ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ କୃଷ୍ଣଃ ପ୍ରାଦ୍ଯୁମ୍ନିର୍ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ତଦ୍ବନ୍ଧଫଣିନୋ ନେଶୁର୍ ଗରୁଡାନିଲଶୋଷିତାଃ
ଏଭଳି କହି, କୃଷ୍ଣ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ। ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ପବନରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଥିବା ସେଇ ସର୍ପମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ରଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତତୋ ଽନିରୁଦ୍ଧମ୍ ଆରୋପ୍ଯ ସପତ୍ନୀକଂ ଗରୁତ୍ମତି ଆଜଗ୍ମୁର୍ ଦ୍ଵାରକାଂ ରାମକାର୍ଷ୍ଣିଦାମୋଦରାଃ ପୁରୀମ୍
ତାପରେ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସାଇ, ରାମ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଦାମୋଦର ଦ୍ୱାରକା ପୁରୀକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଚକ୍ରେ କର୍ମ ମହଚ୍ ଛୌରିର୍ ବିଭ୍ରଦ୍ ଯୋ ମାନୁଷୀଂ ତନୁମ୍ ଜିଗାଯ ଶକ୍ରଂ ଶର୍ଵଂ ଚ ସର୍ଵଦେଵାଂଶ୍ ଚ ଲୀଲଯା
ଯିଏ ମାନବ ଦେହ ଧାରଣ କରି ମହାତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ସେ ହରି ଖେଳରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶିବ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ।
ଯଚ୍ ଚାନ୍ଯଦ୍ ଅକରୋତ୍ କର୍ମ ଦିଵ୍ଯଚେଷ୍ଟାଵିଘାତକୃତ୍ କଥ୍ଯତାଂ ତନ୍ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ନଃ
ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ତିନି କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ବାଧା ଦୂର କରିଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ କହ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ଆମେ ବହୁତ ଉତ୍ସୁକ।
ଗଦତୋ ମେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍ ଇଦମ୍ ଆଦରାତ୍ ନରାଵତାରେ କୃଷ୍ଣେନ ଦଗ୍ଧା ଵାରାଣସୀ ଯଥା
ମୁଁ କହୁଛି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣ, କିପରି ମାନବ ଅବତାରରେ କୃଷ୍ଣ ବାରାଣସୀକୁ ଦହନ କଲେ।
ପୌଣ୍ଡ୍ରକୋ ଵାସୁଦେଵଶ୍ ଚ ଵାସୁଦେଵୋ ଽଭଵଦ୍ ଭୁଵି ଅଵତୀର୍ଣସ୍ ତ୍ଵମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତୋ ଜନୈର୍ ଅଜ୍ଞାନମୋହିତୈଃ
ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ବାସୁଦେବ ଓ ବାସୁଦେବ ନିଜେ ଭୂମିରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଅଜ୍ଞାନରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ବାସୁଦେବ ଭାବେ ଅବତାର ନେଇଛ।'
ସ ମେନେ ଵାସୁଦେଵୋ ଽହମ୍ ଅଵତୀର୍ଣୋ ମହୀତଲେ ନଷ୍ଟସ୍ମୃତିସ୍ ତତଃ ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଚିହ୍ନମ୍ ଅଚୀକରତ୍ ଦୂତଂ ଚ ପ୍ରେଷଯାମ୍ ଆସ ସ କୃଷ୍ଣାଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେ ଭାବିଲେ, 'ମୁଁ ବାସୁଦେବ, ଭୂମିରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।' ସ୍ମୃତି ହରାଇ, ସେ ସମସ୍ତ ବିଷ୍ଣୁ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କଲେ ଓ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୂତ ପଠାଇଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚକ୍ରାଦିକଂ ଚିହ୍ନଂ ମଦୀଯଂ ନାମ ମାତ୍ମନଃ ଵାସୁଦେଵାତ୍ମକଂ ମୂଢ ମୁକ୍ତ୍ଵା ସର୍ଵମ୍ ଅଶେଷତଃ
ସେ ଚକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଚିହ୍ନ, ନିଜ ନାମ ଛାଡ଼ି, ମୂଢ଼ ଭାବରେ ବାସୁଦେବ ଭାବି, ସମସ୍ତ କିଛି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
ଆତ୍ମନୋ ଜୀଵିତାର୍ଥଂ ଚ ତଥା ମେ ପ୍ରଣତିଂ ଵ୍ରଜ
ତୁମର ନିଜ ପ୍ରାଣର ଭଲ ପାଇଁ, ଏହିପରି, ମୋ ପାଖରେ ଆସି ଶରଣ ନେବା।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଃ ସ ପ୍ରହସ୍ଯୈଵ ଦୂତଂ ପ୍ରାହ ଜନାର୍ଦନଃ
ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ହସିଲେ ଏବଂ ଦୂତଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନିଜଚିହ୍ନମ୍ ଅହଂ ଚକ୍ରଂ ସମୁତ୍ସ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ତ୍ଵଯୀତି ଵୈ ଵାଚ୍ଯଶ୍ ଚ ପୌଣ୍ଡ୍ରକୋ ଗତ୍ଵା ତ୍ଵଯା ଦୂତ ଵଚୋ ମମ
ତୁମେ ଯାଇ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିବା—'ମୁଁ ନିଜ ଚିହ୍ନ, ଚକ୍ର, ତୁମ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେବି।'
ଜ୍ଞାତସ୍ ତ୍ଵଦ୍ଵାକ୍ଯସଦ୍ଭାଵୋ ଯତ୍ କାର୍ଯଂ ତଦ୍ ଵିଧୀଯତାମ୍ ଗୃହୀତଚିହ୍ନ ଏଵାହମ୍ ଆଗମିଷ୍ଯାମି ତେ ପୁରମ୍
ମୋର ସଠିକ୍ କଥା ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ପହଞ୍ଚାଇଦେବ, ଯେଉଁ କାମ କରିବା ଦରକାର, ସେହି କରିବା। ମୁଁ ମୋର ଚିହ୍ନ ନେଇ ତୁମ ସହରକୁ ଆସିବି।
ଉତ୍ସ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ଚ ତେ ଚକ୍ରଂ ନିଜଚିହ୍ନମ୍ ଅସଂଶଯମ୍ ଆଜ୍ଞାପୂର୍ଵଂ ଚ ଯଦ୍ ଇଦମ୍ ଆଗଚ୍ଛେତି ତ୍ଵଯୋଦିତମ୍
ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ମୋର ଚକ୍ର, ନିଜ ଚିହ୍ନ, ତୁମ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେବି। ତୁମେ ମୋତେ ଯେପରି ଆସିବାକୁ ଆଜ୍ଞା କରିଛ, ସେପରି ଏହି କଥା କହିବା।
ସଂପାଦଯିଷ୍ଯେ ଶ୍ଵସ୍ ତୁଭ୍ଯଂ ତଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଏଷୋ ଽଵିଲମ୍ବିତମ୍ ଶରଣଂ ତେ ସମଭ୍ଯେତ୍ଯ କର୍ତାସ୍ମି ନୃପତେ ତଥା ଯଥା ତ୍ଵତ୍ତୋ ଭଯଂ ଭୂଯୋ ନୈଵ କିଂଚିଦ୍ ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ଏହି କାମ ଆସନ୍ତାକାଲି ଦେରି ନକରି କରିଦେବି। ରାଜା, ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଶରଣ ନେଇ ଆସିବି ଏବଂ ଏପରି କରିବି ଯେ, ପୁଣି ମୋ ପରି ତୁମେ କେବେ ଭୟ ପାଇବ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତେ ଽପଗତେ ଦୂତେ ସଂସ୍ମୃତ୍ଯାଭ୍ଯାଗତଂ ହରିଃ ଗରୁତ୍ମନ୍ତଂ ସମାରୁହ୍ଯ ତ୍ଵରିତଂ ତତ୍ପୁରଂ ଯଯୌ
ଏହିପରି କହି ଦୂତ ଚାଲିଗଲାପରେ, ହରି ଗରୁଡ଼କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତାହାରେ ଚଢ଼ି, ତୁରନ୍ତ ସେହି ସହରକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଯାପି କେଶଵୋଦ୍ଯୋଗଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କାଶିପତିସ୍ ତଦା ସର୍ଵସୈନ୍ଯପରୀଵାରପାର୍ଷ୍ଣିଗ୍ରାହମ୍ ଉପାଯଯୌ
ତାପରେ କେଶବଙ୍କ ତୟାରି ବିଷୟରେ ଶୁଣି, କାଶୀର ରାଜା ସମସ୍ତ ସେନା ଓ ସାଥିସହିତ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଆସିଲେ।
ତତୋ ବଲେନ ମହତା କାଶିରାଜବଲେନ ଚ ପୌଣ୍ଡ୍ରକୋ ଵାସୁଦେଵୋ ଽସୌ କେଶଵାଭିମୁଖଂ ଯଯୌ
ତାପରେ ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ବାସୁଦେବ, ବଡ଼ ସେନା ଓ କାଶୀରାଜଙ୍କ ସେନା ସହିତ କେଶବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେଇଲେ।
ତଂ ଦଦର୍ଶ ହରିର୍ ଦୂରାଦ୍ ଉଦାରସ୍ଯନ୍ଦନେ ସ୍ଥିତମ୍ ଚକ୍ରଶଙ୍ଖଗଦାପାଣିଂ ପାଣିନା ଵିଧୃତାମ୍ବୁଜମ୍
ହରି ଦୂରରୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଏକ ଶୋଭାମୟ ରଥରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ, ହାତରେ ଚକ୍ର, ଶଂଖ, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧରିଥିଲେ।
ସ୍ରଗ୍ଧରଂ ଧୃତଶାର୍ଙ୍ଗଂ ଚ ସୁପର୍ଣରଚନାଧ୍ଵଜମ୍ ଵକ୍ଷସ୍ଥଲକୃତଂ ଚାସ୍ଯ ଶ୍ରୀଵତ୍ସଂ ଦଦୃଶେ ହରିଃ
ହରି ଦେଖିଲେ, ସେ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁ ଧରିଥିଲେ, ଗରୁଡ଼ ଆକୃତି ଝଣ୍ଡା ଥିଲା, ଓ ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିଲା।
କିରୀଟକୁଣ୍ଡଲଧରଂ ପୀତଵାସଃସମନ୍ଵିତମ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ଭାଵଗମ୍ଭୀରଂ ଜହାସ ମଧୁସୂଦନଃ
ତାଙ୍କୁ ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା, ପିତାମ୍ବର ପରିଧାନ କରିଥିବା ଓ ଗଭୀର ଭାବରେ ଦେଖି, ମଧୁସୂଦନ ହସିଲେ।
ଯୁଯୁଧେ ଚ ବଲେନାସ୍ଯ ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵବଲିନା ଦ୍ଵିଜାଃ ନିସ୍ତ୍ରିଂଶର୍ଷ୍ଟିଗଦାଶୂଲଶକ୍ତିକାର୍ମୁକଶାଲିନା
ଓ ଦ୍ୱିଜ, ସେ ତାଙ୍କର ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ବଳିଅଂଶ ସହିତ, ତଳୱାର, ଭାଲ, ଗଦା, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ଧନୁଷ୍ୟ ଧରିଥିବା ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
କ୍ଷଣେନ ଶାର୍ଙ୍ଗନିର୍ମୁକ୍ତୈଃ ଶରୈର୍ ଅଗ୍ନିଵିଦାରଣୈଃ ଗଦାଚକ୍ରାତିପାତୈଶ୍ ଚ ସୂଦଯାମ୍ ଆସ ତଦ୍ବଲମ୍
କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀର, ଗଦା ଓ ଚକ୍ରର ଆଘାତରେ, ସେ ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ।
କାଶିରାଜବଲଂ ଚୈଵ କ୍ଷଯଂ ନୀତ୍ଵା ଜନାର୍ଦନଃ ଉଵାଚ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଂ ମୂଢମ୍ ଆତ୍ମଚିହ୍ନୋପଲକ୍ଷଣମ୍
କାଶୀରାଜଙ୍କ ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନିଜ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିବା ମୂଢ଼ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପୌଣ୍ଡ୍ରକୋକ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ଯତ୍ ତଦ୍ ଦୂତଵକ୍ତ୍ରେଣ ମାଂ ପ୍ରତି ସମୁତ୍ସୃଜେତି ଚିହ୍ନାନି ତତ୍ ତେ ସଂପାଦଯାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ପୌଣ୍ଡ୍ରକ, ତୁମେ ଦୂତ ମାଧ୍ୟମରେ ମୋତେ ଯେ କହିଥିଲ, ମୋ ଚିହ୍ନ ଛାଡ଼ିବାକୁ, ଏହିବେ ମୁଁ ସେହି କାମ କରୁଛି।
ଚକ୍ରମ୍ ଏତତ୍ ସମୁତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ଗଦେଯଂ ତେ ଵିସର୍ଜିତା ଗରୁତ୍ମାନ୍ ଏଷ ନିର୍ଦିଷ୍ଟଃ ସମାରୋହତୁ ତେ ଧ୍ଵଜମ୍
ଏହି ହେଉଛି ଚକ୍ର ଛାଡ଼ାଯାଇଛି, ଏହି ଗଦା ତୁମ ଉପରେ ପକାଇଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ, ଯେପରି ଆଦେଶ ମିଳିଛି, ତୁମ ଝଣ୍ଡା ଉପରେ ଚଢ଼ିଯାଉ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଚାର୍ଯ ଵିମୁକ୍ତେନ ଚକ୍ରେଣାସୌ ଵିଦାରିତଃ ପୋଥିତୋ ଗଦଯା ଭଗ୍ନୋ ଗରୁତ୍ମାଂଶ୍ ଚ ଗରୁତ୍ମତା
ଏହିପରି କହି, ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଚକ୍ରରେ ସେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଗଦାରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଭଙ୍ଗ ହେଲେ।
ତତୋ ହାହାକୃତେ ଲୋକେ କାଶୀନାମ୍ ଅଧିପସ୍ ତଦା ଯୁଯୁଧେ ଵାସୁଦେଵେନ ମିତ୍ରସ୍ଯାପଚିତୌ ସ୍ଥିତଃ
ତେବେ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ହାହାକାର ଉଠିଲାବେଳେ, କାଶୀର ରାଜା ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ତତଃ ଶାର୍ଙ୍ଗଵିନିର୍ମୁକ୍ତୈଶ୍ ଛିତ୍ତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଶରୈଃ ଶିରଃ କାଶିପୁର୍ଯାଂ ସ ଚିକ୍ଷେପ କୁର୍ଵଂଲ୍ ଲୋକସ୍ଯ ଵିସ୍ମଯମ୍
ତାପରେ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁରୁ ଛାଡ଼ିଥିବା ବାଣରେ ସେ ରାଜାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟି, ସେହି ମୁଣ୍ଡକୁ କାଶୀନଗରରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଯାହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ହତ୍ଵା ତୁ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଂ ଶୌରିଃ କାଶିରାଜଂ ଚ ସାନୁଗମ୍ ରେମେ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଽମରଃ ସ୍ଵର୍ଗଗତୋ ଯଥା
ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ଓ କାଶୀର ରାଜା ସହ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସାଥୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ଶୌରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ଦ୍ୱାରାବତୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେପରି ଅମରମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ତଚ୍ଛିରଃ ପତିତଂ ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାଶିପତେଃ ପୁରେ ଜନଃ କିମ୍ ଏତଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆହ କେନେତ୍ଯ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତଵିସ୍ମିତଃ
କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ନଗରରେ ଲୋକମାନେ ଯେତେବେଳେ ସେହି ମୁଣ୍ଡ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହୋଇ, 'ଏହା କଣ? କିଏ ଏହା କଲା?' ବୋଲି କହିଲେ।