ଯସ୍ମିଞ୍ ଜଗତ୍ ସକଲମ୍ ଏତଦ୍ ଅନାଦିମଧ୍ଯେ ଯସ୍ମାଦ୍ ଯତଶ୍ ଚ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ସର୍ଵଭୂତାତ୍ ତେନୋଦ୍ଭଵପ୍ରଲଯପାଲନକାରଣେନ ଵ୍ରୀଡା କଥଂ ଭଵତି ଦେଵି ନିରାକୃତସ୍ଯ
ଯାହାରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ବିନା ବିଦ୍ୟମାନ, ଯାହାଠାରୁ ଏବଂ ଯାହାପାଇଁ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି, ସଂହାର ଓ ପାଳନ କାରଣ ଯିଏ, ତାଙ୍କଠାରୁ ହାରିଲେ ଲଜ୍ଜା କିପରି ହେବ, ହେ ଦେବୀ?
ସକଲଭୁଵନମୂର୍ତିର୍ ଅଲ୍ପା ସୁସୂକ୍ଷ୍ମା ଵିଦିତସକଲଵେଦୈର୍ ଜ୍ଞାଯତେ ଯସ୍ଯ ନାନ୍ଯୈଃ ତମ୍ ଅଜମ୍ ଅକୃତମ୍ ଈଶଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯୈନଂ ଜଗଦୁପକୃତିମ୍ ଆଦ୍ଯଂ କୋ ଵିଜେତୁଂ ସମର୍ଥଃ
ଯାହାଙ୍କ ରୂପ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପି, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ସମସ୍ତ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଉଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କେହି ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେହି ଅଜନ୍ମା, ଅସୃଷ୍ଟ, ଚିରନ୍ତନ ଭଗବାନ୍, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଜଗତର ଭଲ କରନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ କିଏ ଜିତିପାରିବ?
ସଂସ୍ତୁତୋ ଭଗଵାନ୍ ଇତ୍ଥଂ ଦେଵରାଜେନ କେଶଵଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ଭାଵଗମ୍ଭୀରମ୍ ଉଵାଚେଦଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଦେବରାଜଙ୍କ ଏପରି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ, କେଶବ ଭଗବାନ୍ ହସି ଗଭୀର ଭାବରେ କହିଲେ, 'ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ...'
ଦେଵରାଜୋ ଭଵାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵଯଂ ମର୍ତ୍ଯା ଜଗତ୍ପତେ କ୍ଷନ୍ତଵ୍ଯଂ ଭଵତୈଵୈତଦ୍ ଅପରାଧକୃତଂ ମମ
ତୁମେ ଦେବମାନେର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ମାନବ, ହେ ଜଗତ୍ପତି। ଏହି ଅପରାଧ ଯେଉଁଟି ମୋର ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି, ତୁମେ ମୁଁକୁ ଖ୍ଷମା କର।
ପାରିଜାତତରୁଶ୍ ଚାଯଂ ନୀଯତାମ୍ ଉଚିତାସ୍ପଦମ୍ ଗୃହୀତୋ ଽଯଂ ମଯା ଶକ୍ର ସତ୍ଯାଵଚନକାରଣାତ୍
ଏହି ପାରିଜାତ ଗଛକୁ ଯଥାଯଥ ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଯିଅ; ମୁଁ ଏହାକୁ ନେଇଛି, ହେ ଶକ୍ର, ସତ୍ୟବାଣୀ ପାଇଁ।
ଵଜ୍ରଂ ଚେଦଂ ଗୃହାଣ ତ୍ଵଂ ଯଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ପ୍ରହିତଂ ତ୍ଵଯା ତଵୈଵୈତତ୍ ପ୍ରହରଣଂ ଶକ୍ର ଵୈରିଵିଦାରଣମ୍
ଏହି ବଜ୍ରକୁ ତୁମେ ନେଉ; ଏହା ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ତୁମ ପାଇଁ। ଏହା ତୁମର ଅସ୍ତ୍ର, ହେ ଶକ୍ର, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ।
ଵିମୋହଯସି ମାମ୍ ଈଶ ମର୍ତ୍ଯୋ ଽହମ୍ ଇତି କିଂ ଵଦନ୍ ଜାନୀମସ୍ ତ୍ଵାଂ ଭଗଵତୋ ଽନନ୍ତସୌଖ୍ଯଵିଦୋ ଵଯମ୍
ହେ ଭଗବାନ୍, 'ମୁଁ ମାନବ' ବୋଲି କହି ମୋତେ କାହିଁକି ଭ୍ରମିତ କରୁଛ? ଆମେ ତୁମକୁ ଅନନ୍ତ ସୁଖର ଜ୍ଞାନୀ ଭାବରେ ଜାଣୁଛୁ।
ଯୋ ଽସି ସୋ ଽସି ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରଵୃତ୍ତୌ ନାଥ ସଂସ୍ଥିତଃ ଜଗତଃ ଶଲ୍ଯନିଷ୍କର୍ଷଂ କରୋଷ୍ଯ୍ ଅସୁରସୂଦନ
ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଅଛ, ତୁମେ ସେଉଁଠି; ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିରାମରେ ତୁମେ ବ୍ୟସ୍ତ। ହେ ଦାନବ ନାଶକ, ତୁମେ ଜଗତର ଦୁଃଖ ଦୂର କର।
ନୀଯତାଂ ପାରିଜାତୋ ଽଯଂ କୃଷ୍ଣ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ପୁରୀମ୍ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ତ୍ଵଯା ମୁକ୍ତେ ନାଯଂ ସଂସ୍ଥାସ୍ଯତେ ଭୁଵି
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏହି ପାରିଜାତ ଗଛଟିକୁ ଦ୍ୱାରାବତୀ ନଗରକୁ ନେଇଯିଅ। ତୁମେ ଏହି ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ମୁକ୍ତ ହେବା ପରେ, ଏହି ଗଛଟି ପୃଥିବୀରେ ରହିବ ନାହିଁ।
ତଥେତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରମ୍ ଆଜଗାମ ଭୁଵଂ ହରିଃ ପ୍ରଯୁକ୍ତୈଃ ସିଦ୍ଧଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସ୍ତୂଯମାନସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଥର୍ଷିଭିଃ
ତାପରେ ହରି 'ଏମିତି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଋଷିମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ସେ ପୃଥିବୀକୁ ଅବତରିଲେ।
ଜଗାମ କୃଷ୍ଣଃ ସହସା ଗୃହୀତ୍ଵା ପାଦପୋତ୍ତମମ୍ ତତଃ ଶଙ୍ଖମ୍ ଉପାଧ୍ମାଯ ଦ୍ଵାରକୋପରି ସଂସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଛଟିକୁ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ। ପରେ, ନିଜ ଶଂଖ ଧ୍ୱନି କରି, ଦ୍ୱାରକା ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।
ହର୍ଷମ୍ ଉତ୍ପାଦଯାମ୍ ଆସ ଦ୍ଵାରକାଵାସିନାଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ଅଵତୀର୍ଯାଥ ଗରୁଡାତ୍ ସତ୍ଯଭାମାସହାଯଵାନ୍
ସେ ଦ୍ୱାରକାରେ ବସୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଆଣିଲେ। ତାପରେ ଗରୁଡ଼ ଉପରୁ ଅବତରି, ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ।
ନିଷ୍କୁଟେ ସ୍ଥାପଯାମ୍ ଆସ ପାରିଜାତଂ ମହାତରୁମ୍ ଯମ୍ ଅଭ୍ଯେତ୍ଯ ଜନଃ ସର୍ଵୋ ଜାତିଂ ସ୍ମରତି ପୌର୍ଵିକୀମ୍
ସେ ମହାନ ପାରିଜାତ ଗଛଟିକୁ ଦ୍ୱାରକାର ଅଙ୍ଗନାରେ ରଖିଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଯେ କେହି ଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଜ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ଜାତିକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ।
ଵାସ୍ଯତେ ଯସ୍ଯ ପୁଷ୍ପାଣାଂ ଗନ୍ଧେନୋର୍ଵୀ ତ୍ରିଯୋଜନମ୍ ତତସ୍ ତେ ଯାଦଵାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵଗନ୍ଧାନ୍ ଅମାନୁଷାନ୍
ସେ ଗଛର ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ ତିନି ଯୋଜନ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ଛଡ଼ିଗଲା। ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଭଳି ଅଲୌକିକ ସୁଗନ୍ଧ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଦଦୃଶୁଃ ପାଦପେ ତସ୍ମିନ୍ କୁର୍ଵତୋ ମୁଖଦର୍ଶନମ୍ କିଂକରୈଃ ସମୁପାନୀତଂ ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵାଦି ତତୋ ଧନମ୍
ସେମାନେ ଗଛଟି ପାଖରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୁହଁ ଦେଖାଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଏବଂ ସେଠାରେ ସେବକମାନେ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟ ଧନ-ଦୌଲତ ଆଣିଥିଲେ।
ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ ଚ କୃଷ୍ଣୋ ଜଗ୍ରାହ ନରକସ୍ଯ ପରିଗ୍ରହାତ୍ ତତଃ କାଲେ ଶୁଭେ ପ୍ରାପ୍ତ ଉପଯେମେ ଜନାର୍ଦନଃ
କୃଷ୍ଣ ନରକର ଦାସୀମାନେ ଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ପରେ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସେମାନଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।
ତାଃ କନ୍ଯା ନରକାଵାସାତ୍ ସର୍ଵତୋ ଯାଃ ସମାହୃତାଃ ଏକସ୍ମିନ୍ନ୍ ଏଵ ଗୋଵିନ୍ଦଃ କାଲେନାସାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ନରକର ଗୃହରୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆଣାଯାଇଥିବା ସେଇ କନ୍ୟାମାନେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗୋବିନ୍ଦ ସମୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାଥରେ ବିବାହ କଲେ।
ଜଗ୍ରାହ ଵିଧିଵତ୍ ପାଣୀନ୍ ପୃଥଗ୍ଦେହେ ସ୍ଵଧର୍ମତଃ ଷୋଡଶ ସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରାଣି ଶତମ୍ ଏକଂ ତଥାଧିକମ୍
ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେହରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭଳି ହାତ ଧରି ବିବାହ କଲେ—ଷୋଳ ହଜାର ଏକ ଶତ ନାରୀଙ୍କୁ।
ତାଵନ୍ତି ଚକ୍ରେ ରୂପାଣି ଭଗଵାନ୍ ମଧୁସୂଦନଃ ଏକୈକଶଶ୍ ଚ ତାଃ କନ୍ଯା ମେନିରେ ମଧୁସୂଦନମ୍
ଭଗବାନ ମଧୁସୂଦନ ସେତେ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ କନ୍ୟା ନିଜକୁ ମଧୁସୂଦନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପତ୍ନୀ ଭାବିଲେ।
ମମୈଵ ପାଣିଗ୍ରହଣଂ ଗୋଵିନ୍ଦଃ କୃତଵାନ୍ ଇତି ନିଶାସୁ ଜଗତଃ ସ୍ରଷ୍ଟା ତାସାଂ ଗେହେଷୁ କେଶଵଃ ଉଵାସ ଵିପ୍ରାଃ ସର୍ଵାସାଂ ଵିଶ୍ଵରୂପଧରୋ ହରିଃ
‘ମୋହିଁ ସହ ବିବାହ କଲେ’ ବୋଲି ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାରୀ ଭାବିଲେ। ଏହିପରି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କେଶବ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଘରେ ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ନିଜ ବିଶ୍ୱରୂପ ଦେଖାଇ ରହିଲେ।
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଦ୍ଯା ହରେଃ ପୁତ୍ରା ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଂ କଥିତା ଦ୍ଵିଜାଃ ଭାନ୍ଵାଦିକାଂଶ୍ ଚ ଵୈ ପୁତ୍ରାନ୍ ସତ୍ଯଭାମା ଵ୍ଯଜାଯତ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ହରିଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ। ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଭାନୁ ଓ ଅନ୍ୟ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିଲେ।
ଦୀପ୍ତିମନ୍ତଃ ପ୍ରପକ୍ଷାଦ୍ଯା ରୋହିଣ୍ଯାସ୍ ତନଯା ହରେଃ ବଭୂଵୁର୍ ଜାମ୍ବଵତ୍ଯାଶ୍ ଚ ସାମ୍ବାଦ୍ଯା ବାହୁଶାଲିନଃ
ରୋହିଣୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ପ୍ରପକ୍ଷ ଆଦି ଅଗ୍ରଣୀ, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ। ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ସାମ୍ବ ଆଦି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।
ତନଯା ଭଦ୍ରଵିନ୍ଦାଦ୍ଯା ନାଗ୍ନଜିତ୍ଯାଂ ମହାବଲାଃ ସଂଗ୍ରାମଜିତ୍ପ୍ରଧାନାସ୍ ତୁ ଶୈବ୍ଯାଯାଂ ଚାଭଵନ୍ ସୁତାଃ
ନାଗ୍ନଜିତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଭଦ୍ରବିନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ଶୈବ୍ୟାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ସଂଗ୍ରାମଜିତ ଆଦି ଅଗ୍ରଣୀ, ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ଵୃକାଦ୍ଯାସ୍ ତୁ ସୁତା ମାଦ୍ରୀ ଗାତ୍ରଵତ୍ପ୍ରମୁଖାନ୍ ସୁତାନ୍ ଅଵାପ ଲକ୍ଷ୍ମଣା ପୁତ୍ରାନ୍ କାଲିନ୍ଦ୍ଯାଶ୍ ଚ ଶ୍ରୁତାଦଯଃ
ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଭୃକ ଆଦି ଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଗାତ୍ରବତ୍ ଆଦି ଥିଲେ। କାଳିନ୍ଦୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଶ୍ରୁତ ଆଦି ଥିଲେ।
ଅନ୍ଯାସାଂ ଚୈଵ ଭାର୍ଯାଣାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନାନି ଚକ୍ରିଣଃ ଅଷ୍ଟାଯୁତାନି ପୁତ୍ରାଣାଂ ସହସ୍ରାଣି ଶତଂ ତଥା
ଅନ୍ୟ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ଅନେକ ପୁଅ ହେଲେ—ଅଷ୍ଟି ହଜାର ଏକ ଶତ ପୁଅ।
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ପ୍ରମୁଖସ୍ ତେଷାଂ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାସ୍ ତୁ ସୁତସ୍ ତତଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଦ୍ ଅନିରୁଦ୍ଧୋ ଽଭୂଦ୍ ଵଜ୍ରସ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଅଜାଯତ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ ତାଙ୍କୁ ଭଳି ଭଜ୍ର ଜନ୍ମିଲେ।
ଅନିରୁଦ୍ଧୋ ରଣେ ରୁଦ୍ଧୋ ବଲେଃ ପୌତ୍ରୀଂ ମହାବଲଃ ବାଣସ୍ଯ ତନଯାମ୍ ଊଷାମ୍ ଉପଯେମେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା, ଯୁଦ୍ଧରେ ପକାଉଥିଲେ ଓ ବାଣଙ୍କର କନ୍ୟା ଉଷା, ବଳିଙ୍କର ନାତି, ସେଠାରେ ବିବାହ କଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।
ଯତ୍ର ଯୁଦ୍ଧମ୍ ଅଭୂଦ୍ ଘୋରଂ ହରିଶଂକରଯୋର୍ ମହତ୍ ଛିନ୍ନଂ ସହସ୍ରଂ ବାହୂନାଂ ଯତ୍ର ବାଣସ୍ଯ ଚକ୍ରିଣା
ସେଠାରେ ହରି ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଓ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବାଣଙ୍କର ହଜାରଟି ବାହୁ ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନ ଦ୍ୱାରା କାଟାଯିବାକୁ ପଡ଼ିଲା।
କଥଂ ଯୁଦ୍ଧମ୍ ଅଭୂଦ୍ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ୍ ଉଷାର୍ଥେ ହରକୃଷ୍ଣଯୋଃ କଥଂ କ୍ଷଯଂ ଚ ବାଣସ୍ଯ ବାହୂନାଂ କୃତଵାନ୍ ହରିଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଉଷାଙ୍କ ପାଇଁ ହରା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା? ଏବଂ କିପରି ହରି ବାଣଙ୍କର ବାହୁଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କଲେ?
ଏତତ୍ ସର୍ଵଂ ମହାଭାଗ ଵକ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି ନୋ ଽଖିଲମ୍ ମହତ୍ କୌତୂହଲଂ ଜାତଂ ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଏତାଂ କଥାଂ ଶୁଭାମ୍
ହେ ମହାଭାଗ, ଏହା ସମସ୍ତ କଥା ଆମକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବାକୁ ଉଚିତ; ଏହି ଶୁଭ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଆମେ ବଡ଼ ଉତ୍ସୁକ୍ତ।