ସଂସାରମଧ୍ଯେ ମାଯାଯାସ୍ ତଵୈତନ୍ ନାଥ ଚେଷ୍ଟିତମ୍ ଯୈଃ ସ୍ଵଧର୍ମପରୈର୍ ନାଥ ନରୈର୍ ଆରାଧିତୋ ଭଵାନ୍
ସଂସାର ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ଏହି କ୍ରିୟା ସବୁ ତୁମ ମାୟା ଦ୍ୱାରା; କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ସେମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି।
ତେ ତରନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଖିଲାମ୍ ଏତାଂ ମାଯାମ୍ ଆତ୍ମଵିମୁକ୍ତଯେ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାଃ ସକଲା ଦେଵା ମନୁଷ୍ଯାଃ ପଶଵସ୍ ତଥା
ସେମାନେ ନିଜ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ତ ମାୟାକୁ ଅଟିଯାନ୍ତି—ବ୍ରହ୍ମା, ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ମଣିଷ ଓ ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ।
ଵିଷ୍ଣୁମାଯାମହାଵର୍ତେ ମୋହାନ୍ଧତମସାଵୃତାଃ ଆରାଧ୍ଯ ତ୍ଵାମ୍ ଅଭୀପ୍ସନ୍ତେ କାମାନ୍ ଆତ୍ମଭଵକ୍ଷଯେ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହାମାୟାର ଚକ୍ରରେ ଆବୃତ, ମୋହର ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକା, ସେମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି, ନିଜ ଜନ୍ମର ଶେଷ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରି।
ପଦେ ତେ ପୁରୁଷା ବଦ୍ଧା ମାଯଯା ଭଗଵଂସ୍ ତଵ ମଯା ତ୍ଵଂ ପୁତ୍ରକାମିନ୍ଯା ଵୈରିପକ୍ଷକ୍ଷଯାଯ ଚ
ହେ ଭଗବାନ, ତୁମର ମାୟାରେ ବନ୍ଧି, ତୁମ ପାଦ ତଳେ ମୁଁ ତୁମର; ପୁତ୍ର ଇଚ୍ଛା କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ଯେପରି ହେଉ।
ଆରାଧିତୋ ନ ମୋକ୍ଷାଯ ମାଯାଵିଲସିତଂ ହି ତତ୍ କୌପୀନାଚ୍ଛାଦନପ୍ରାଯା ଵାଞ୍ଛା କଲ୍ପଦ୍ରୁମାଦ୍ ଅପି
ତୁମକୁ ପୂଜିବା ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଏହା ମାତ୍ର ମାୟାର ଖେଳ; ଏକ ଗୋପୀନ୍ଧା ଲାଗି ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ କଳ୍ପବୃକ୍ଷର ଇଚ୍ଛାଠାରୁ ବଡ଼।
ଜାଯତେ ଯଦ୍ ଅପୁଣ୍ଯାନାଂ ସୋ ଽପରାଧଃ ସ୍ଵଦୋଷଜଃ ତତ୍ ପ୍ରସୀଦାଖିଲଜଗନ୍ମାଯାମୋହକରାଵ୍ଯଯ
ଯେଉଁ ଅପୁଣ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ହୁଏ, ସେ ତାଙ୍କର ଦୋଷରୁ ହୁଏ; ହେ ଅବିନାଶୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାୟା ଓ ମୋହ ଦେଇଥିବା, ଦୟା କର।
ଅଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାନସଦ୍ଭାଵ ଭୂତଭୂତେଶ ନାଶଯ ନମସ୍ ତେ ଚକ୍ରହସ୍ତାଯ ଶାର୍ଙ୍ଗହସ୍ତାଯ ତେ ନମଃ
ହେ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ନାଥ, ଅଜ୍ଞାନକୁ ନଶ୍ଟ କର, ଜ୍ଞାନକୁ ବଢ଼ା; ଚକ୍ରଧାରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ଗଦାହସ୍ତାଯ ତେ ଵିଷ୍ଣୋ ଶଙ୍ଖହସ୍ତାଯ ତେ ନମଃ ଏତତ୍ ପଶ୍ଯାମି ତେ ରୂପଂ ସ୍ଥୂଲଚିହ୍ନୋପଶୋଭିତମ୍ ନ ଜାନାମି ପରଂ ଯତ୍ ତେ ପ୍ରସୀଦ ପରମେଶ୍ଵର
ଗଦାଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ଶଂଖଧାରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମୁଁ ତୁମର ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଦେଖୁଛି, ଯାହା ମୋଟା ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ; ତୁମର ପରମ ରୂପ ମୁଁ ଜାଣେନି—ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ଦୟା କର।
ଅଦିତ୍ଯୈଵଂ ସ୍ତୁତୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରହସ୍ଯାହ ସୁରାରଣିମ୍
ଏଭଳି ଆଦିତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି ପାଇ ବିଷ୍ଣୁ ହସିଲେ ଏବଂ ଦେବମାତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମାତା ଦେଵି ତ୍ଵମ୍ ଅସ୍ମାକଂ ପ୍ରସୀଦ ଵରଦା ଭଵ
ହେ ଦେବୀ ମା, ଆମର ତୁମେ; ଦୟା କର, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ।
ଏଵମ୍ ଅସ୍ତୁ ଯଥେଚ୍ଛା ତେ ତ୍ଵମ୍ ଅଶେଷସୁରାସୁରୈଃ ଅଜେଯଃ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ଭଵିଷ୍ଯସି
ଯେପରି ତୁମ ଇଚ୍ଛା, ଏମିତି ହେଉ; ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଅଜୟ ହେବ।
ତତୋ ଽନନ୍ତରମ୍ ଏଵାସ୍ଯ ଶକ୍ରାଣୀସହିତାଂ ଦିତିମ୍ ସତ୍ଯଭାମା ପ୍ରଣମ୍ଯାହ ପ୍ରସୀଦେତି ପୁନଃ ପୁନଃ
ତାପରେ ସତ୍ୟଭାମା, ଶଚୀ ସହିତ ଥିବା ଦିତିଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ପ୍ରଣାମ କରି, କହିଲେ—'ଦୟା କର।'
ମତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ ନ ତେ ସୁଭ୍ରୁ ଜରା ଵୈରୂପ୍ଯମ୍ ଏଵ ଚ ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗି ସର୍ଵକାମା ଭଵିଷ୍ଯସି
ମୋର କୃପାରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରଭୃ, ତୁମକୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା କିମ୍ବା ବିକୃତି ହେବ ନାହିଁ; ତୁମ ଶରୀର ଦୋଷହୀନ ହେବ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ।
ଅଦିତ୍ଯା ତୁ କୃତାନୁଜ୍ଞୋ ଦେଵରାଜୋ ଜନାର୍ଦନମ୍ ଯଥାଵତ୍ ପୂଜଯାମ୍ ଆସ ବହୁମାନପୁରଃସରମ୍
ଆଦିତିଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ସହିତ ବଡ଼ ସମ୍ମାନରେ ପୂଜା କଲେ।
ତତୋ ଦଦର୍ଶ କୃଷ୍ଣୋ ଽପି ସତ୍ଯଭାମାସହାଯଵାନ୍ ଦେଵୋଦ୍ଯାନାନି ସର୍ଵାଣି ନନ୍ଦନାଦୀନି ସତ୍ତମାଃ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣ, ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନ, ନନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ବାଗିଚାଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।
ଦଦର୍ଶ ଚ ସୁଗନ୍ଧାଢ୍ଯଂ ମଞ୍ଜରୀପୁଞ୍ଜଧାରିଣମ୍ ଶୈତ୍ଯାହ୍ଲାଦକରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ତାମ୍ରପଲ୍ଲଵଶୋଭିତମ୍
ସେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଗଛ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଞ୍ଜରୀର ଗୁଛ ଧାରଣ କରିଛି, ଶୀତଳତା ଓ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି, ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ପତ୍ରରେ ଶୋଭିତ।
ମଥ୍ଯମାନେ ଽମୃତେ ଜାତଂ ଜାତରୂପସମପ୍ରଭମ୍ ପାରିଜାତଂ ଜଗନ୍ନାଥଃ କେଶଵଃ କେଶିସୂଦନଃ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରାହ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ସତ୍ଯଭାମା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଅମୃତ ମଥନ ସମୟରେ, ସୁନା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପାରିଜାତ ଗଛ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା; ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ନାଥ କେଶବ, କେଶୀ ନାଶକ, ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ସତ୍ୟଭାମା ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
କସ୍ମାନ୍ ନ ଦ୍ଵାରକାମ୍ ଏଷ ନୀଯତେ କୃଷ୍ଣ ପାଦପଃ ଯଦି ତେ ତଦ୍ ଵଚଃ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯାତ୍ଯର୍ଥଂ ପ୍ରିଯେତି ମେ
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏହି ଗଛଟି କାହିଁକି ଦ୍ୱାରକାକୁ ନେଇଯାଉ ଯାଉନାହିଁ? ଯଦି ତୁମର କଥା ପ୍ରକୃତରେ ମୋତେ ପ୍ରିୟ, ତେବେ ଏହା ପୂରଣ ହେଉ।
ମଦ୍ଗୃହେ ନିଷ୍କୁଟାର୍ଥାଯ ତଦ୍ ଅଯଂ ନୀଯତାଂ ତରୁଃ ନ ମେ ଜାମ୍ବଵତୀ ତାଦୃଗ୍ ଅଭୀଷ୍ଟା ନ ଚ ରୁକ୍ମିଣୀ
ମୋ ଘରର ଆଙ୍ଗନା ପାଇଁ ଏହି ଗଛଟିକୁ ନେଇଯିଅ। ଜାମ୍ବବତୀ କିମ୍ବା ରୁକ୍ମିଣୀ ମୋତେ ଏତେ ପ୍ରିୟ ନୁହଁନ୍ତି, ଯେପରି ଏହି ଗଛଟି।
ସତ୍ଯେ ଯଥା ତ୍ଵମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଂ ତ୍ଵଯା କୃଷ୍ଣାସକୃତ୍ ପ୍ରିଯମ୍ ସତ୍ଯଂ ତଦ୍ ଯଦି ଗୋଵିନ୍ଦ ନୋପଚାରକୃତଂ ଵଚଃ
ତୁମେ ବାରମ୍ବାର କହିଛ, 'ତୁମେ ସତ୍ୟ'। ଯଦି ଏହା ସତ୍ୟ, ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ତେବେ ତୁମର କଥା କେବଳ ଆଡମ୍ବର ନ ହେଉ।
ତଦ୍ ଅସ୍ତୁ ପାରିଜାତୋ ଽଯଂ ମମ ଗେହଵିଭୂଷଣମ୍ ବିଭ୍ରତୀ ପାରିଜାତସ୍ଯ କେଶପାଶେନ ମଞ୍ଜରୀମ୍ ସପତ୍ନୀନାମ୍ ଅହଂ ମଧ୍ଯେ ଶୋଭେଯମ୍ ଇତି କାମଯେ
ଏହି ପାରିଜାତ ମୋ ଘରର ଶୋଭା ହେଉ। ମୁଁ ମୋ କେଶରେ ପାରିଜାତ ମଞ୍ଜରୀ ପିନ୍ଧି, ସହପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋକିତ ହେବାକୁ ଚାହେଁ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଃ ସ ପ୍ରହସ୍ଯୈନଂ ପାରିଜାତଂ ଗରୁତ୍ମତି ଆରୋପଯାମ୍ ଆସ ହରିସ୍ ତମ୍ ଊଚୁର୍ ଵନରକ୍ଷିଣଃ
ଏପରି କହିବା ପରେ, ହରି ହସିଲେ ଓ ପାରିଜାତ ଗଛଟିକୁ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ରଖିଲେ। ତେବେ ବାଗିଚା ରକ୍ଷକମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭୋଃ ଶଚୀ ଦେଵରାଜସ୍ଯ ମହିଷୀ ତତ୍ପରିଗ୍ରହମ୍ ପାରିଜାତଂ ନ ଗୋଵିନ୍ଦ ହର୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି ପାଦପମ୍
ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଏହି ପାରିଜାତ ଗଛ ଶଚୀ, ଦେବରାଜଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କ ଅଧିକାରରେ ଅଛି, ତୁମେ ଏହାକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶଚୀଵିଭୂଷଣାର୍ଥାଯ ଦେଵୈର୍ ଅମୃତମନ୍ଥନେ ଉତ୍ପାଦିତୋ ଽଯଂ ନ କ୍ଷେମୀ ଗୃହୀତ୍ଵୈନଂ ଗମିଷ୍ଯସି
ଏହି ଗଛ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ମଥନ ସମୟରେ ଶଚୀଙ୍କ ଶୋଭା ପାଇଁ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ; ତୁମେ ଏହାକୁ ନେଇଲେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ।
ମୌଢ୍ଯାତ୍ ପ୍ରାର୍ଥଯସେ କ୍ଷେମୀ ଗୃହୀତ୍ଵୈନଂ ଚ କୋ ଵ୍ରଜେତ୍ ଅଵଶ୍ଯମ୍ ଅସ୍ଯ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରୋ ଵିକୃତିଂ କୃଷ୍ଣ ଯାସ୍ଯତି
ମୂର୍ଖତାରୁ ତୁମେ ଏହାକୁ ନେଇ ସୁରକ୍ଷା ଆଶା କରୁଛ; କିଏ ଏହାକୁ ନେଇଯିବ? ନିଶ୍ଚୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏହା ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ହେବେ, ହେ କୃଷ୍ଣ।
ଵଜ୍ରୋଦ୍ଯତକରଂ ଶକ୍ରମ୍ ଅନୁଯାସ୍ଯନ୍ତି ଚାମରାଃ ତଦ୍ ଅଲଂ ସକଲୈର୍ ଦେଵୈର୍ ଵିଗ୍ରହେଣ ତଵାଚ୍ଯୁତ ଵିପାକକଟୁ ଯତ୍ କର୍ମ ନ ତଚ୍ ଛଂସନ୍ତି ପଣ୍ଡିତାଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ଉଠାଇ ଥିବାବେଳେ, ଚାମର ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ଯିବେ। ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ଯେ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ତୀବ୍ର ଦୁଃଖଦାୟକ, ତାହାକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତେ ତୈର୍ ଉଵାଚୈତାନ୍ ସତ୍ଯଭାମାତିକୋପିନୀ
ଏପରି କହିବା ପରେ, ସତ୍ୟଭାମା ବହୁତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
କା ଶଚୀ ପାରିଜାତସ୍ଯ କୋ ଵା ଶକ୍ରଃ ସୁରାଧିପଃ ସାମାନ୍ଯଃ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଯଦ୍ଯ୍ ଏଷୋ ଽମୃତମନ୍ଥନେ
ପାରିଜାତ ସହିତ ଶଚୀ କିଏ? ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଶକ୍ର କିଏ? ଯଦି ଏହା ଅମୃତ ମଥନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତେବେ ଏହା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ସାଧାରଣ ସମ୍ପତ୍ତି।
ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ପୁରା କସ୍ମାଦ୍ ଏକୋ ଗୃହ୍ଣାତି ଵାସଵଃ ଯଥା ସୁରା ଯଥା ଚେନ୍ଦୁର୍ ଯଥା ଶ୍ରୀର୍ ଵନରକ୍ଷିଣଃ
ଯଦି ଏହା ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ତେବେ କେବଳ ବାସବ କାହିଁକି ଏହାକୁ ନେଉଛନ୍ତି? ଯେପରି ଅମୃତ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଯେପରି ଶ୍ରୀ, ହେ ବାଗିଚା ରକ୍ଷକମାନେ।
ସାମାନ୍ଯଃ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ପାରିଜାତସ୍ ତଥା ଦ୍ରୁମଃ ଭର୍ତୃବାହୁମହାଗର୍ଵାଦ୍ ରୁଣଦ୍ଧ୍ଯ୍ ଏନମ୍ ଅଥୋ ଶଚୀ
ପାରିଜାତ ଗଛ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ସାଧାରଣ ସମ୍ପତ୍ତି; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅତି ଗର୍ବରୁ ଶଚୀ ଏହାକୁ ଅଟକାଉଛନ୍ତି।