ଆକୃଷ୍ଯ ଚ ମହାସ୍ତମ୍ଭଂ ଜାତରୂପମଯଂ ବଲଃ ଜଘାନ ଯେ ତତ୍ପକ୍ଷାସ୍ ତାନ୍ ଭୂଭୃତଃ କୁପିତୋ ବଲଃ
ତାପରେ ବଳରାମ ଏକ ବଡ଼ ସୁନାର ଖମ୍ଭ ଉଖଳି, ରୁକ୍ମୀଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଥିବା ରାଜାମାନେ ଉପରେ କ୍ରୋଧରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତତୋ ହାହାକୃତଂ ସର୍ଵଂ ପଲାଯନପରଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ତଦ୍ ରାଜମଣ୍ଡଲଂ ସର୍ଵଂ ବଭୂଵ କୁପିତେ ବଲେ
ତାପରେ ବଳରାମଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଦେଖି ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କରି ଭାଗିଗଲେ।
ବଲେନ ନିହତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରୁକ୍ମିଣଂ ମଧୁସୂଦନଃ ନୋଵାଚ ଵଚନଂ କିଂଚିଦ୍ ରୁକ୍ମିଣୀବଲଯୋର୍ ଭଯାତ୍
ବଳରାମ ଦ୍ୱାରା ରୁକ୍ମୀ ହତ୍ୟା ହେବାର କଥା ଶୁଣି, ମଧୁସୂଦନ କିଛି କଥା କହିଲେ ନାହିଁ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ଭୟରେ।
ତତୋ ଽନିରୁଦ୍ଧମ୍ ଆଦାଯ କୃତୋଦ୍ଵାହଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ଦ୍ଵାରକାମ୍ ଆଜଗାମାଥ ଯଦୁଚକ୍ରଂ ସକେଶଵମ୍
ତାପରେ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ନେଇ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯଦୁବଂଶ ଓ କେଶବ ସହିତ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯାଂ ତତଃ ଶୌରିଂ ଶକ୍ରସ୍ ତ୍ରିଭୁଵନେଶ୍ଵରଃ ଆଜଗାମାଥ ମୁନଯୋ ମତ୍ତୈରାଵତପୃଷ୍ଠଗଃ
ତାପରେ ଦ୍ୱାରକାରେ, ତିନି ଲୋକର ନାଥ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁନିମାନେ ସହିତ ମଦମସ୍ତ ଏୟାରାବତ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ଶୌରିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଦ୍ଵାରକାଂ ସୋ ଽଥ ସମୀପେ ଚ ହରେସ୍ ତଦା କଥଯାମ୍ ଆସ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ନରକସ୍ଯ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ସେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ହରିଙ୍କ ସମ୍ନିପେ ଗଲେ ଏବଂ ଦାନବ ନରକାସୁରଙ୍କ କର୍ମକାଣ୍ଡ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତ୍ଵଯା ନାଥେନ ଦେଵାନାଂ ମନୁଷ୍ଯତ୍ଵେ ଽପି ତିଷ୍ଠତା ପ୍ରଶମଂ ସର୍ଵଦୁଃଖାନି ନୀତାନି ମଧୁସୂଦନ
'ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ମାନବ ରୂପରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ।'
ତପସ୍ଵିଜନରକ୍ଷାଯୈ ସୋ ଽରିଷ୍ଟୋ ଧେନୁକସ୍ ତଥା ପ୍ରଲମ୍ବାଦ୍ଯାସ୍ ତଥା କେଶୀ ତେ ସର୍ଵେ ନିହତାସ୍ ତ୍ଵଯା
'ତପସ୍ୱୀମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ପାଇଁ, ତୁମେ ଅରିଷ୍ଟ, ଧେନୁକ, ପ୍ରଲମ୍ବ, କେଶୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କରିଛ।'
କଂସଃ କୁଵଲଯାପୀଡଃ ପୂତନା ବାଲଘାତିନୀ ନାଶଂ ନୀତାସ୍ ତ୍ଵଯା ସର୍ଵେ ଯେ ଽନ୍ଯେ ଜଗଦୁପଦ୍ରଵାଃ
'କଂସ, କୁବଳୟାପୀଡ଼, ପୁତନା ଯିଏ ଶିଶୁମାନେକୁ ମାରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଯେଉଁମାନେ ଜଗତକୁ ଅଶାନ୍ତ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୁମେ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲ।'
ଯୁଷ୍ମଦ୍ଦୋର୍ଦଣ୍ଡସଂବୁଦ୍ଧିପରିତ୍ରାତେ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ ଯଜ୍ଞେ ଯଜ୍ଞହଵିଃ ପ୍ରାଶ୍ଯ ତୃପ୍ତିଂ ଯାନ୍ତି ଦିଵୌକସଃ
'ତୁମର ବାହୁବଳ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ତିନି ଲୋକକୁ ରକ୍ଷା କରିବାବେଳେ, ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞର ହବି ଲଭି ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଆନ୍ତି।'
ସୋ ଽହଂ ସାଂପ୍ରତମ୍ ଆଯାତୋ ଯନ୍ନିମିତ୍ତଂ ଜନାର୍ଦନ ତଚ୍ ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ପ୍ରତୀକାରପ୍ରଯତ୍ନଂ କର୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି
ଏହି କାରଣରେ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଏହା ଶୁଣି ତୁମେ ଏହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଭୌମୋ ଽଯଂ ନରକୋ ନାମ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷପୁରେଶ୍ଵରଃ କରୋତି ସର୍ଵଭୂତାନାମ୍ ଅପଘାତମ୍ ଅରିଂଦମ
ଏହି ଭୌମ ନାମକ ନରକ, ପ୍ରାଜ୍ୟୋତିଷପୁରର ରାଜା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛି, ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ।
ଦେଵସିଦ୍ଧସୁରାଦୀନାଂ ନୃପାଣାଂ ଚ ଜନାର୍ଦନ ହତ୍ଵା ତୁ ସୋ ଽସୁରଃ କନ୍ଯା ରୁରୋଧ ନିଜମନ୍ଦିରେ
ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ସୁର ଓ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ସେଇ ଅସୁର ତାଙ୍କର ମହଳରେ ଅନେକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିଛି, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ଛତ୍ତ୍ରଂ ଯତ୍ ସଲିଲସ୍ରାଵି ତଜ୍ ଜହାର ପ୍ରଚେତସଃ ମନ୍ଦରସ୍ଯ ତଥା ଶୃଙ୍ଗଂ ହୃତଵାନ୍ ମଣିପର୍ଵତମ୍
ସେ ବରୁଣଙ୍କର ଜଳ ଝରାଉଥିବା ଛତା ଚୋରି କଲା, ଏବଂ ମଣିପର୍ବତ ମନ୍ଦରର ଶିଖର ମଧ୍ୟ ନେଇଗଲା।
ଅମୃତସ୍ରାଵିଣୀ ଦିଵ୍ଯେ ମାତୁର୍ ମେ ଽମୃତକୁଣ୍ଡଲେ ଜହାର ସୋ ଽସୁରୋ ଽଦିତ୍ଯା ଵାଞ୍ଛତ୍ଯ୍ ଐରାଵତଂ ଦ୍ଵିପମ୍
ମୋ ମାଆଙ୍କର ଅମୃତ ଝରାଉଥିବା ଦିବ୍ୟ କୁଣ୍ଡଳ ଏହି ଅସୁର ନେଇଗଲା, ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଅଦିତିଙ୍କ ଏଇରାବତ ହାତୀକୁ ମଧ୍ୟ ଚାହୁଁଛି।
ଦୁର୍ନୀତମ୍ ଏତଦ୍ ଗୋଵିନ୍ଦ ମଯା ତସ୍ଯ ତଵୋଦିତମ୍ ଯଦ୍ ଅତ୍ର ପ୍ରତିକର୍ତଵ୍ଯଂ ତତ୍ ସ୍ଵଯଂ ପରିମୃଶ୍ଯତାମ୍
ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଅନ୍ୟାୟ, ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଯାହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି; ଏଠାରେ ଯାହା କରିବା ଦରକାର, ତୁମେ ନିଜେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କର।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ମିତଂ କୃତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ଦେଵକୀସୁତଃ ଗୃହୀତ୍ଵା ଵାସଵଂ ହସ୍ତେ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ଵରାସନାତ୍
ଏହା ଶୁଣି, ଦେବକୀନନ୍ଦନ ଭଗବାନ ହସିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତ ଧରି, ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରୁ ଉଠିଲେ।
ସଂଚିନ୍ତିତମ୍ ଉପାରୁହ୍ଯ ଗରୁଡଂ ଗଗନେଚରମ୍ ସତ୍ଯଭାମାଂ ସମାରୋପ୍ଯ ଯଯୌ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷଂ ପୁରମ୍
ଗରୁଡ଼, ଯିଏ ଆକାଶରେ ଉଡ଼େ, ତାହାରେ ଚଢ଼ି, ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ସହ ନେଇ, ସେ ପ୍ରାଜ୍ୟୋତିଷପୁରକୁ ଯାଇଲେ।
ଆରୁହ୍ଯୈରାଵତଂ ନାଗଂ ଶକ୍ରୋ ଽପି ତ୍ରିଦଶାଲଯମ୍ ତତୋ ଜଗାମ ସୁମନାଃ ପଶ୍ଯତାଂ ଦ୍ଵାରକୌକସାମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଏଇରାବତ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ, ଦ୍ୱାରକାବାସୀମାନେ ତାହା ଦେଖି ରହିଲେ।
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷପୁରସ୍ଯାସ୍ଯ ସମନ୍ତାଚ୍ ଛତଯୋଜନମ୍ ଆଚିତଂ ଭୈରଵୈଃ ପାଶୈଃ ପରସୈନ୍ଯନିଵାରଣେ
ପ୍ରାଜ୍ୟୋତିଷପୁର ଚାରିପାଖରେ ଶତ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ପାଶରେ ବାଡ଼ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।
ତାଂଶ୍ ଚିଚ୍ଛେଦ ହରିଃ ପାଶାନ୍ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ଚକ୍ରଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍ ତତୋ ମୁରଃ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ତଂ ଜଘାନ ଚ କେଶଵଃ
ହରି ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଛାଡ଼ି ସେଇ ପାଶଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ; ତାପରେ ମୁର ଉଠିଲେ, ତାଙ୍କୁ କେଶବ ମାରିଦେଲେ।
ମୁରୋସ୍ ତୁ ତନଯାନ୍ ସପ୍ତ ସହସ୍ରାସ୍ ତାଂସ୍ ତତୋ ହରିଃ ଚକ୍ରଧାରାଗ୍ନିନିର୍ଦଗ୍ଧାଂଶ୍ ଚକାର ଶଲଭାନ୍ ଇଵ
ତାପରେ ହରି ଚକ୍ରର ଅଗ୍ନିଧାରାରେ ମୁରଙ୍କ ସାତ ହଜାର ପୁଅମାନେକୁ ପୋଡ଼ି ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ଦୀପରେ ପୋଡ଼ିଯାଏ ପୋକା।
ହତ୍ଵା ମୁରଂ ହଯଗ୍ରୀଵଂ ତଥା ପଞ୍ଚଜନଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷପୁରଂ ଧୀମାଂସ୍ ତ୍ଵରାଵାନ୍ ସମୁପାଦ୍ରଵତ୍
ମୁର, ହୟଗ୍ରୀବ ଓ ପଞ୍ଚଜନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ପ୍ରାଜ୍ୟୋତିଷପୁରକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ନରକେନାସ୍ଯ ତତ୍ରାଭୂନ୍ ମହାସୈନ୍ଯେନ ସଂଯୁଗଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଯତ୍ର ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଜଘ୍ନେ ଦୈତ୍ଯାନ୍ ସହସ୍ରଶଃ
ସେଠାରେ ନରକ ତାଙ୍କର ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଗୋବିନ୍ଦ କୃଷ୍ଣ ହଜାର ହଜାର ଦେତ୍ୟମାନେକୁ ବଧ କଲେ।
ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରଵର୍ଷଂ ମୁଞ୍ଚନ୍ତଂ ସ ଭୌମଂ ନରକଂ ବଲୀ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ଚକ୍ରଂ ଦ୍ଵିଧା ଚକ୍ରେ ଚକ୍ରୀ ଦୈତେଯଚକ୍ରହା
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନରକ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଚକ୍ରଧାରୀ ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଛାଡ଼ି, ଦେତ୍ୟଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦୁଇ ଟୁକୁରା କରିଦେଲେ।
ହତେ ତୁ ନରକେ ଭୂମିର୍ ଗୃହୀତ୍ଵାଦିତିକୁଣ୍ଡଲେ ଉପତସ୍ଥେ ଜଗନ୍ନାଥଂ ଵାକ୍ଯଂ ଚେଦମ୍ ଅଥାବ୍ରଵୀତ୍
ନରକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ଭୂମି ଦୁଇଟି କୁଣ୍ଡଳ ନେଇ, ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଯଦାହମ୍ ଉଦ୍ଧୃତା ନାଥ ତ୍ଵଯା ଶୂକରମୂର୍ତିନା ତ୍ଵତ୍ସଂସ୍ପର୍ଶଭଵଃ ପୁତ୍ରସ୍ ତଦାଯଂ ମଯ୍ଯ୍ ଅଜାଯତ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଶୂକର ରୂପେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ, ସେଇବେଳେ ତୁମ ସ୍ପର୍ଶରୁ ଏହି ପୁଅ ଜନ୍ମିଥିଲା।
ସୋ ଽଯଂ ତ୍ଵଯୈଵ ଦତ୍ତୋ ମେ ତ୍ଵଯୈଵ ଵିନିପାତିତଃ ଗୃହାଣ କୁଣ୍ଡଲେ ଚେମେ ପାଲଯାସ୍ଯ ଚ ସଂତତିମ୍
ଏହି ପୁଅକୁ ତୁମେ ମୋତେ ଦେଇଥିଲେ, ଏବେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିଛ; ଏହି କୁଣ୍ଡଳ ନିଅ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବଂଶକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଭାରାଵତରଣାର୍ଥାଯ ମମୈଵ ଭଗଵାନ୍ ଇମମ୍ ଅଂଶେନ ଲୋକମ୍ ଆଯାତଃ ପ୍ରସାଦସୁମୁଖ ପ୍ରଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣ ନିଜ ଅଂଶରେ ଏହି ଲୋକକୁ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି, ହେ କୃପାମୟ ମୁଖ ଥିବା ସ୍ୱାମୀ।
ତ୍ଵଂ କର୍ତା ଚ ଵିକର୍ତା ଚ ସଂହର୍ତା ପ୍ରଭଵୋ ଽଵ୍ଯଯଃ ଜଗତ୍ସ୍ଵରୂପୋ ଯଶ୍ ଚ ତ୍ଵଂ ସ୍ତୂଯସେ ଽଚ୍ଯୁତ କିଂ ମଯା
ଆପଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ, ସଂହାରକ, ଅବିନାଶୀ ମୂଳ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି ଅଟୁଟ ଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି—ମୁଁ କାହିଁକି ପ୍ରଶଂସା କରିବି?