ଛିନ୍ନେ ବାହୁଵନେ ତତ୍ ତୁ କରସ୍ଥଂ ମଧୁସୂଦନଃ ମୁମୁକ୍ଷୁର୍ ବାଣନାଶାଯ ଵିଜ୍ଞାତସ୍ ତ୍ରିପୁରଦ୍ଵିଷା
ଯେତେବେଳେ ବାଣଙ୍କର ଅନେକ ବାହୁ କାଟିଦିଆଗଲା, ତାଙ୍କ ହାତରେ ଯେଉଁଟି ରହିଗଲା, ମଧୁସୂଦନ ତାହାକୁ ବାଣଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଚିହ୍ନିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ।
ସ ଉତ୍ପତ୍ଯାହ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ସାମପୂର୍ଵମ୍ ଉମାପତିଃ ଵିଲୋକ୍ଯ ବାଣଂ ଦୋର୍ଦଣ୍ଡଚ୍ଛେଦାସୃକ୍ସ୍ରାଵଵର୍ଷିଣମ୍
ତାପରେ ଉମାପତି ଶାନ୍ତ କଥାରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ, କାଟାଯାଇଥିବା ବାହୁରୁ ରକ୍ତ ଝରୁଥିବା ବାଣଙ୍କୁ ଦେଖି।
କୃଷ୍ଣ କୃଷ୍ଣ ଜଗନ୍ନାଥ ଜାନେ ତ୍ଵାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ପରେଶଂ ପରମାତ୍ମାନମ୍ ଅନାଦିନିଧନଂ ପରମ୍
କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ, ଜଗନ୍ନାଥ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ, ଆଦି ଶେଷ ନଥିବା ପରମାତ୍ମା ବୋଲି ଜାଣେ।
ଦେଵତିର୍ଯଙ୍ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ଶରୀରଗ୍ରହଣାତ୍ମିକା ଲୀଲେଯଂ ତଵ ଚେଷ୍ଟା ହି ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଵଧଲକ୍ଷଣା
ଦେବତା, ପଶୁ ଓ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ଦେହ ଧାରଣ କେବଳ ଏକ ଖେଳ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମର ଦାନବମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ।
ତତ୍ ପ୍ରସୀଦାଭଯଂ ଦତ୍ତଂ ବାଣସ୍ଯାସ୍ଯ ମଯା ପ୍ରଭୋ ତତ୍ ତ୍ଵଯା ନାନୃତଂ କାର୍ଯଂ ଯନ୍ ମଯା ଵ୍ଯାହୃତଂ ଵଚଃ
ସେଥିପାଇଁ, ପ୍ରଭୁ, ଦୟା କର; ମୁଁ ବାଣଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଛି। ମୋର କଥା ତୁମେ ମିଥ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଅସ୍ମତ୍ସଂଶ୍ରଯଵୃଦ୍ଧୋ ଽଯଂ ନାପରାଧସ୍ ତଵାଵ୍ଯଯ ମଯା ଦତ୍ତଵରୋ ଦୈତ୍ଯସ୍ ତତସ୍ ତ୍ଵାଂ କ୍ଷମଯାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ଏହି ଦାନବ ମୋର ଆଶ୍ରୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ସେ ତୁମ ପ୍ରତି କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନାହିଁ, ହେ ଅବିନାଶୀ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଇଛି, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଖ୍ମା ଚାହେଁ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଃ ପ୍ରାହ ଗୋଵିନ୍ଦଃ ଶୂଲପାଣିମ୍ ଉମାପତିମ୍ ପ୍ରସନ୍ନଵଦନୋ ଭୂତ୍ଵା ଗତାମର୍ଷୋ ଽସୁରଂ ପ୍ରତି
ଏଭଳି କହିଲାପରେ, ଗୋବିନ୍ଦ ଉମାପତିଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ମୁହଁରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ଦାନବ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା।
ଯୁଷ୍ମଦ୍ଦତ୍ତଵରୋ ବାଣୋ ଜୀଵତାଦ୍ ଏଷ ଶଂକର ତ୍ଵଦ୍ଵାକ୍ଯଗୌରଵାଦ୍ ଏତନ୍ ମଯା ଚକ୍ରଂ ନିଵର୍ତିତମ୍
ତୁମେ ବାଣଙ୍କୁ ବର ଦେଇଛ, ଶଙ୍କର, ସେ ଜୀବନ୍ତୁ। ତୁମ କଥାର ସମ୍ମାନରେ ମୁଁ ମୋର ଚକ୍ର ପଛକୁ ନେଇଛି।
ତ୍ଵଯା ଯଦ୍ ଅଭଯଂ ଦତ୍ତଂ ତଦ୍ ଦତ୍ତମ୍ ଅଭଯଂ ମଯା ମତ୍ତୋ ଽଵିଭିନ୍ନମ୍ ଆତ୍ମାନଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ ଅର୍ହସି ଶଂକର
ତୁମେ ଯାହା ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଛ, ସେଇ ନିର୍ଭୟତା ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦେଇଛି। ଶଙ୍କର, ତୁମେ ଦେଖ, ମୋର ଆତ୍ମା ତୁମରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ।
ଯୋ ଽହଂ ସ ତ୍ଵଂ ଜଗଚ୍ ଚେଦଂ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷମ୍ ଅଵିଦ୍ଯାମୋହିତାତ୍ମାନଃ ପୁରୁଷା ଭିନ୍ନଦର୍ଶିନଃ
ମୁଁ ହେଉଛି ତୁମେ, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଆମେ; କିନ୍ତୁ ଅଜ୍ଞାନରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଆମକୁ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ କୃଷ୍ଣଃ ପ୍ରାଦ୍ଯୁମ୍ନିର୍ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ତଦ୍ବନ୍ଧଫଣିନୋ ନେଶୁର୍ ଗରୁଡାନିଲଶୋଷିତାଃ
ଏଭଳି କହି, କୃଷ୍ଣ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ। ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ପବନରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଥିବା ସେଇ ସର୍ପମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ରଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତତୋ ଽନିରୁଦ୍ଧମ୍ ଆରୋପ୍ଯ ସପତ୍ନୀକଂ ଗରୁତ୍ମତି ଆଜଗ୍ମୁର୍ ଦ୍ଵାରକାଂ ରାମକାର୍ଷ୍ଣିଦାମୋଦରାଃ ପୁରୀମ୍
ତାପରେ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସାଇ, ରାମ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଦାମୋଦର ଦ୍ୱାରକା ପୁରୀକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଚକ୍ରେ କର୍ମ ମହଚ୍ ଛୌରିର୍ ବିଭ୍ରଦ୍ ଯୋ ମାନୁଷୀଂ ତନୁମ୍ ଜିଗାଯ ଶକ୍ରଂ ଶର୍ଵଂ ଚ ସର୍ଵଦେଵାଂଶ୍ ଚ ଲୀଲଯା
ଯିଏ ମାନବ ଦେହ ଧାରଣ କରି ମହାତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ସେ ହରି ଖେଳରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶିବ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ।
ଯଚ୍ ଚାନ୍ଯଦ୍ ଅକରୋତ୍ କର୍ମ ଦିଵ୍ଯଚେଷ୍ଟାଵିଘାତକୃତ୍ କଥ୍ଯତାଂ ତନ୍ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ନଃ
ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ତିନି କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ବାଧା ଦୂର କରିଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ କହ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ଆମେ ବହୁତ ଉତ୍ସୁକ।
ଗଦତୋ ମେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍ ଇଦମ୍ ଆଦରାତ୍ ନରାଵତାରେ କୃଷ୍ଣେନ ଦଗ୍ଧା ଵାରାଣସୀ ଯଥା
ମୁଁ କହୁଛି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣ, କିପରି ମାନବ ଅବତାରରେ କୃଷ୍ଣ ବାରାଣସୀକୁ ଦହନ କଲେ।
ପୌଣ୍ଡ୍ରକୋ ଵାସୁଦେଵଶ୍ ଚ ଵାସୁଦେଵୋ ଽଭଵଦ୍ ଭୁଵି ଅଵତୀର୍ଣସ୍ ତ୍ଵମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତୋ ଜନୈର୍ ଅଜ୍ଞାନମୋହିତୈଃ
ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ବାସୁଦେବ ଓ ବାସୁଦେବ ନିଜେ ଭୂମିରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଅଜ୍ଞାନରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ବାସୁଦେବ ଭାବେ ଅବତାର ନେଇଛ।'
ସ ମେନେ ଵାସୁଦେଵୋ ଽହମ୍ ଅଵତୀର୍ଣୋ ମହୀତଲେ ନଷ୍ଟସ୍ମୃତିସ୍ ତତଃ ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଚିହ୍ନମ୍ ଅଚୀକରତ୍ ଦୂତଂ ଚ ପ୍ରେଷଯାମ୍ ଆସ ସ କୃଷ୍ଣାଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେ ଭାବିଲେ, 'ମୁଁ ବାସୁଦେବ, ଭୂମିରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।' ସ୍ମୃତି ହରାଇ, ସେ ସମସ୍ତ ବିଷ୍ଣୁ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କଲେ ଓ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୂତ ପଠାଇଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚକ୍ରାଦିକଂ ଚିହ୍ନଂ ମଦୀଯଂ ନାମ ମାତ୍ମନଃ ଵାସୁଦେଵାତ୍ମକଂ ମୂଢ ମୁକ୍ତ୍ଵା ସର୍ଵମ୍ ଅଶେଷତଃ
ସେ ଚକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଚିହ୍ନ, ନିଜ ନାମ ଛାଡ଼ି, ମୂଢ଼ ଭାବରେ ବାସୁଦେବ ଭାବି, ସମସ୍ତ କିଛି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
ଆତ୍ମନୋ ଜୀଵିତାର୍ଥଂ ଚ ତଥା ମେ ପ୍ରଣତିଂ ଵ୍ରଜ
ତୁମର ନିଜ ପ୍ରାଣର ଭଲ ପାଇଁ, ଏହିପରି, ମୋ ପାଖରେ ଆସି ଶରଣ ନେବା।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଃ ସ ପ୍ରହସ୍ଯୈଵ ଦୂତଂ ପ୍ରାହ ଜନାର୍ଦନଃ
ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ହସିଲେ ଏବଂ ଦୂତଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନିଜଚିହ୍ନମ୍ ଅହଂ ଚକ୍ରଂ ସମୁତ୍ସ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ତ୍ଵଯୀତି ଵୈ ଵାଚ୍ଯଶ୍ ଚ ପୌଣ୍ଡ୍ରକୋ ଗତ୍ଵା ତ୍ଵଯା ଦୂତ ଵଚୋ ମମ
ତୁମେ ଯାଇ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିବା—'ମୁଁ ନିଜ ଚିହ୍ନ, ଚକ୍ର, ତୁମ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେବି।'
ଜ୍ଞାତସ୍ ତ୍ଵଦ୍ଵାକ୍ଯସଦ୍ଭାଵୋ ଯତ୍ କାର୍ଯଂ ତଦ୍ ଵିଧୀଯତାମ୍ ଗୃହୀତଚିହ୍ନ ଏଵାହମ୍ ଆଗମିଷ୍ଯାମି ତେ ପୁରମ୍
ମୋର ସଠିକ୍ କଥା ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ପହଞ୍ଚାଇଦେବ, ଯେଉଁ କାମ କରିବା ଦରକାର, ସେହି କରିବା। ମୁଁ ମୋର ଚିହ୍ନ ନେଇ ତୁମ ସହରକୁ ଆସିବି।
ଉତ୍ସ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ଚ ତେ ଚକ୍ରଂ ନିଜଚିହ୍ନମ୍ ଅସଂଶଯମ୍ ଆଜ୍ଞାପୂର୍ଵଂ ଚ ଯଦ୍ ଇଦମ୍ ଆଗଚ୍ଛେତି ତ୍ଵଯୋଦିତମ୍
ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ମୋର ଚକ୍ର, ନିଜ ଚିହ୍ନ, ତୁମ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେବି। ତୁମେ ମୋତେ ଯେପରି ଆସିବାକୁ ଆଜ୍ଞା କରିଛ, ସେପରି ଏହି କଥା କହିବା।
ସଂପାଦଯିଷ୍ଯେ ଶ୍ଵସ୍ ତୁଭ୍ଯଂ ତଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଏଷୋ ଽଵିଲମ୍ବିତମ୍ ଶରଣଂ ତେ ସମଭ୍ଯେତ୍ଯ କର୍ତାସ୍ମି ନୃପତେ ତଥା ଯଥା ତ୍ଵତ୍ତୋ ଭଯଂ ଭୂଯୋ ନୈଵ କିଂଚିଦ୍ ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ଏହି କାମ ଆସନ୍ତାକାଲି ଦେରି ନକରି କରିଦେବି। ରାଜା, ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଶରଣ ନେଇ ଆସିବି ଏବଂ ଏପରି କରିବି ଯେ, ପୁଣି ମୋ ପରି ତୁମେ କେବେ ଭୟ ପାଇବ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତେ ଽପଗତେ ଦୂତେ ସଂସ୍ମୃତ୍ଯାଭ୍ଯାଗତଂ ହରିଃ ଗରୁତ୍ମନ୍ତଂ ସମାରୁହ୍ଯ ତ୍ଵରିତଂ ତତ୍ପୁରଂ ଯଯୌ
ଏହିପରି କହି ଦୂତ ଚାଲିଗଲାପରେ, ହରି ଗରୁଡ଼କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତାହାରେ ଚଢ଼ି, ତୁରନ୍ତ ସେହି ସହରକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଯାପି କେଶଵୋଦ୍ଯୋଗଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କାଶିପତିସ୍ ତଦା ସର୍ଵସୈନ୍ଯପରୀଵାରପାର୍ଷ୍ଣିଗ୍ରାହମ୍ ଉପାଯଯୌ
ତାପରେ କେଶବଙ୍କ ତୟାରି ବିଷୟରେ ଶୁଣି, କାଶୀର ରାଜା ସମସ୍ତ ସେନା ଓ ସାଥିସହିତ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଆସିଲେ।
ତତୋ ବଲେନ ମହତା କାଶିରାଜବଲେନ ଚ ପୌଣ୍ଡ୍ରକୋ ଵାସୁଦେଵୋ ଽସୌ କେଶଵାଭିମୁଖଂ ଯଯୌ
ତାପରେ ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ବାସୁଦେବ, ବଡ଼ ସେନା ଓ କାଶୀରାଜଙ୍କ ସେନା ସହିତ କେଶବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେଇଲେ।
ତଂ ଦଦର୍ଶ ହରିର୍ ଦୂରାଦ୍ ଉଦାରସ୍ଯନ୍ଦନେ ସ୍ଥିତମ୍ ଚକ୍ରଶଙ୍ଖଗଦାପାଣିଂ ପାଣିନା ଵିଧୃତାମ୍ବୁଜମ୍
ହରି ଦୂରରୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଏକ ଶୋଭାମୟ ରଥରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ, ହାତରେ ଚକ୍ର, ଶଂଖ, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧରିଥିଲେ।
ସ୍ରଗ୍ଧରଂ ଧୃତଶାର୍ଙ୍ଗଂ ଚ ସୁପର୍ଣରଚନାଧ୍ଵଜମ୍ ଵକ୍ଷସ୍ଥଲକୃତଂ ଚାସ୍ଯ ଶ୍ରୀଵତ୍ସଂ ଦଦୃଶେ ହରିଃ
ହରି ଦେଖିଲେ, ସେ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁ ଧରିଥିଲେ, ଗରୁଡ଼ ଆକୃତି ଝଣ୍ଡା ଥିଲା, ଓ ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିଲା।
କିରୀଟକୁଣ୍ଡଲଧରଂ ପୀତଵାସଃସମନ୍ଵିତମ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ଭାଵଗମ୍ଭୀରଂ ଜହାସ ମଧୁସୂଦନଃ
ତାଙ୍କୁ ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା, ପିତାମ୍ବର ପରିଧାନ କରିଥିବା ଓ ଗଭୀର ଭାବରେ ଦେଖି, ମଧୁସୂଦନ ହସିଲେ।