କ୍ଵଚିଚ୍ ଚ ପର୍ଵତକ୍ଷେପାଦ୍ ଗ୍ରାମାଦୀନ୍ ସମଚୂର୍ଣଯତ୍ ଶୈଲାନ୍ ଉତ୍ପାଟ୍ଯ ତୋଯେଷୁ ମୁମୋଚାମ୍ବୁନିଧୌ ତଥା
କେବେ କେବେ ପାହାଡ଼ ଛାଡ଼ି ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ; ପାହାଡ଼ ଉପ୍ରା ଉଠାଇ ଜଳ ଓ ସମୁଦ୍ରରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ପୁନଶ୍ ଚାର୍ଣଵମଧ୍ଯସ୍ଥଃ କ୍ଷୋଭଯାମ୍ ଆସ ସାଗରମ୍ ତେନାତିକ୍ଷୋଭିତଶ୍ ଚାବ୍ଧିର୍ ଉଦ୍ଵେଲୋ ଜାଯତେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ପୁଣି ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଅଛି, ସେ ସମୁଦ୍ରକୁ ବିପୁଳ ଭାବେ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ; ଏହାରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସମୁଦ୍ର ବେଶି ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ ଉଫାନି ଆସିଲା।
ପ୍ଲାଵଯଂସ୍ ତୀରଜାନ୍ ଗ୍ରାମାନ୍ ପୁରାଦୀନ୍ ଅତିଵେଗଵାନ୍ କାମରୂପଂ ମହାରୂପଂ କୃତ୍ଵା ସସ୍ଯାନ୍ଯ୍ ଅନେକଶଃ
ତୀର ଅଞ୍ଚଳର ଗ୍ରାମ ଓ ନଗରକୁ ବେଗରେ ପ୍ରବାହିତ କରି, ଇଚ୍ଛାମତେ ବଡ଼ ଆକାର ଧାରଣ କରି, ଅନେକ ଶସ୍ୟ ନଷ୍ଟ କଲେ।
ଲୁଠନ୍ ଭ୍ରମଣସଂମର୍ଦୈଃ ସଂଚୂର୍ଣଯତି ଵାନରଃ ତେନ ଵିପ୍ରକୃତଂ ସର୍ଵଂ ଜଗଦ୍ ଏତଦ୍ ଦୁରାତ୍ମନା
ଲୁଠିବା, ଘୁରିବା ଓ ଚାପିଦେବା ଦ୍ୱାରା ସେ ବାନର ସବୁକିଛି ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ; ଏଭଳି ଦୁଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବିକ୍ଷୁଭିତ କରିଦେଲେ।
ନିଃସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଵଷଟ୍କାରଂ ଦ୍ଵିଜାଶ୍ ଚାସୀତ୍ ସୁଦୁଃଖିତମ୍ କଦାଚିଦ୍ ରୈଵତୋଦ୍ଯାନେ ପପୌ ପାନଂ ହଲାଯୁଧଃ
ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ବିଧିବତ୍ ହୋମ ନ ହେବାରୁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ଏକଥର ରୈବତ ଉଦ୍ୟାନରେ ବଳରାମ ମଦ୍ୟପାନ କଲେ।
ରେଵତୀ ଚ ମହାଭାଗା ତଥୈଵାନ୍ଯା ଵରସ୍ତ୍ରିଯଃ ଉଦ୍ଗୀଯମାନୋ ଵିଲସଲ୍ଲଲନାମୌଲିମଧ୍ଯଗଃ
ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳି ରେବତୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ, ହସୁଥିବା ଲାଲନୀମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସି ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ।
ରେମେ ଯଦୁଵରଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କୁବେର ଇଵ ମନ୍ଦରେ ତତଃ ସ ଵାନରୋ ଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ଗୃହୀତ୍ଵା ସୀରିଣୋ ହଲମ୍
ଯଦୁମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ବଳରାମ, କୁବେରଙ୍କ ଭଳି ମନ୍ଦର ପର୍ବତରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ; ତେବେ ସେ ବାନର ଆସି, ସୀରିଣଙ୍କ ହଳ ଧରିନେଲେ।
ମୁଶଲଂ ଚ ଚକାରାସ୍ଯ ସଂମୁଖଃ ସ ଵିଡମ୍ବନାମ୍ ତଥୈଵ ଯୋଷିତାଂ ତାସାଂ ଜହାସାଭିମୁଖଂ କପିଃ
ସେ ବାନର ସାମ୍ନାରେ ମୁସଳ ଧରି ଉପହାସ କଲେ; ଏଭଳି, ସେ ବାନର ସେହି ଯୁବତୀମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି ହସିଲେ।
ପାନପୂର୍ଣାଂଶ୍ ଚ କରକାଂଶ୍ ଚିକ୍ଷେପାହତ୍ଯ ଵୈ ତଦା ତତଃ କୋପପରୀତାତ୍ମା ଭର୍ତ୍ସଯାମ୍ ଆସ ତଂ ବଲମ୍
ସେତେବେଳେ, ସେ ପାନରେ ଭରିଥିବା ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଝଟକାରି ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ, ସେ ଶକ୍ତିକୁ ତିବ୍ର ଭାବରେ ଡାଟିଲେ।
ତଥାପି ତମ୍ ଅଵଜ୍ଞାଯ ଚକ୍ରେ କିଲକିଲାଧ୍ଵନିମ୍ ତତଃ ସମୁତ୍ଥାଯ ବଲୋ ଜଗୃହେ ମୁଶଲଂ ରୁଷା
ତଥାପି, ସେ ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି, ଜୋରେ ଅପମାନସୂଚକ ଶବ୍ଦ କଲେ; ତାପରେ ବଳ ରୂଷାରେ ଉଠି, ମୁଶଳ ଧରିଲେ।
ସୋ ଽପି ଶୈଲଶିଲାଂ ଭୀମାଂ ଜଗ୍ରାହ ପ୍ଲଵଗୋତ୍ତମଃ ଚିକ୍ଷେପ ଚ ସ ତାଂ କ୍ଷିପ୍ତାଂ ମୁଶଲେନ ସହସ୍ରଧା
ମନ୍ଦମାତଙ୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଶିଳା ଉଠାଇ ଝଟକାରି ଫିଙ୍ଗିଲେ; କିନ୍ତୁ ବଳ ତାହାକୁ ମୁଶଳରେ ହଜାର ଟୁକୁଡ଼ା କରିଦେଲେ।
ବିଭେଦ ଯାଦଵଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସା ପପାତ ମହୀତଲେ ଅପତନ୍ ମୁଶଲଂ ଚାସୌ ସମୁଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ପ୍ଲଵଂଗମଃ
ଯାଦବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଳ ତାହାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ ଏବଂ ଶିଳାଟି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା; ମନ୍ଦମାତଙ୍ଗ ଲାଫି ଉଠି, ପଡ଼ୁଥିବା ମୁଶଳକୁ ଏଡ଼ାଇଲେ।
ଵେଗେନାଯମ୍ଯ ରୋଷେଣ ବଲେନୋରସ୍ଯ୍ ଅତାଡଯତ୍ ତତୋ ବଲେନ କୋପେନ ମୁଷ୍ଟିନା ମୂର୍ଧ୍ନି ତାଡିତଃ
ତୀବ୍ର ଗତି ଓ କ୍ରୋଧରେ, ବଳ ତାଙ୍କୁ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲେ; ପୁନି କ୍ରୋଧରେ ମୁଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ କଲେ।
ପପାତ ରୁଧିରୋଦ୍ଗାରୀ ଦ୍ଵିଵିଦଃ କ୍ଷୀଣଜୀଵିତଃ ପତତା ତଚ୍ଛରୀରେଣ ଗିରେଃ ଶୃଙ୍ଗମ୍ ଅଶୀର୍ଯତ
ଦ୍ୱିବିଦ, ଜୀବନ ଶେଷ ହୋଇ, ମୁଁହରୁ ରକ୍ତ ଝରାଉଥିବାବେଳେ ଭୂମିରେ ଲୁଟିପଡ଼ିଲେ; ତାଙ୍କ ଦେହ ପଡ଼ିବା ସହିତ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଭାଙ୍ଗିଗଲା।
ମୁନଯଃ ଶତଧା ଵଜ୍ରିଵଜ୍ରେଣେଵ ହି ତାଡିତମ୍ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଂ ତତୋ ଦେଵା ରାମସ୍ଯୋପରି ଚିକ୍ଷିପୁଃ
ମୁନିମାନେ, ଏହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଆଘାତ ପରି ଦେଖି, ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ତାପରେ ଦେବମାନେ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ପୁଷ୍ପ ବୃଷ୍ଟି କଲେ।
ପ୍ରଶଶଂସୁସ୍ ତଦାଭ୍ଯେତ୍ଯ ସାଧ୍ଵ୍ ଏତତ୍ ତେ ମହତ୍ କୃତମ୍ ଅନେନ ଦୁଷ୍ଟକପିନା ଦୈତ୍ଯପକ୍ଷୋପକାରିଣା ଜଗନ୍ ନିରାକୃତଂ ଵୀର ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ସ କ୍ଷଯମ୍ ଆଗତଃ
ସେମାନେ ଆସି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ: 'ବହୁତ ଭଲ, ତୁମେ ଏହି ମହାକାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ! ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ବନରୁ ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଥିଲେ, ସେଇ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲା; ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ସେ ଏବେ ନଶ୍ୱର ହୋଇଛି।'
ଏଵଂଵିଧାନ୍ଯ୍ ଅନେକାନି ବଲଦେଵସ୍ଯ ଧୀମତଃ କର୍ମାଣ୍ଯ୍ ଅପରିମେଯାନି ଶେଷସ୍ଯ ଧରଣୀଭୃତଃ
ଏପରି ଅନେକ ଅପାର କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବଳଦେବ, ଅନନ୍ତ ଓ ଭୂମିର ଧାରକ, କରିଥିବା ଜଣାଯାଏ।
ଏଵଂ ଦୈତ୍ଯଵଧଂ କୃଷ୍ଣୋ ବଲଦେଵସହାଯଵାନ୍ ଚକ୍ରେ ଦୁଷ୍ଟକ୍ଷିତୀଶାନାଂ ତଥୈଵ ଜଗତଃ କୃତେ
ଏଭଳି, କୃଷ୍ଣ, ବଳଦେବଙ୍କ ସହଯୋଗରେ, ଦେତ୍ୟ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତ ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
କ୍ଷିତେଶ୍ ଚ ଭାରଂ ଭଗଵାନ୍ ଫାଲ୍ଗୁନେନ ସମଂ ଵିଭୁଃ ଅଵତାରଯାମ୍ ଆସ ହରିଃ ସମସ୍ତାକ୍ଷୌହିଣୀଵଧାତ୍
ଭଗବାନ, ଅର୍ଜୁନ ସହିତ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ସେନାମାନେ ନଶ୍ଟ କରି, ଭୂମିର ଭାର ହ୍ରାସ କଲେ।
କୃତ୍ଵା ଭାରାଵତରଣଂ ଭୁଵୋ ହତ୍ଵାଖିଲାନ୍ ନୃପାନ୍ ଶାପଵ୍ଯାଜେନ ଵିପ୍ରାଣାମ୍ ଉପସଂହୃତଵାନ୍ କୁଲମ୍
ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ମାରି, ଭୂମିର ଭାର ହ୍ରାସ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶାପକୁ ଉପଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ସେ ନିଜ ବଂଶକୁ ଶେଷ କଲେ।
ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ଦ୍ଵାରକାଂ କୃଷ୍ଣସ୍ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମାନୁଷ୍ଯମ୍ ଆତ୍ମଭୂଃ ସ୍ଵାଂଶୋ ଵିଷ୍ଣୁମଯଂ ସ୍ଥାନଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ପୁନର୍ ନିଜମ୍
କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଛାଡ଼ି, ମାନବ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ନିଜ ଅଂଶ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁମୟ ନିଜ ନିବାସକୁ ପୁନି ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସ ଵିପ୍ରଶାପଵ୍ଯାଜେନ ସଂଜହ୍ରେ ସ୍ଵକୁଲଂ କଥମ୍ କଥଂ ଚ ମାନୁଷଂ ଦେହମ୍ ଉତ୍ସସର୍ଜ ଜନାର୍ଦନଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶାପ ଉପଲକ୍ଷ୍ୟରେ, ସେ ନିଜ ବଂଶକୁ ଶେଷ କଲେ; ଏଭଳି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମାନବ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ ତଥା କଣ୍ଵୋ ନାରଦଶ୍ ଚ ମହାମୁନିଃ ପିଣ୍ଡାରକେ ମହାତୀର୍ଥେ ଦୃଷ୍ଟା ଯଦୁକୁମାରକୈଃ
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, କଣ୍ବ ଓ ମହାମୁନି ନାରଦ, ପିଣ୍ଡାରକ ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଯଦୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଇଥିଲେ।
ତତସ୍ ତେ ଯୌଵନୋନ୍ମତ୍ତା ଭାଵିକାର୍ଯପ୍ରଚୋଦିତାଃ ସାମ୍ବଂ ଜାମ୍ବଵତୀପୁତ୍ରଂ ଭୂଷଯିତ୍ଵା ସ୍ତ୍ରିଯଂ ଯଥା ପ୍ରସୃତାସ୍ ତାନ୍ ମୁନୀନ୍ ଊଚୁଃ ପ୍ରଣିପାତପୁରଃସରମ୍
ତାପରେ, ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ମତ୍ତ ଓ ଭାଗ୍ୟରେ ଚଳିତ, ସେମାନେ ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ସାମ୍ବକୁ ଜଣେ ଜନାନୀର ଭଳି ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ମୁନିମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଗଲେ ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଇଯଂ ସ୍ତ୍ରୀ ପୁତ୍ରକାମା ତୁ ପ୍ରଭୋ କିଂ ଜନଯିଷ୍ଯତି
ଏହି ଜଣେ ଜନାନୀ ପୁତ୍ର ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ପ୍ରଭୁ, ସେ କ'ଣ ଜନ୍ମ ଦେବେ?
ଦିଵ୍ଯଜ୍ଞାନୋପପନ୍ନାସ୍ ତେ ଵିପ୍ରଲବ୍ଧା କୁମାରକୈଃ ଶାପଂ ଦଦୁସ୍ ତଦା ଵିପ୍ରାସ୍ ତେଷାଂ ନାଶାଯ ସୁଵ୍ରତାଃ
ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଥିବା ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯଦୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଠକେଇ ଦେଖି, ସେମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଶାପ ଦେଲେ; ସେମାନେ ନିଜ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।
ମୁନଯଃ କୁପିତାଃ ପ୍ରୋଚୁର୍ ମୁଶଲଂ ଜନଯିଷ୍ଯତି ଯେନାଖିଲକୁଲୋତ୍ସାଦୋ ଯାଦଵାନାଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୁନିମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ — ଏକ ମୁଶଳ ଜନ୍ମ ନେବ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଯାଦବ ବଂଶର ସଂହାର ହେବ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତାସ୍ ତୈଃ କୁମାରାସ୍ ତ ଆଚଚକ୍ଷୁର୍ ଯଥାତଥମ୍ ଉଗ୍ରସେନାଯ ମୁଶଲଂ ଜଜ୍ଞେ ସାମ୍ବସ୍ଯ ଚୋଦରାତ୍
ମୁନିମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେଠାରେ ଥିବା ଯୁବକମାନେ ସମସ୍ତ କଥା ସଠିକ୍ ଭାବେ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ କୁହିଲେ; ସାମ୍ବଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଏକ ମୁଶଳ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ତଦ୍ ଉଗ୍ରସେନୋ ମୁଶଲମ୍ ଅଯଶ୍ଚୂର୍ଣମ୍ ଅକାରଯତ୍ ଜଜ୍ଞେ ତଚ୍ ଚୈରକା ଚୂର୍ଣଂ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ତଂ ଵୈ ମହୋଦଧୌ
ତାପରେ ଉଗ୍ରସେନ ଏହି ମୁଶଳକୁ ଲୋହାର ଗୁଣ୍ଡି କରାଇଲେ; ଏହି ଗୁଣ୍ଡିକୁ ରକ୍ଷକମାନେ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରରେ ପକେଇଦେଲେ।
ମୁସଲସ୍ଯାଥ ଲୌହସ୍ଯ ଚୂର୍ଣିତସ୍ଯାନ୍ଧକୈର୍ ଦ୍ଵିଜାଃ ଖଣ୍ଡଂ ଚୂର୍ଣଯିତୁଂ ଶେକୁର୍ ନୈଵ ତେ ତୋମରାକୃତି
ଲୋହାର ମୁଶଳ ଗୁଣ୍ଡି ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଆନ୍ଧକ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହାର ଏକ ଖଣ୍ଡକୁ, ଯାହା ତୀର ଆକାରରେ ଥିଲା, ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।