ପାଶଂ ସଲିଲରାଜସ୍ଯ ସମାକୃଷ୍ଯୋରଗାଶନଃ ଚଚାଲ ଖଣ୍ଡଶଃ କୃତ୍ତ୍ଵା ବାଲପନ୍ନଗଦେହଵତ୍
ଜଳରାଜଙ୍କର ପାଶ ଟାଣି, ସେ ନାଗାଶନ ତାହାକୁ ହଲାଇଲେ ଓ ଏକ ଶିଶୁ ସର୍ପ ଦେହ ଭଳି ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ।
ଯମେନ ପ୍ରହିତଂ ଦଣ୍ଡଂ ଗଦାପ୍ରକ୍ଷେପଖଣ୍ଡିତମ୍ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପାତଯାମ୍ ଆସ ଭଗଵାନ୍ ଦେଵକୀସୁତଃ
ଯମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ଦଣ୍ଡ, ଗଦା ଆଘାତରେ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ, ଭାଗ୍ୟବାନ୍ ଦେବକୀନନ୍ଦନ ତାହାକୁ ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲେ।
ଶିବିକାଂ ଚ ଧନେଶସ୍ଯ ଚକ୍ରେଣ ତିଲଶୋ ଵିଭୁଃ ଚକାର ଶୌରିର୍ ଅର୍କେନ୍ଦୂ ଦୃଷ୍ଟିପାତହତୌଜସୌ
ଶୌରି ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ଚକ୍ରରେ ଧନରାଜଙ୍କ ଶିବିକାକୁ ତିଲା ଭଳି କରିଦେଲେ; ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିପାତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ତେଜ ହରାଇଗଲା।
ନୀତୋ ଽଗ୍ନିଃ ଶତଶୋ ବାଣୈର୍ ଦ୍ରାଵିତା ଵସଵୋ ଦିଶଃ ଚକ୍ରଵିଚ୍ଛିନ୍ନଶୂଲାଗ୍ରା ରୁଦ୍ରା ଭୁଵି ନିପାତିତାଃ
ଅଗ୍ନି ଶତଶଃ ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ; ବସୁମାନେ ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ ଭାଗିଗଲେ; ରୁଦ୍ରମାନେ ଚକ୍ରରେ ତାଙ୍କ ଶୂଳ ଭାଗ କାଟିଦେଲେ ଓ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ସାଧ୍ଯା ଵିଶ୍ଵେ ଚ ମରୁତୋ ଗନ୍ଧର୍ଵାଶ୍ ଚୈଵ ସାଯକୈଃ ଶାର୍ଙ୍ଗିଣା ପ୍ରେରିତାଃ ସର୍ଵେ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଶାଲ୍ମଲିତୂଲଵତ୍
ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ମାରୁତ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ—ସମସ୍ତେ ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀଙ୍କ ବାଣରେ ଆକାଶରେ ଶିମୁଲ ତୁଲା ଭଳି ଚିତ୍ରିତ ହେଲେ।
ଗରୁଡଶ୍ ଚାପି ଵକ୍ତ୍ରେଣ ପକ୍ଷାଭ୍ଯାଂ ଚ ନଖାଙ୍କୁରୈଃ ଭକ୍ଷଯନ୍ନ୍ ଅହନଦ୍ ଦେଵାନ୍ ଦାନଵାଂଶ୍ ଚ ସଦା ଖଗଃ
ଗରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଠୁଣ୍ଡ, ପାଖ ଓ ନଖରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ସେମାନେକୁ ଖାଇ ଓ ମାରିଦେଲେ; ସେ ସଦା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ରାଜା।
ତତଃ ଶରସହସ୍ରେଣ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରମଧୁସୂଦନୌ ପରସ୍ପରଂ ଵଵର୍ଷାତେ ଧାରାଭିର୍ ଇଵ ତୋଯଦୌ
ତାପରେ ମଧୁସୂଦନ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପତି, ପ୍ରତିପକ୍ଷରେ ହଜାର ହଜାର ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ, ମେଘ ଧାରା ଭଳି।
ଐରାଵତେନ ଗରୁଡୋ ଯୁଯୁଧେ ତତ୍ର ସଂକୁଲେ ଦେଵୈଃ ସମେତୈର୍ ଯୁଯୁଧେ ଶକ୍ରେଣ ଚ ଜନାର୍ଦନଃ
ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ, ଗରୁଡ଼ ଏଇରାବତ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦେଖିଲେ।
ଛିନ୍ନେଷୁ ଶୀର୍ଯମାଣେଷୁ ଶସ୍ତ୍ରେଷ୍ଵ୍ ଅସ୍ତ୍ରେଷୁ ସତ୍ଵରମ୍ ଜଗ୍ରାହ ଵାସଵୋ ଵଜ୍ରଂ କୃଷ୍ଣଶ୍ ଚକ୍ରଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍
ଯେତେବେଳେ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କାଟି ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଇଲା, ବାସବ ତୁରନ୍ତ ବଜ୍ର ଧରିଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଉଠାଇଲେ।
ତତୋ ହାହାକୃତଂ ସର୍ଵଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍ ଵଜ୍ରଚକ୍ରଧରୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵରାଜଜନାର୍ଦନୌ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ, ଚରାଚର ସହିତ, ବଜ୍ର ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବରାଜ ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
କ୍ଷିପ୍ତଂ ଵଜ୍ରମ୍ ଅଥେନ୍ଦ୍ରେଣ ଜଗ୍ରାହ ଭଗଵାନ୍ ହରିଃ ନ ମୁମୋଚ ତଦା ଚକ୍ରଂ ତିଷ୍ଠ ତିଷ୍ଠେତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ଭଗବାନ୍ ହରି ଏହାକୁ ଧରିନେଲେ; ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ ଏବଂ କହିଲେ, 'ଥା, ଥା'.
ପ୍ରନଷ୍ଟଵଜ୍ରଂ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଂ ଗରୁଡକ୍ଷତଵାହନମ୍ ସତ୍ଯଭାମାବ୍ରଵୀଦ୍ ଵାକ୍ଯଂ ପଲାଯନପରାଯଣମ୍
ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଯାନ ଆହତ ହୋଇଥିବା, ବଜ୍ର ହରାଇଦେଇଥିବା ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଭୟରେ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ତେବେ ସତ୍ୟଭାମା ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେଶ୍ଵର ନୋ ଯୁକ୍ତଂ ଶଚୀଭର୍ତୁଃ ପଲାଯନମ୍ ପାରିଜାତସ୍ରଗାଭୋଗାତ୍ ତ୍ଵାମ୍ ଉପସ୍ଥାସ୍ଯତେ ଶଚୀ
ତିନି ଲୋକର ନାଥ, ଶଚୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ହୋଇ ତୁମେ ପଳାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପାରିଜାତ ମାଳାର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଶଚୀ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ।
କୀଦୃଶଂ ଦେଵ ରାଜ୍ଯଂ ତେ ପାରିଜାତସ୍ରଗୁଜ୍ଜ୍ଵଲାମ୍ ଅପଶ୍ଯତୋ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଣଯାଭ୍ଯାଗତାଂ ଶଚୀମ୍
ହେ ଦେବ, ଏପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପାରିଜାତ ମାଳା ଦେଖି, ଶଚୀ ପୁଣି ପ୍ରେମରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଲେ, ତୁମ ରାଜ୍ୟର ମହତ୍ତ୍ୱ କଣ ରହିଗଲା?
ଅଲଂ ଶକ୍ର ପ୍ରଯାସେନ ନ ଵ୍ରୀଡାଂ ଯାତୁମ୍ ଅର୍ହସି ନୀଯତାଂ ପାରିଜାତୋ ଽଯଂ ଦେଵାଃ ସନ୍ତୁ ଗତଵ୍ଯଥାଃ
ଏହିଠାରେ ଅଧିକ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ହେ ଶକ୍ର; ତୁମେ ଲଜ୍ଜିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ପାରିଜାତ ନେଇଯିଅ, ଦେବମାନେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ।
ପତିଗର୍ଵାଵଲେପେନ ବହୁମାନପୁରଃସରମ୍ ନ ଦଦର୍ଶ ଗୃହାଯାତାମ୍ ଉପଚାରେଣ ମାଂ ଶଚୀ
ପତିର ଗର୍ବ ଏବଂ ଅତି ମାନ୍ୟତାର କାରଣରେ, ଶଚୀ ମୋତେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବାବେଳେ ଯଥାଯଥ ଆଦର କରିନଥିଲେ।
ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵାଦ୍ ଅଗୁରୁଚିତ୍ତାହଂ ସ୍ଵଭର୍ତୁଃ ଶ୍ଲାଘନାପରା ତତଃ କୃତଵତୀ ଶକ୍ର ଭଵତା ସହ ଵିଗ୍ରହମ୍
ମୁଁ ଜଣେ ଜିଅ ହେବାରୁ, ମୋ ମନ ଉଚ୍ଚ ନଥିଲା; ମୁଁ ମୋ ପତିଙ୍କୁ ଗୁଣଗାନ କରିବାରେ ଲାଗିଥିଲି। ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଶକ୍ର, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ବିରୋଧ କରିଥିଲି।
ତଦ୍ ଅଲଂ ପାରିଜାତେନ ପରସ୍ଵେନ ହୃତେନ ଵା ରୂପେଣ ଯଶସା ଚୈଵ ଭଵେତ୍ ସ୍ତ୍ରୀ କା ନ ଗର୍ଵିତା
ପାରିଜାତ ନେଇ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟେ ନେଇଥିଲେ, ଏହାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ରୂପ ଓ ଯଶ ଥିଲେ, କେଉଁ ଜିଅ ଗର୍ବିତ ହେବେ ନାହିଁ?
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତେ ଵୈ ନିଵଵୃତେ ଦେଵରାଜସ୍ ତଯା ଦ୍ଵିଜାଃ ପ୍ରାହ ଚୈନାମ୍ ଅଲଂ ଚଣ୍ଡି ସଖି ଖେଦାତିଵିସ୍ତରୈଃ
ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ଦେବରାଜ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚଲିଗଲେ; ଏବଂ ସେ କହିଲେ, 'ବସ, ଚଣ୍ଡି, ବନ୍ଧୁ, ଏତେ ଦୁଃଖ ଦେଖାଇବା ଦରକାର ନାହିଁ'.
ନ ଚାପି ସର୍ଗସଂହାରସ୍ଥିତିକର୍ତାଖିଲସ୍ଯ ଯଃ ଜିତସ୍ଯ ତେନ ମେ ଵ୍ରୀଡା ଜାଯତେ ଵିଶ୍ଵରୂପିଣା
ଯିଏ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ସୃଷ୍ଟି, ସଂହାର ଓ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେହି ବିଶ୍ୱରୂପୀଙ୍କ ଠାରୁ ହାରିଲେ ମୋତେ କୌଣସି ଲଜ୍ଜା ହୁଏ ନାହିଁ।
ଯସ୍ମିଞ୍ ଜଗତ୍ ସକଲମ୍ ଏତଦ୍ ଅନାଦିମଧ୍ଯେ ଯସ୍ମାଦ୍ ଯତଶ୍ ଚ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ସର୍ଵଭୂତାତ୍ ତେନୋଦ୍ଭଵପ୍ରଲଯପାଲନକାରଣେନ ଵ୍ରୀଡା କଥଂ ଭଵତି ଦେଵି ନିରାକୃତସ୍ଯ
ଯାହାରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ବିନା ବିଦ୍ୟମାନ, ଯାହାଠାରୁ ଏବଂ ଯାହାପାଇଁ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି, ସଂହାର ଓ ପାଳନ କାରଣ ଯିଏ, ତାଙ୍କଠାରୁ ହାରିଲେ ଲଜ୍ଜା କିପରି ହେବ, ହେ ଦେବୀ?
ସକଲଭୁଵନମୂର୍ତିର୍ ଅଲ୍ପା ସୁସୂକ୍ଷ୍ମା ଵିଦିତସକଲଵେଦୈର୍ ଜ୍ଞାଯତେ ଯସ୍ଯ ନାନ୍ଯୈଃ ତମ୍ ଅଜମ୍ ଅକୃତମ୍ ଈଶଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯୈନଂ ଜଗଦୁପକୃତିମ୍ ଆଦ୍ଯଂ କୋ ଵିଜେତୁଂ ସମର୍ଥଃ
ଯାହାଙ୍କ ରୂପ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପି, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ସମସ୍ତ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଉଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କେହି ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେହି ଅଜନ୍ମା, ଅସୃଷ୍ଟ, ଚିରନ୍ତନ ଭଗବାନ୍, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଜଗତର ଭଲ କରନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ କିଏ ଜିତିପାରିବ?
ସଂସ୍ତୁତୋ ଭଗଵାନ୍ ଇତ୍ଥଂ ଦେଵରାଜେନ କେଶଵଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ଭାଵଗମ୍ଭୀରମ୍ ଉଵାଚେଦଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଦେବରାଜଙ୍କ ଏପରି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ, କେଶବ ଭଗବାନ୍ ହସି ଗଭୀର ଭାବରେ କହିଲେ, 'ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ...'
ଦେଵରାଜୋ ଭଵାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵଯଂ ମର୍ତ୍ଯା ଜଗତ୍ପତେ କ୍ଷନ୍ତଵ୍ଯଂ ଭଵତୈଵୈତଦ୍ ଅପରାଧକୃତଂ ମମ
ତୁମେ ଦେବମାନେର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ମାନବ, ହେ ଜଗତ୍ପତି। ଏହି ଅପରାଧ ଯେଉଁଟି ମୋର ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି, ତୁମେ ମୁଁକୁ ଖ୍ଷମା କର।
ପାରିଜାତତରୁଶ୍ ଚାଯଂ ନୀଯତାମ୍ ଉଚିତାସ୍ପଦମ୍ ଗୃହୀତୋ ଽଯଂ ମଯା ଶକ୍ର ସତ୍ଯାଵଚନକାରଣାତ୍
ଏହି ପାରିଜାତ ଗଛକୁ ଯଥାଯଥ ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଯିଅ; ମୁଁ ଏହାକୁ ନେଇଛି, ହେ ଶକ୍ର, ସତ୍ୟବାଣୀ ପାଇଁ।
ଵଜ୍ରଂ ଚେଦଂ ଗୃହାଣ ତ୍ଵଂ ଯଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ପ୍ରହିତଂ ତ୍ଵଯା ତଵୈଵୈତତ୍ ପ୍ରହରଣଂ ଶକ୍ର ଵୈରିଵିଦାରଣମ୍
ଏହି ବଜ୍ରକୁ ତୁମେ ନେଉ; ଏହା ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ତୁମ ପାଇଁ। ଏହା ତୁମର ଅସ୍ତ୍ର, ହେ ଶକ୍ର, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ।
ଵିମୋହଯସି ମାମ୍ ଈଶ ମର୍ତ୍ଯୋ ଽହମ୍ ଇତି କିଂ ଵଦନ୍ ଜାନୀମସ୍ ତ୍ଵାଂ ଭଗଵତୋ ଽନନ୍ତସୌଖ୍ଯଵିଦୋ ଵଯମ୍
ହେ ଭଗବାନ୍, 'ମୁଁ ମାନବ' ବୋଲି କହି ମୋତେ କାହିଁକି ଭ୍ରମିତ କରୁଛ? ଆମେ ତୁମକୁ ଅନନ୍ତ ସୁଖର ଜ୍ଞାନୀ ଭାବରେ ଜାଣୁଛୁ।
ଯୋ ଽସି ସୋ ଽସି ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରଵୃତ୍ତୌ ନାଥ ସଂସ୍ଥିତଃ ଜଗତଃ ଶଲ୍ଯନିଷ୍କର୍ଷଂ କରୋଷ୍ଯ୍ ଅସୁରସୂଦନ
ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଅଛ, ତୁମେ ସେଉଁଠି; ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିରାମରେ ତୁମେ ବ୍ୟସ୍ତ। ହେ ଦାନବ ନାଶକ, ତୁମେ ଜଗତର ଦୁଃଖ ଦୂର କର।
ନୀଯତାଂ ପାରିଜାତୋ ଽଯଂ କୃଷ୍ଣ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ପୁରୀମ୍ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ତ୍ଵଯା ମୁକ୍ତେ ନାଯଂ ସଂସ୍ଥାସ୍ଯତେ ଭୁଵି
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏହି ପାରିଜାତ ଗଛଟିକୁ ଦ୍ୱାରାବତୀ ନଗରକୁ ନେଇଯିଅ। ତୁମେ ଏହି ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ମୁକ୍ତ ହେବା ପରେ, ଏହି ଗଛଟି ପୃଥିବୀରେ ରହିବ ନାହିଁ।
ତଥେତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରମ୍ ଆଜଗାମ ଭୁଵଂ ହରିଃ ପ୍ରଯୁକ୍ତୈଃ ସିଦ୍ଧଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସ୍ତୂଯମାନସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଥର୍ଷିଭିଃ
ତାପରେ ହରି 'ଏମିତି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଋଷିମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ସେ ପୃଥିବୀକୁ ଅବତରିଲେ।