ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ଦ୍ଵାରକାଂ କୃଷ୍ଣସ୍ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମାନୁଷ୍ଯମ୍ ଆତ୍ମଭୂଃ ସ୍ଵାଂଶୋ ଵିଷ୍ଣୁମଯଂ ସ୍ଥାନଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ପୁନର୍ ନିଜମ୍
କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଛାଡ଼ି, ମାନବ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ନିଜ ଅଂଶ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁମୟ ନିଜ ନିବାସକୁ ପୁନି ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସ ଵିପ୍ରଶାପଵ୍ଯାଜେନ ସଂଜହ୍ରେ ସ୍ଵକୁଲଂ କଥମ୍ କଥଂ ଚ ମାନୁଷଂ ଦେହମ୍ ଉତ୍ସସର୍ଜ ଜନାର୍ଦନଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶାପ ଉପଲକ୍ଷ୍ୟରେ, ସେ ନିଜ ବଂଶକୁ ଶେଷ କଲେ; ଏଭଳି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମାନବ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ ତଥା କଣ୍ଵୋ ନାରଦଶ୍ ଚ ମହାମୁନିଃ ପିଣ୍ଡାରକେ ମହାତୀର୍ଥେ ଦୃଷ୍ଟା ଯଦୁକୁମାରକୈଃ
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, କଣ୍ବ ଓ ମହାମୁନି ନାରଦ, ପିଣ୍ଡାରକ ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଯଦୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଇଥିଲେ।
ତତସ୍ ତେ ଯୌଵନୋନ୍ମତ୍ତା ଭାଵିକାର୍ଯପ୍ରଚୋଦିତାଃ ସାମ୍ବଂ ଜାମ୍ବଵତୀପୁତ୍ରଂ ଭୂଷଯିତ୍ଵା ସ୍ତ୍ରିଯଂ ଯଥା ପ୍ରସୃତାସ୍ ତାନ୍ ମୁନୀନ୍ ଊଚୁଃ ପ୍ରଣିପାତପୁରଃସରମ୍
ତାପରେ, ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ମତ୍ତ ଓ ଭାଗ୍ୟରେ ଚଳିତ, ସେମାନେ ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ସାମ୍ବକୁ ଜଣେ ଜନାନୀର ଭଳି ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ମୁନିମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଗଲେ ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଇଯଂ ସ୍ତ୍ରୀ ପୁତ୍ରକାମା ତୁ ପ୍ରଭୋ କିଂ ଜନଯିଷ୍ଯତି
ଏହି ଜଣେ ଜନାନୀ ପୁତ୍ର ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ପ୍ରଭୁ, ସେ କ'ଣ ଜନ୍ମ ଦେବେ?
ଦିଵ୍ଯଜ୍ଞାନୋପପନ୍ନାସ୍ ତେ ଵିପ୍ରଲବ୍ଧା କୁମାରକୈଃ ଶାପଂ ଦଦୁସ୍ ତଦା ଵିପ୍ରାସ୍ ତେଷାଂ ନାଶାଯ ସୁଵ୍ରତାଃ
ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଥିବା ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯଦୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଠକେଇ ଦେଖି, ସେମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଶାପ ଦେଲେ; ସେମାନେ ନିଜ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।
ମୁନଯଃ କୁପିତାଃ ପ୍ରୋଚୁର୍ ମୁଶଲଂ ଜନଯିଷ୍ଯତି ଯେନାଖିଲକୁଲୋତ୍ସାଦୋ ଯାଦଵାନାଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୁନିମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ — ଏକ ମୁଶଳ ଜନ୍ମ ନେବ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଯାଦବ ବଂଶର ସଂହାର ହେବ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତାସ୍ ତୈଃ କୁମାରାସ୍ ତ ଆଚଚକ୍ଷୁର୍ ଯଥାତଥମ୍ ଉଗ୍ରସେନାଯ ମୁଶଲଂ ଜଜ୍ଞେ ସାମ୍ବସ୍ଯ ଚୋଦରାତ୍
ମୁନିମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେଠାରେ ଥିବା ଯୁବକମାନେ ସମସ୍ତ କଥା ସଠିକ୍ ଭାବେ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ କୁହିଲେ; ସାମ୍ବଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଏକ ମୁଶଳ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ତଦ୍ ଉଗ୍ରସେନୋ ମୁଶଲମ୍ ଅଯଶ୍ଚୂର୍ଣମ୍ ଅକାରଯତ୍ ଜଜ୍ଞେ ତଚ୍ ଚୈରକା ଚୂର୍ଣଂ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ତଂ ଵୈ ମହୋଦଧୌ
ତାପରେ ଉଗ୍ରସେନ ଏହି ମୁଶଳକୁ ଲୋହାର ଗୁଣ୍ଡି କରାଇଲେ; ଏହି ଗୁଣ୍ଡିକୁ ରକ୍ଷକମାନେ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରରେ ପକେଇଦେଲେ।
ମୁସଲସ୍ଯାଥ ଲୌହସ୍ଯ ଚୂର୍ଣିତସ୍ଯାନ୍ଧକୈର୍ ଦ୍ଵିଜାଃ ଖଣ୍ଡଂ ଚୂର୍ଣଯିତୁଂ ଶେକୁର୍ ନୈଵ ତେ ତୋମରାକୃତି
ଲୋହାର ମୁଶଳ ଗୁଣ୍ଡି ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଆନ୍ଧକ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହାର ଏକ ଖଣ୍ଡକୁ, ଯାହା ତୀର ଆକାରରେ ଥିଲା, ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅମ୍ବୁନିଧୌ କ୍ଷିପ୍ତଂ ମତ୍ସ୍ଯୋ ଜଗ୍ରାହ ଜାଲିଭିଃ ଘାତିତସ୍ଯୋଦରାତ୍ ତସ୍ଯ ଲୁବ୍ଧୋ ଜଗ୍ରାହ ତଜ୍ ଜରା
ସେଠାରେ ଏହି ଖଣ୍ଡଟିକୁ ମଧ୍ୟ ସମୁଦ୍ରରେ ପକେଇଦେଲେ, ଏକ ମାଛ ଜାଲରେ ଧରାପଡ଼ିଲା; ମାଛଟି ମରିବା ପରେ, ତାହାର ପେଟରୁ ଲୋଭୀ ଶିକାରୀ ଜରା ଏହି ଖଣ୍ଡକୁ ନେଲା।
ଵିଜ୍ଞାତପରମାର୍ଥୋ ଽପି ଭଗଵାନ୍ ମଧୁସୂଦନଃ ନୈଚ୍ଛତ୍ ତଦ୍ ଅନ୍ଯଥା କର୍ତୁଂ ଵିଧିନା ଯତ୍ ସମାହୃତମ୍
ଭଗବାନ ମଧୁସୂଦନ ସବୁ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟରେ ଯେମିତି ଲିଖାଯାଇଛି, ସେହିପରି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ଦେଵୈଶ୍ ଚ ପ୍ରହିତୋ ଦୂତଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯାହ କେଶଵମ୍ ରହସ୍ଯ୍ ଏଵମ୍ ଅହଂ ଦୂତଃ ପ୍ରହିତୋ ଭଗଵନ୍ ସୁରୈଃ
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ପଠାଇଥିବା ଦୂତ ଗୋପନ ଭାବେ କେଶବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ — ଭଗବାନ, ମୁଁ ଦେବତାମାନେ ପଠାଇଥିବା ଦୂତ।
ଵସ୍ଵଶ୍ଵିମରୁଦାଦିତ୍ଯରୁଦ୍ରସାଧ୍ଯାଦିଭିଃ ସହ ଵିଜ୍ଞାପଯତି ଵଃ ଶକ୍ରସ୍ ତଦ୍ ଇଦଂ ଶ୍ରୂଯତାଂ ପ୍ରଭୋ
ବସୁ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ମରୁତ, ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି କଥା ଜଣାଇଛନ୍ତି: ପ୍ରଭୁ, ଦୟାକରି ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଭାରାଵତରଣାର୍ଥାଯ ଵର୍ଷାଣାମ୍ ଅଧିକଂ ଶତମ୍ ଭଗଵାନ୍ ଅଵତୀର୍ଣୋ ଽତ୍ର ତ୍ରିଦଶୈଃ ସଂପ୍ରସାଦିତଃ
ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଆପଣ ଏଠାରେ ଶତଧିକ ବର୍ଷ ଧରି ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଦୁର୍ଵୃତ୍ତା ନିହତା ଦୈତ୍ଯା ଭୁଵୋ ଭାରୋ ଽଵତାରିତଃ ତ୍ଵଯା ସନାଥାସ୍ ତ୍ରିଦଶା ଵ୍ରଜନ୍ତୁ ତ୍ରିଦିଵେଶତାମ୍
ଦୁଷ୍ଟ ଦାୟତ୍ୟମାନେ ନାଶ ପାଇଛନ୍ତି, ପୃଥିବୀର ଭାର ଆପଣ ହଟାଇଛନ୍ତି; ଦେବତାମାନେ ଏବେ ସୁରକ୍ଷିତ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗର ଅସନକୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତୁ।
ତଦ୍ ଅତୀତଂ ଜଗନ୍ନାଥ ଵର୍ଷାଣାମ୍ ଅଧିକଂ ଶତମ୍ ଇଦାନୀଂ ଗମ୍ଯତାଂ ସ୍ଵର୍ଗୋ ଭଵତା ଯଦି ରୋଚତେ
ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଏଠାରେ ଶତଧିକ ବର୍ଷ କଟିଗଲା; ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ, ଏବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।
ଦେଵୈର୍ ଵିଜ୍ଞାପିତୋ ଦେଵୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅଥାତ୍ରୈଵ ରତିସ୍ ତଵ ତତ୍ ସ୍ଥୀଯତାଂ ଯଥାକାଲମ୍ ଆଖ୍ଯେଯମ୍ ଅନୁଜୀଵିଭିଃ
ଦେବତାମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଭଗବାନ କହିଲେ — ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛ, ସେଠାରେ ଯଥାସମୟରେ ରୁହ; ଯେଉଁମାନେ ବଞ୍ଚିବେ, ସେମାନେ ଏହି କଥା କହିବେ।
ଯତ୍ ତ୍ଵମ୍ ଆତ୍ଥାଖିଲଂ ଦୂତ ଵେଦ୍ମି ଚୈତଦ୍ ଅହଂ ପୁନଃ ପ୍ରାରବ୍ଧ ଏଵ ହି ମଯା ଯାଦଵାନାମ୍ ଅପି କ୍ଷଯଃ
ଦୂତ, ତୁମେ ଯାହା କହିଲ, ମୁଁ ସେସବୁ ଜାଣିଛି; ଯାଦବମାନେ ନାଶ ପାଇବା ମୋ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି।
ଭୁଵୋ ନାମାତିଭାରୋ ଽଯଂ ଯାଦଵୈର୍ ଅନିବର୍ହିତୈଃ ଅଵତାରଂ କରୋମ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ସପ୍ତରାତ୍ରେଣ ସତ୍ଵରଃ
ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ଭାର, ଯାଦବମାନେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେବାରୁ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଛି, ମୁଁ ସତ୍ତରାତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏହାକୁ ଶୀଘ୍ର ହଟାଇଦେବି।
ଯଥାଗୃହୀତଂ ଚାମ୍ଭୋଧୌ ହୃତ୍ଵାହଂ ଦ୍ଵାରକାଂ ପୁନଃ ଯାଦଵାନ୍ ଉପସଂହୃତ୍ଯ ଯାସ୍ଯାମି ତ୍ରିଦଶାଲଯମ୍
ଯେପରି ମୁଁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ସମୁଦ୍ରରୁ ଆଣିଥିଲି, ସେପରି ଯାଦବମାନେକୁ ହଟାଇ, ପୁଣି ଦେବତାମାନେର ଗୃହକୁ ଯିବି।
ମନୁଷ୍ଯଦେହମ୍ ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ସଂକର୍ଷଣସହାଯଵାନ୍ ପ୍ରାପ୍ତ ଏଵାସ୍ମି ମନ୍ତଵ୍ଯୋ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରେଣ ତଥା ସୁରୈଃ
ମୁଁ ମାନବ ଦେହ ଛାଡ଼ି, ସଂକର୍ଷଣଙ୍କ ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ପହଞ୍ଚିଛି ବୋଲି ମନେ କରିବେ।
ଜରାସଂଧାଦଯୋ ଯେ ଽନ୍ଯେ ନିହତା ଭାରହେତଵଃ କ୍ଷିତେସ୍ ତେଭ୍ଯଃ ସ ଭାରୋ ହି ଯଦୂନାଂ ସମଧୀଯତ
ଯେଉଁମାନେ ଜରାସଂଧ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୃଥିବୀର ଭାର ହଟାଇବା ପାଇଁ ନାଶ ପାଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଏହି ଭାର ଯାଦବମାନେ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା।
ତଦ୍ ଏତତ୍ ସୁମହାଭାରମ୍ ଅଵତାର୍ଯ କ୍ଷିତେର୍ ଅହମ୍ ଯାସ୍ଯାମ୍ଯ୍ ଅମରଲୋକସ୍ଯ ପାଲନାଯ ବ୍ରଵୀହି ତାନ୍
ଏହି ବଡ଼ ଭାର ପୃଥିବୀରୁ ହଟାଇ, ମୁଁ ଅମରମାନେର ଲୋକକୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯିବି; ସେମାନେକୁ ଏହି କଥା କହ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତୋ ଵାସୁଦେଵେନ ଦେଵଦୂତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତମ୍ ଦ୍ଵିଜାଃ ସ ଦିଵ୍ଯଯା ଗତ୍ଯା ଦେଵରାଜାନ୍ତିକଂ ଯଯୌ
ଏପରିଭାବରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦେବଦୂତ ତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଗଣ, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଗତିରେ ଦେବରାଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଭଗଵାନ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଥୋତ୍ପାତାନ୍ ଦିଵ୍ଯାନ୍ ଭୌମାନ୍ତରିକ୍ଷଗାନ୍ ଦଦର୍ଶ ଦ୍ଵାରକାପୁର୍ଯାଂ ଵିନାଶାଯ ଦିଵାନିଶମ୍
ଭଗବାନ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱର ଭୂମି ଓ ଆକାଶରେ ଦିନ ଓ ରାତି ଦ୍ୱାରକା ନଗରରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଅପଶକୁନ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଧ୍ୱଂସର ସୂଚନା ଦେଉଥିଲା।
ତାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯାଦଵାନ୍ ଆହ ପଶ୍ଯଧ୍ଵମ୍ ଅତିଦାରୁଣାନ୍ ମହୋତ୍ପାତାଞ୍ ଶମାଯୈଷାଂ ପ୍ରଭାସଂ ଯାମ ମା ଚିରମ୍
ସେ ସବୁ ଦେଖି ବୋଲିଲେ, 'ତୁମେମାନେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ବଡ଼ ଅପଶକୁନ ଦେଖ, ଏହା ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଆମେ ବିଳମ୍ବ ନକରି ପ୍ରଭାସକୁ ଯାଉ।'
ମହାଭାଗଵତଃ ପ୍ରାହ ପ୍ରଣିପତ୍ଯୋଦ୍ଧଵୋ ହରିମ୍
ମହାଭାଗବତ ଉଦ୍ଧବ ହରିଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ କହିଲେ।
ଭଗଵନ୍ ଯନ୍ ମଯା କାର୍ଯଂ ତଦ୍ ଆଜ୍ଞାପଯ ସାଂପ୍ରତମ୍ ମନ୍ଯେ କୁଲମ୍ ଇଦଂ ସର୍ଵଂ ଭଗଵାନ୍ ସଂହରିଷ୍ଯତି ନାଶାଯାସ୍ଯ ନିମିତ୍ତାନି କୁଲସ୍ଯାଚ୍ଯୁତ ଲକ୍ଷଯେ
ହେ ଭଗବାନ, ଏବେ ମୋତେ ଯାହା କରିବାକୁ କହିବେ, ମୁଁ ସେହି କାମ କରିବି। ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଭଗବାନ ଏହି ସମସ୍ତ କୁଳକୁ ସଂହାର କରିବେ। ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ମୁଁ କୁଳ ନାଶର ଚିହ୍ନ ଦେଖୁଛି।
ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ଦିଵ୍ଯଯା ଗତ୍ଯା ମତ୍ପ୍ରସାଦସମୁତ୍ଥଯା ବଦରୀମ୍ ଆଶ୍ରମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଗନ୍ଧମାଦନପର୍ଵତେ
ମୋର କୃପାରେ ଦିବ୍ୟ ମାର୍ଗରେ ତୁମେ ପବିତ୍ର ବଦରୀ ଆଶ୍ରମକୁ, ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ଯାଉ।