସି
ସେଠାରେ ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ନିବାସସ୍ଥଳୀରେ, ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ, ମନ ମୋ ପାଖରେ ରଖି, ମୋର କୃପାରେ ତୁମେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ।
ଅହଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ଉପସଂହୃତ୍ଯ ଵୈ କୁଲମ୍ ଦ୍ଵାରକାଂ ଚ ମଯା ତ୍ଯକ୍ତାଂ ସମୁଦ୍ରଃ ପ୍ଲାଵଯିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ମୋର କୁଳକୁ ସଂହାର କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଛାଡ଼ିଦେବି, ସମୁଦ୍ର ଏହି ସହରକୁ ବୁଡ଼ାଇଦେବ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯୈନଂ ଜଗାମ ସ ତଦୋଦ୍ଧଵଃ ନରନାରାଯଣସ୍ଥାନଂ କେଶଵେନାନୁମୋଦିତଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି ଉଦ୍ଧବ ତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ ଏବଂ କେଶବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତସ୍ ତେ ଯାଦଵାଃ ସର୍ଵେ ରଥାନ୍ ଆରୁହ୍ଯ ଶୀଘ୍ରଗାନ୍ ପ୍ରଭାସଂ ପ୍ରଯଯୁଃ ସାର୍ଧଂ କୃଷ୍ଣରାମାଦିଭିର୍ ଦ୍ଵିଜାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଯାଦବ ଲୋକେ ତୀବ୍ର ଗତିର ରଥରେ ଚଢ଼ି, କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ପ୍ରଭାସକୁ ଯାଇଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଗଣ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ପ୍ରଭାସଂ ପ୍ରଯତା ପ୍ରୀତାସ୍ ତେ କୁକ୍କୁରାନ୍ଧକାଃ ଚକ୍ରୁସ୍ ତତ୍ର ସୁରାପାନଂ ଵାସୁଦେଵାନୁମୋଦିତାଃ
ପ୍ରଭାସକୁ ପହଞ୍ଚି, ପବିତ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, କୁକୁର ଓ ଅନ୍ଧକ ଗୋତିଏଠାରେ ବସି ବାସୁଦେବଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ମଦ୍ୟପାନ କଲେ।
ପିବତାଂ ତତ୍ର ଵୈ ତେଷାଂ ସଂଘର୍ଷେଣ ପରସ୍ପରମ୍ ଯାଦଵାନାଂ ତତୋ ଜଜ୍ଞେ କଲହାଗ୍ନିଃ କ୍ଷଯାଵହଃ
ସେଠାରେ ସେମାନେ ମଦ୍ୟପାନ କରୁଥିବାବେଳେ, ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ହେଲା, ଏବଂ ତାହାରୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ବିବାଦ ଆଗୁଆସିଲା, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଶ ନେଇଆସିଲା।
ଜଘ୍ନୁଃ ପରସ୍ପରଂ ତେ ତୁ ଶସ୍ତ୍ରୈର୍ ଦୈଵବଲାତ୍ କୃତାଃ କ୍ଷୀଣଶସ୍ତ୍ରାସ୍ ତୁ ଜଗୃହୁଃ ପ୍ରତ୍ଯାସନ୍ନାମ୍ ଅଥୈରକାମ୍
ଦୈବ ଭାଗ୍ୟରେ, ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ଶସ୍ତ୍ର ଶେଷ ହେଲା, ସେମାନେ ପାଖରେ ଥିବା ଏରକା ଘାସ ଧରିଲେ।
ଏରକା ତୁ ଗୃହୀତା ତୈର୍ ଵଜ୍ରଭୂତେଵ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ ତଯା ପରସ୍ପରଂ ଜଘ୍ନୁଃ ସଂପ୍ରହାରୈଃ ସୁଦାରୁଣୈଃ
ସେମାନେ ଧରିଥିବା ଏରକା ଘାସ ବଜ୍ରପାତ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେଇ ଘାସ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଏକାପରେକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସାମ୍ବପ୍ରମୁଖାଃ କୃତଵର୍ମାଥ ସାତ୍ଯକିଃ ଅନିରୁଦ୍ଧାଦଯଶ୍ ଚାନ୍ଯେ ପୃଥୁର୍ ଵିପୃଥୁର୍ ଏଵ ଚ
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ, କୃତବର୍ମା, ସାତ୍ୟକି, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ପ୍ରଥୁ ଓ ବିପ୍ରଥୁ ମଧ୍ୟ, ସେଠାରେ ଥିଲେ।
ଚାରୁଵର୍ମା ସୁଚାରୁଶ୍ ଚ ତଥାକ୍ରୂରାଦଯୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଏରକାରୂପିଭିର୍ ଵଜ୍ରୈସ୍ ତେ ନିଜଘ୍ନୁଃ ପରସ୍ପରମ୍
ଚାରୁବର୍ମା, ସୁଚାରୁ, ଏବଂ ଅକୃର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏରକା ଘାସ ଯାହା ବଜ୍ରପାତ ଭଳି ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେଥିରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।