ତତୋ ଜହାସାଥ ବଲଂ କଲିଙ୍ଗାଧିପତିର୍ ଦ୍ଵିଜାଃ ଦନ୍ତାନ୍ ଵିଦର୍ଶଯନ୍ ମୂଢୋ ରୁକ୍ମୀ ଚାହ ମଦୋଦ୍ଧତଃ
ତାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, କଳିଙ୍ଗରାଜ ବଳଙ୍କୁ ଦେଖି ହସିଲେ, ଦାନ୍ତ ଦେଖାଇ ମୁଢ଼ ରୁକ୍ମି ମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ କହିଲେ।
ଅଵିଦ୍ଯୋ ଽଯଂ ମହାଦ୍ଯୂତେ ବଲଭଦ୍ରଃ ପରାଜିତଃ ମୃଷୈଵାକ୍ଷାଵଲେପତ୍ଵାଦ୍ ଯୋ ଽଯଂ ମେନେ ଽକ୍ଷକୋଵିଦମ୍
'ଏହି ବଳଭଦ୍ର ଦାୟିଁ ଖେଳରେ ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ ହାରିଗଲେ; ମିଥ୍ୟା ଗର୍ବରେ ନିଜକୁ ଦାୟିଁ ଖେଳର ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଭାବିଥିଲେ।'
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କଲିଙ୍ଗରାଜଂ ତୁ ପ୍ରକାଶଦଶନାନନମ୍ ରୁକ୍ମିଣଂ ଚାପି ଦୁର୍ଵାକ୍ଯଂ କୋପଂ ଚକ୍ରେ ହଲାଯୁଧଃ
କଳିଙ୍ଗରାଜଙ୍କୁ ଖୁଲିଆ ଦାନ୍ତ ଦେଖାଇ ହସୁଥିବା ଦେଖି, ଏବଂ ରୁକ୍ମୀ ଦୁର୍ବାକ୍ୟ କହିବାରୁ, ବଳରାମଙ୍କ ମନରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ତତଃ କୋପପରୀତାତ୍ମା ନିଷ୍କକୋଟିଂ ହଲାଯୁଧଃ ଗ୍ଲହଂ ଜଗ୍ରାହ ରୁକ୍ମୀ ଚ ତତସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅକ୍ଷାନ୍ ଅପାତଯତ୍
ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇଥିବା ବଳରାମ ଦାଉ ଲାଗିଥିବା ଚକ୍ର ବେଠିଲେ, ଏବଂ ତାପରେ ରୁକ୍ମୀ ଦାଉ ଛାଡ଼ିଲେ।
ଅଜଯଦ୍ ବଲଦେଵୋ ଽଥ ପ୍ରାହୋଚ୍ଚୈସ୍ ତଂ ଜିତଂ ମଯା ମମେତି ରୁକ୍ମୀ ପ୍ରାହୋଚ୍ଚୈର୍ ଅଲୀକୋକ୍ତୈର୍ ଅଲଂ ବଲମ୍
ବଳରାମ ଜିତିଗଲେ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ହରାଇଛି, ସେ ଏବେ ମୋର!' କିନ୍ତୁ ରୁକ୍ମୀ ଚତୁର ଭାବରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ତୁମର ଶକ୍ତି ଏଠାରେ ଅଧିକ ଦରକାର ନାହିଁ!'
ତ୍ଵଯୋକ୍ତୋ ଽଯଂ ଗ୍ଲହଃ ସତ୍ଯଂ ନ ମମୈଷୋ ଽନୁମୋଦିତଃ ଏଵଂ ତ୍ଵଯା ଚେଦ୍ ଵିଜିତଂ ନ ମଯା ଵିଜିତଂ କଥମ୍
'ଏହି ଖେଳ ତୁମେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲ, ଏହିଥିରେ ମୁଁ ସମ୍ମତି ଦେଇନଥିଲି। ତୁମେ ନିଜେ ଜିତିଛ କହିଲେ, ତେବେ ମୁଁ କିପରି ହାରିଗଲି?'
ତତୋ ଽନ୍ତରିକ୍ଷେ ଵାଗ୍ ଉଚ୍ଚୈଃ ପ୍ରାହ ଗମ୍ଭୀରନାଦିନୀ ବଲଦେଵସ୍ଯ ତଂ କୋପଂ ଵର୍ଧଯନ୍ତୀ ମହାତ୍ମନଃ
ତାପରେ ଆକାଶରୁ ଗଭୀର ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଏକ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଯାହା ବଳରାମଙ୍କର କ୍ରୋଧକୁ ଆଉ ବଢ଼ାଇଦେଲା।
ଜିତଂ ତୁ ବଲଦେଵେନ ରୁକ୍ମିଣା ଭାଷିତଂ ମୃଷା ଅନୁକ୍ତ୍ଵା ଵଚନଂ କିଂଚିତ୍ କୃତଂ ଭଵତି କର୍ମଣା
'ବଳରାମଙ୍କ ଜିତ ହୋଇଛି, ରୁକ୍ମୀଙ୍କ କଥା ମିଥ୍ୟା। ସତ୍ୟ କହିନଥିଲେ କୌଣସି କାମ ସଫଳ ହୁଏନାହିଁ।'
ତତୋ ବଲଃ ସମୁତ୍ଥାଯ କ୍ରୋଧସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ ଜଘାନାଷ୍ଟାପଦେନୈଵ ରୁକ୍ମିଣଂ ସ ମହାବଲଃ
ତାପରେ ବଳରାମ, ରାଗରେ ଲାଲ ଆଖି ହୋଇ, ଉଠିବା ସହିତ ଚେସ୍ ବୋର୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରୁକ୍ମୀଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ।
କଲିଙ୍ଗରାଜଂ ଚାଦାଯ ଵିସ୍ଫୁରନ୍ତଂ ବଲାଦ୍ ବଲଃ ବଭଞ୍ଜ ଦନ୍ତାନ୍ କୁପିତୋ ଯୈଃ ପ୍ରକାଶଂ ଜହାସ ସଃ
କଳିଙ୍ଗରାଜ ଭୟରେ କମ୍ପିଥିବାବେଳେ, ବଳରାମ ତାଙ୍କୁ ଧରି ତାଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଯେଉଁ ଦାନ୍ତ ଦେଖାଇ ସେ ଖୋଲା ହସିଥିଲେ।
ଆକୃଷ୍ଯ ଚ ମହାସ୍ତମ୍ଭଂ ଜାତରୂପମଯଂ ବଲଃ ଜଘାନ ଯେ ତତ୍ପକ୍ଷାସ୍ ତାନ୍ ଭୂଭୃତଃ କୁପିତୋ ବଲଃ
ତାପରେ ବଳରାମ ଏକ ବଡ଼ ସୁନାର ଖମ୍ଭ ଉଖଳି, ରୁକ୍ମୀଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଥିବା ରାଜାମାନେ ଉପରେ କ୍ରୋଧରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତତୋ ହାହାକୃତଂ ସର୍ଵଂ ପଲାଯନପରଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ତଦ୍ ରାଜମଣ୍ଡଲଂ ସର୍ଵଂ ବଭୂଵ କୁପିତେ ବଲେ
ତାପରେ ବଳରାମଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଦେଖି ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କରି ଭାଗିଗଲେ।
ବଲେନ ନିହତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରୁକ୍ମିଣଂ ମଧୁସୂଦନଃ ନୋଵାଚ ଵଚନଂ କିଂଚିଦ୍ ରୁକ୍ମିଣୀବଲଯୋର୍ ଭଯାତ୍
ବଳରାମ ଦ୍ୱାରା ରୁକ୍ମୀ ହତ୍ୟା ହେବାର କଥା ଶୁଣି, ମଧୁସୂଦନ କିଛି କଥା କହିଲେ ନାହିଁ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ଭୟରେ।
ତତୋ ଽନିରୁଦ୍ଧମ୍ ଆଦାଯ କୃତୋଦ୍ଵାହଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ଦ୍ଵାରକାମ୍ ଆଜଗାମାଥ ଯଦୁଚକ୍ରଂ ସକେଶଵମ୍
ତାପରେ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ନେଇ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯଦୁବଂଶ ଓ କେଶବ ସହିତ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯାଂ ତତଃ ଶୌରିଂ ଶକ୍ରସ୍ ତ୍ରିଭୁଵନେଶ୍ଵରଃ ଆଜଗାମାଥ ମୁନଯୋ ମତ୍ତୈରାଵତପୃଷ୍ଠଗଃ
ତାପରେ ଦ୍ୱାରକାରେ, ତିନି ଲୋକର ନାଥ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁନିମାନେ ସହିତ ମଦମସ୍ତ ଏୟାରାବତ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ଶୌରିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଦ୍ଵାରକାଂ ସୋ ଽଥ ସମୀପେ ଚ ହରେସ୍ ତଦା କଥଯାମ୍ ଆସ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ନରକସ୍ଯ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ସେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ହରିଙ୍କ ସମ୍ନିପେ ଗଲେ ଏବଂ ଦାନବ ନରକାସୁରଙ୍କ କର୍ମକାଣ୍ଡ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତ୍ଵଯା ନାଥେନ ଦେଵାନାଂ ମନୁଷ୍ଯତ୍ଵେ ଽପି ତିଷ୍ଠତା ପ୍ରଶମଂ ସର୍ଵଦୁଃଖାନି ନୀତାନି ମଧୁସୂଦନ
'ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ମାନବ ରୂପରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ।'
ତପସ୍ଵିଜନରକ୍ଷାଯୈ ସୋ ଽରିଷ୍ଟୋ ଧେନୁକସ୍ ତଥା ପ୍ରଲମ୍ବାଦ୍ଯାସ୍ ତଥା କେଶୀ ତେ ସର୍ଵେ ନିହତାସ୍ ତ୍ଵଯା
'ତପସ୍ୱୀମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ପାଇଁ, ତୁମେ ଅରିଷ୍ଟ, ଧେନୁକ, ପ୍ରଲମ୍ବ, କେଶୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କରିଛ।'
କଂସଃ କୁଵଲଯାପୀଡଃ ପୂତନା ବାଲଘାତିନୀ ନାଶଂ ନୀତାସ୍ ତ୍ଵଯା ସର୍ଵେ ଯେ ଽନ୍ଯେ ଜଗଦୁପଦ୍ରଵାଃ
'କଂସ, କୁବଳୟାପୀଡ଼, ପୁତନା ଯିଏ ଶିଶୁମାନେକୁ ମାରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଯେଉଁମାନେ ଜଗତକୁ ଅଶାନ୍ତ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୁମେ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲ।'
ଯୁଷ୍ମଦ୍ଦୋର୍ଦଣ୍ଡସଂବୁଦ୍ଧିପରିତ୍ରାତେ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ ଯଜ୍ଞେ ଯଜ୍ଞହଵିଃ ପ୍ରାଶ୍ଯ ତୃପ୍ତିଂ ଯାନ୍ତି ଦିଵୌକସଃ
'ତୁମର ବାହୁବଳ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ତିନି ଲୋକକୁ ରକ୍ଷା କରିବାବେଳେ, ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞର ହବି ଲଭି ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଆନ୍ତି।'
ସୋ ଽହଂ ସାଂପ୍ରତମ୍ ଆଯାତୋ ଯନ୍ନିମିତ୍ତଂ ଜନାର୍ଦନ ତଚ୍ ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ପ୍ରତୀକାରପ୍ରଯତ୍ନଂ କର୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି
ଏହି କାରଣରେ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଏହା ଶୁଣି ତୁମେ ଏହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଭୌମୋ ଽଯଂ ନରକୋ ନାମ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷପୁରେଶ୍ଵରଃ କରୋତି ସର୍ଵଭୂତାନାମ୍ ଅପଘାତମ୍ ଅରିଂଦମ
ଏହି ଭୌମ ନାମକ ନରକ, ପ୍ରାଜ୍ୟୋତିଷପୁରର ରାଜା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛି, ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ।
ଦେଵସିଦ୍ଧସୁରାଦୀନାଂ ନୃପାଣାଂ ଚ ଜନାର୍ଦନ ହତ୍ଵା ତୁ ସୋ ଽସୁରଃ କନ୍ଯା ରୁରୋଧ ନିଜମନ୍ଦିରେ
ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ସୁର ଓ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ସେଇ ଅସୁର ତାଙ୍କର ମହଳରେ ଅନେକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିଛି, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ଛତ୍ତ୍ରଂ ଯତ୍ ସଲିଲସ୍ରାଵି ତଜ୍ ଜହାର ପ୍ରଚେତସଃ ମନ୍ଦରସ୍ଯ ତଥା ଶୃଙ୍ଗଂ ହୃତଵାନ୍ ମଣିପର୍ଵତମ୍
ସେ ବରୁଣଙ୍କର ଜଳ ଝରାଉଥିବା ଛତା ଚୋରି କଲା, ଏବଂ ମଣିପର୍ବତ ମନ୍ଦରର ଶିଖର ମଧ୍ୟ ନେଇଗଲା।
ଅମୃତସ୍ରାଵିଣୀ ଦିଵ୍ଯେ ମାତୁର୍ ମେ ଽମୃତକୁଣ୍ଡଲେ ଜହାର ସୋ ଽସୁରୋ ଽଦିତ୍ଯା ଵାଞ୍ଛତ୍ଯ୍ ଐରାଵତଂ ଦ୍ଵିପମ୍
ମୋ ମାଆଙ୍କର ଅମୃତ ଝରାଉଥିବା ଦିବ୍ୟ କୁଣ୍ଡଳ ଏହି ଅସୁର ନେଇଗଲା, ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଅଦିତିଙ୍କ ଏଇରାବତ ହାତୀକୁ ମଧ୍ୟ ଚାହୁଁଛି।
ଦୁର୍ନୀତମ୍ ଏତଦ୍ ଗୋଵିନ୍ଦ ମଯା ତସ୍ଯ ତଵୋଦିତମ୍ ଯଦ୍ ଅତ୍ର ପ୍ରତିକର୍ତଵ୍ଯଂ ତତ୍ ସ୍ଵଯଂ ପରିମୃଶ୍ଯତାମ୍
ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଅନ୍ୟାୟ, ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଯାହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି; ଏଠାରେ ଯାହା କରିବା ଦରକାର, ତୁମେ ନିଜେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କର।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ମିତଂ କୃତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ଦେଵକୀସୁତଃ ଗୃହୀତ୍ଵା ଵାସଵଂ ହସ୍ତେ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ଵରାସନାତ୍
ଏହା ଶୁଣି, ଦେବକୀନନ୍ଦନ ଭଗବାନ ହସିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତ ଧରି, ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରୁ ଉଠିଲେ।
ସଂଚିନ୍ତିତମ୍ ଉପାରୁହ୍ଯ ଗରୁଡଂ ଗଗନେଚରମ୍ ସତ୍ଯଭାମାଂ ସମାରୋପ୍ଯ ଯଯୌ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷଂ ପୁରମ୍
ଗରୁଡ଼, ଯିଏ ଆକାଶରେ ଉଡ଼େ, ତାହାରେ ଚଢ଼ି, ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ସହ ନେଇ, ସେ ପ୍ରାଜ୍ୟୋତିଷପୁରକୁ ଯାଇଲେ।
ଆରୁହ୍ଯୈରାଵତଂ ନାଗଂ ଶକ୍ରୋ ଽପି ତ୍ରିଦଶାଲଯମ୍ ତତୋ ଜଗାମ ସୁମନାଃ ପଶ୍ଯତାଂ ଦ୍ଵାରକୌକସାମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଏଇରାବତ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ, ଦ୍ୱାରକାବାସୀମାନେ ତାହା ଦେଖି ରହିଲେ।
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷପୁରସ୍ଯାସ୍ଯ ସମନ୍ତାଚ୍ ଛତଯୋଜନମ୍ ଆଚିତଂ ଭୈରଵୈଃ ପାଶୈଃ ପରସୈନ୍ଯନିଵାରଣେ
ପ୍ରାଜ୍ୟୋତିଷପୁର ଚାରିପାଖରେ ଶତ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ପାଶରେ ବାଡ଼ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।