ଯୁଯୁଧେ ଚ ବଲେନାସ୍ଯ ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵବଲିନା ଦ୍ଵିଜାଃ ନିସ୍ତ୍ରିଂଶର୍ଷ୍ଟିଗଦାଶୂଲଶକ୍ତିକାର୍ମୁକଶାଲିନା
ଓ ଦ୍ୱିଜ, ସେ ତାଙ୍କର ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ବଳିଅଂଶ ସହିତ, ତଳୱାର, ଭାଲ, ଗଦା, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ଧନୁଷ୍ୟ ଧରିଥିବା ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
କ୍ଷଣେନ ଶାର୍ଙ୍ଗନିର୍ମୁକ୍ତୈଃ ଶରୈର୍ ଅଗ୍ନିଵିଦାରଣୈଃ ଗଦାଚକ୍ରାତିପାତୈଶ୍ ଚ ସୂଦଯାମ୍ ଆସ ତଦ୍ବଲମ୍
କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀର, ଗଦା ଓ ଚକ୍ରର ଆଘାତରେ, ସେ ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ।
କାଶିରାଜବଲଂ ଚୈଵ କ୍ଷଯଂ ନୀତ୍ଵା ଜନାର୍ଦନଃ ଉଵାଚ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଂ ମୂଢମ୍ ଆତ୍ମଚିହ୍ନୋପଲକ୍ଷଣମ୍
କାଶୀରାଜଙ୍କ ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନିଜ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିବା ମୂଢ଼ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପୌଣ୍ଡ୍ରକୋକ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ଯତ୍ ତଦ୍ ଦୂତଵକ୍ତ୍ରେଣ ମାଂ ପ୍ରତି ସମୁତ୍ସୃଜେତି ଚିହ୍ନାନି ତତ୍ ତେ ସଂପାଦଯାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ପୌଣ୍ଡ୍ରକ, ତୁମେ ଦୂତ ମାଧ୍ୟମରେ ମୋତେ ଯେ କହିଥିଲ, ମୋ ଚିହ୍ନ ଛାଡ଼ିବାକୁ, ଏହିବେ ମୁଁ ସେହି କାମ କରୁଛି।
ଚକ୍ରମ୍ ଏତତ୍ ସମୁତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ଗଦେଯଂ ତେ ଵିସର୍ଜିତା ଗରୁତ୍ମାନ୍ ଏଷ ନିର୍ଦିଷ୍ଟଃ ସମାରୋହତୁ ତେ ଧ୍ଵଜମ୍
ଏହି ହେଉଛି ଚକ୍ର ଛାଡ଼ାଯାଇଛି, ଏହି ଗଦା ତୁମ ଉପରେ ପକାଇଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ, ଯେପରି ଆଦେଶ ମିଳିଛି, ତୁମ ଝଣ୍ଡା ଉପରେ ଚଢ଼ିଯାଉ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଚାର୍ଯ ଵିମୁକ୍ତେନ ଚକ୍ରେଣାସୌ ଵିଦାରିତଃ ପୋଥିତୋ ଗଦଯା ଭଗ୍ନୋ ଗରୁତ୍ମାଂଶ୍ ଚ ଗରୁତ୍ମତା
ଏହିପରି କହି, ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଚକ୍ରରେ ସେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଗଦାରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଭଙ୍ଗ ହେଲେ।
ତତୋ ହାହାକୃତେ ଲୋକେ କାଶୀନାମ୍ ଅଧିପସ୍ ତଦା ଯୁଯୁଧେ ଵାସୁଦେଵେନ ମିତ୍ରସ୍ଯାପଚିତୌ ସ୍ଥିତଃ
ତେବେ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ହାହାକାର ଉଠିଲାବେଳେ, କାଶୀର ରାଜା ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ତତଃ ଶାର୍ଙ୍ଗଵିନିର୍ମୁକ୍ତୈଶ୍ ଛିତ୍ତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଶରୈଃ ଶିରଃ କାଶିପୁର୍ଯାଂ ସ ଚିକ୍ଷେପ କୁର୍ଵଂଲ୍ ଲୋକସ୍ଯ ଵିସ୍ମଯମ୍
ତାପରେ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁରୁ ଛାଡ଼ିଥିବା ବାଣରେ ସେ ରାଜାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟି, ସେହି ମୁଣ୍ଡକୁ କାଶୀନଗରରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଯାହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ହତ୍ଵା ତୁ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଂ ଶୌରିଃ କାଶିରାଜଂ ଚ ସାନୁଗମ୍ ରେମେ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଽମରଃ ସ୍ଵର୍ଗଗତୋ ଯଥା
ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ଓ କାଶୀର ରାଜା ସହ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସାଥୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ଶୌରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ଦ୍ୱାରାବତୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେପରି ଅମରମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ତଚ୍ଛିରଃ ପତିତଂ ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାଶିପତେଃ ପୁରେ ଜନଃ କିମ୍ ଏତଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆହ କେନେତ୍ଯ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତଵିସ୍ମିତଃ
କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ନଗରରେ ଲୋକମାନେ ଯେତେବେଳେ ସେହି ମୁଣ୍ଡ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହୋଇ, 'ଏହା କଣ? କିଏ ଏହା କଲା?' ବୋଲି କହିଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତଂ ଵାସୁଦେଵେନ ହତଂ ତସ୍ଯ ସୁତସ୍ ତତଃ ପୁରୋହିତେନ ସହିତସ୍ ତୋଷଯାମ୍ ଆସ ଶଂକରମ୍
ତାପରେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପିତାଙ୍କ ହତ୍ୟା ହେବାକୁ ଜାଣି, ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଅଵିମୁକ୍ତେ ମହାକ୍ଷେତ୍ରେ ତୋଷିତସ୍ ତେନ ଶଂକରଃ ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵେତି ତଦା ତଂ ପ୍ରୋଵାଚ ନୃପାତ୍ମଜମ୍
ଅବିମୁକ୍ତ ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଶଙ୍କର ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସେହି ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହଁ, ମାଗ।'
ସ ଵଵ୍ରେ ଭଗଵନ୍ କୃତ୍ଯା ପିତୁର୍ ହନ୍ତୁର୍ ଵଧାଯ ମେ ସମୁତ୍ତିଷ୍ଠତୁ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ ମହେଶ୍ଵର
ସେ କହିଲେ, 'ଭଗବାନ, ମହେଶ୍ୱର, ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ମୋର ପିତାଙ୍କ ହତ୍ୟାକାରୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଏକ କୃତ୍ୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉ।'
ଏଵଂ ଭଵିଷ୍ଯତୀତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତେ ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନେର୍ ଅନନ୍ତରମ୍ ମହାକୃତ୍ଯା ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ତସ୍ଯୈଵାଗ୍ନିନିଵେଶନାତ୍
ଶିବଙ୍କ 'ଏହିପରି ହେବ' ବୋଲି କହିବା ସହିତ, ଦକ୍ଷିଣ ଅଗ୍ନି ପରେ, ସେହି ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରୁ ବଡ଼ କୃତ୍ୟା ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।
ତତୋ ଜ୍ଵାଲାକରାଲାସ୍ଯା ଜ୍ଵଲତ୍କେଶକଲାପିକା କୃଷ୍ଣ କୃଷ୍ଣେତି କୁପିତା କୃତ୍ଵା ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ଯଯୌ
ତାପରେ, ଅଗ୍ନିର ଲାହାଣି ପରି ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଓ ଜ୍ୱାଳାରେ ଭରିଥିବା କେଶରେ, କୃଧ୍ଧ କୃତ୍ୟା 'କୃଷ୍ଣ! କୃଷ୍ଣ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି, ଦ୍ୱାରାବତୀକୁ ଚାଲିଗଲା।
ତାମ୍ ଅଵେକ୍ଷ୍ଯ ଜନଃ ସର୍ଵୋ ରୌଦ୍ରାଂ ଵିକୃତଲୋଚନାମ୍ ଯଯୌ ଶରଣ୍ଯଂ ଜଗତାଂ ଶରଣଂ ମଧୁସୂଦନମ୍
ସେହି ଭୟଙ୍କର ବିକୃତ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା କୃତ୍ୟାକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜଗତର ଆଶ୍ରୟ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶରଣ ନେବାକୁ ଗଲେ।
କାଶିରାଜସୁତେନେଯମ୍ ଆରାଧ୍ଯ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜମ୍ ଉତ୍ପାଦିତା ମହାକୃତ୍ଯା ଵଧାଯ ତଵ ଚକ୍ରିଣଃ ଜହି କୃତ୍ଯାମ୍ ଇମାମ୍ ଉଗ୍ରାଂ ଵହ୍ନିଜ୍ଵାଲାଜଟାକୁଲାମ୍
ଏହି ଭୟଙ୍କର କୃତ୍ୟା, ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଳା ପରି ଚୁଲି ଥିବା, କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜି ତୁମ—ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ—ବିନାଶ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛି। ଏହି ଭୟଙ୍କର, ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା ଚୁଲି ଥିବା କୃତ୍ୟାକୁ ବିନାଶ କର।
ଚକ୍ରମ୍ ଉତ୍ସୃଷ୍ଟମ୍ ଅକ୍ଷେଷୁ କ୍ରୀଡାସକ୍ତେନ ଲୀଲଯା ତଦ୍ ଅଗ୍ନିମାଲାଜଟିଲଂ ଜ୍ଵାଲୋଦ୍ଗାରାତିଭୀଷଣମ୍
ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ ଖେଳରେ ମଗ୍ନ ଥିବାବେଳେ, ମଜାରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ଯାହା ଅଗ୍ନିମାଳା ଚୁଲି ଓ ଜ୍ୱାଳା ଉଗ୍ର ଭୟଙ୍କର କୃତ୍ୟାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲା।
କୃତ୍ଯାମ୍ ଅନୁଜଗାମାଶୁ ଵିଷ୍ଣୁଚକ୍ରଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍ ତତଃ ସା ଚକ୍ରଵିଧ୍ଵସ୍ତା କୃତ୍ଯା ମାହେଶ୍ଵରୀ ତଦା
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କୃତ୍ୟାକୁ ଅନୁସରଣ କଲା, ଏବଂ ଚକ୍ରର ଆଘାତରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ କୃତ୍ୟା ସେଇ ସମୟରେ ବିନାଶ ହେଲା।
ଜଗାମ ଵେଗିନୀ ଵେଗାତ୍ ତଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନୁଜଗାମ ତାମ୍ କୃତ୍ଯା ଵାରାଣସୀମ୍ ଏଵ ପ୍ରଵିଵେଶ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତା
ସେ, ପବନ ସମାନ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ପଳାଇଲା, ଚକ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲା; କୃତ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କାଶୀନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ଵିଷ୍ଣୁଚକ୍ରପ୍ରତିହତପ୍ରଭାଵା ମୁନିସତ୍ତମାଃ ତତଃ କାଶିବଲଂ ଭୂରି ପ୍ରମଥାନାଂ ତଥା ବଲମ୍
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା କୃତ୍ୟାର ଶକ୍ତି ରୋକାଯିବା ପରେ, କାଶୀର ବଡ଼ ସେନା ଓ ପ୍ରମଥମାନେ ମଧ୍ୟ ଦମିତ ହେଲେ।
ସମସ୍ତଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରଯୁତଂ ଚକ୍ରସ୍ଯାଭିମୁଖଂ ଯଯୌ ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରମୋକ୍ଷବହୁଲଂ ଦଗ୍ଧ୍ଵା ତଦ୍ ବଲମ୍ ଓଜସା
ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ ସେ ସେନା ଚକ୍ରକୁ ମୁହାଁ ଦେଇ ଆଗେଇଲା; କିନ୍ତୁ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷାରେ, ସେ ସେନା ଚକ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ପୁରା ଦଗ୍ଧ ହେଲା।
କୃତ୍ଵାକ୍ଷେମାମ୍ ଅଶେଷାଂ ତାଂ ପୁରୀଂ ଵାରାଣସୀଂ ଯଯୌ ପ୍ରଭୂତଭୃତ୍ଯପୌରାଂ ତାଂ ସାଶ୍ଵମାତଙ୍ଗମାନଵାମ୍
ସମସ୍ତ ନଗରକୁ ଅସୁରକ୍ଷିତ କରି, ଚକ୍ର କାଶୀନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଦାସ, ପୌର, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଥିଲେ।
ଅଶେଷଦୁର୍ଗକୋଷ୍ଠାଂ ତାଂ ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯାଂ ସୁରୈର୍ ଅପି ଜ୍ଵାଲାପରିଵୃତାଶେଷଗୃହପ୍ରାକାରତୋରଣାମ୍
ସମସ୍ତ କୋଟ ଓ ଭଣ୍ଡାର ଥିବା, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଡରେଇଥିବା ସେଇ ନଗରର ସମସ୍ତ ଘର, ପ୍ରାକାର ଓ ଦ୍ୱାର ଜ୍ୱାଳାରେ ଘିରିଯାଇଥିଲା।
ଦଦାହ ତାଂ ପୁରୀଂ ଚକ୍ରଂ ସକଲାମ୍ ଏଵ ସତ୍ଵରମ୍ ଅକ୍ଷୀଣାମର୍ଷମ୍ ଅତ୍ଯଲ୍ପସାଧ୍ଯସାଧନନିସ୍ପୃହମ୍ ତଚ୍ ଚକ୍ରଂ ପ୍ରସ୍ଫୁରଦ୍ଦୀପ୍ତି ଵିଷ୍ଣୋର୍ ଅଭ୍ଯାଯଯୌ କରମ୍
ଅକ୍ଷୟ କ୍ରୋଧରେ ଦୀପ୍ତ ଚକ୍ରଟି ସମସ୍ତ ସହରକୁ ବେଗରେ ଜଳାଇ ଦେଲା; ପରେ, ତାହା ଆଲୋକରେ ଚମକି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ହାତକୁ ଫେରିଗଲା।
ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମହେ ଭୂଯୋ ବଲଭଦ୍ରସ୍ଯ ଧୀମତଃ ମୁନେ ପରାକ୍ରମଂ ଶୌର୍ଯଂ ତନ୍ ନୋ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମ୍ ଅର୍ହସି
ମୁନି, ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ଜ୍ଞାନୀ ଶୌର୍ୟ ଓ ପ୍ରତାପ ବିଷୟରେ ପୁଣିଥରେ ଶୁଣିବାକୁ ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ; ଦୟାକରି ଆମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।
ଯମୁନାକର୍ଷଣାଦୀନି ଶ୍ରୁତାନ୍ଯ୍ ଅସ୍ମାଭିର୍ ଅତ୍ର ଵୈ ତତ୍ କଥ୍ଯତାଂ ମହାଭାଗ ଯଦ୍ ଅନ୍ଯତ୍ କୃତଵାନ୍ ବଲଃ
ଯମୁନାକୁ ଟାଣିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଆମେ ଏଠାରେ ଶୁଣିଛୁ; ମହାଭାଗ, ବଳରାମ କଣ ଅନ୍ୟ କାମ କରିଥିଲେ, ତାହା ମଧ୍ୟ କହ।
ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ମୁନଯଃ କର୍ମ ଯଦ୍ ରାମେଣାଭଵତ୍ କୃତମ୍ ଅନନ୍ତେନାପ୍ରମେଯେନ ଶେଷେଣ ଧରଣୀଭୃତା
ମୁନିମାନେ, ଶୁଣ, ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନନ୍ତ, ଅପରିମାପ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀର ଧାରକ ରାମ କରିଥିଲେ, ତାହା ଏବେ କହୁଛି।
ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ତନଯାଂ ସ୍ଵଯଂଵରକୃତେକ୍ଷଣାମ୍ ବଲାଦ୍ ଆଦତ୍ତଵାନ୍ ଵୀରଃ ସାମ୍ବୋ ଜାମ୍ବଵତୀସୁତଃ
ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁଅ ସାମ୍ବ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଝିଅଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବର ଦିନେ ବଳବାନ୍ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇନେଲା।
ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧା ମହାଵୀର୍ଯାଃ କର୍ଣଦୁର୍ଯୋଧନାଦଯଃ ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣାଦଯଶ୍ ଚୈଵ ବବନ୍ଧୁର୍ ଯୁଧି ନିର୍ଜିତମ୍
ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ମହାବୀର କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ ମଧ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ସାମ୍ବକୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।