ମଯି ମତ୍ତେ ପ୍ରମତ୍ତେ ଵା ସୁପ୍ତେ ପ୍ରଵସିତେ ଽପି ଵା ଯାଦଵାଭିଭଵଂ ଦୁଷ୍ଟା ମା କୁର୍ଵନ୍ ଵୈରିଣୋ ଽଧିକମ୍
ମୁଁ ମତ୍ତ, ଅବଧାନ ନଥିବା, ଶୁଅଥିବା କିମ୍ବା ଦୂରେ ଥିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ, ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁମାନେ ଯାଦବମାନଙ୍କୁ ଅତିରିକ୍ତ ଭାବେ ଦମନ କରିନପାରନ୍ତୁ।
ଇତି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଯୋଜନାନି ମହୋଦଧିମ୍ ଯଯାଚେ ଦ୍ଵାଦଶ ପୁରୀଂ ଦ୍ଵାରକାଂ ତତ୍ର ନିର୍ମମେ
ଏଭଳି ଭାବି, ଗୋବିନ୍ଦ ମହାସାଗର ପାଖରେ ବାରଟି ଯୋଜନ ଜମି ଚାହିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଦ୍ୱାରକା ନଗରୀ ତିଆରି କଲେ।
ମହୋଦ୍ଯାନାଂ ମହାଵପ୍ରାଂ ତଡାଗଶତଶୋଭିତାମ୍ ପ୍ରାକାରଶତସଂବାଧାମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯେଵାମରାଵତୀମ୍
ସେହି ନଗରୀ ବଡ଼ ବଡ଼ ବଗିଚା, ମଜବୁତ ପ୍ରାଚୀର ଓ ଶତଶତ ପୋଖରୀରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା; ଅନେକ ପ୍ରାକାର ଘେରା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରାବତୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ମଥୁରାଵାସିନଂ ଲୋକଂ ତତ୍ରାନୀଯ ଜନାର୍ଦନଃ ଆସନ୍ନେ କାଲଯଵନେ ମଥୁରାଂ ଚ ସ୍ଵଯଂ ଯଯୌ
ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମଥୁରାର ଲୋକମାନେକୁ ସେଠାକୁ ଆଣିଲେ; କାଳଯବନ ନିକଟରେ ଆସିଥିବା ବେଳେ, ସେ ନିଜେ ମଥୁରାକୁ ଗଲେ।
ବହିର୍ ଆଵାସିତେ ସୈନ୍ଯେ ମଥୁରାଯା ନିରାଯୁଧଃ ନିର୍ଜଗାମ ସ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଦଦର୍ଶ ଯଵନଶ୍ ଚ ତମ୍
ମଥୁରାର ବାହାରେ ସେନା ରହିଥିବାବେଳେ, ଗୋବିନ୍ଦ ନିରାୟୁଧ ହୋଇ ବାହାରିଲେ; ଯବନ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ସ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵାସୁଦେଵଂ ତଂ ବାହୁପ୍ରହରଣୋ ନୃପଃ ଅନୁଯାତୋ ମହାଯୋଗିଚେତୋଭିଃ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ନ ଯଃ
ସେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି, ରାଜା ଦୁଇହାତ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଧାଉଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ମହାଯୋଗୀ ଚିତ୍ତ ଥିବା ତାଙ୍କୁ କେହି ପାଇପାରିନଥିଲେ।
ତେନାନୁଯାତଃ କୃଷ୍ଣୋ ଽପି ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାଗୁହାମ୍ ଯତ୍ର ଶେତେ ମହାଵୀର୍ଯୋ ମୁଚୁକୁନ୍ଦୋ ନରେଶ୍ଵରଃ
ସେ ଯବନଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲି, କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ସେଇ ବଡ଼ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ଘୁମେ ପଡ଼ିଥିଲେ।
ସୋ ଽପି ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଯଵନୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶଯ୍ଯାଗତଂ ନରମ୍ ପାଦେନ ତାଡଯାମ୍ ଆସ କୃଷ୍ଣଂ ମତ୍ଵା ସ ଦୁର୍ମତିଃ
ସେ ଯବନ ମଧ୍ୟ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଶଯ୍ୟାରେ ଏକ ମଣିଷକୁ ଘୁମେ ଦେଖି, ତାକୁ କୃଷ୍ଣ ଭାବି, ଦୁଷ୍ଟ ମନେ ତାଙ୍କୁ ପାଦରେ ମାରିଦେଲା।
ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରଶ୍ ଚ ତେନାସୌ ଜଜ୍ଵାଲ ଯଵନୋ ଽଗ୍ନିନା ତତ୍କ୍ରୋଧଜେନ ମୁନଯୋ ଭସ୍ମୀଭୂତଶ୍ ଚ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ମୁଚୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିବା ସହିତ, ଯବନ ରୋଷର ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିଉଠିଲେ, ଏବଂ ସେଠାଣି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଆସ୍ତିକ ଛାର ହେଇଗଲେ।
ସ ହି ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ଗତ୍ଵା ଜିତ୍ଵା ମହାସୁରାନ୍ ନିଦ୍ରାର୍ତଃ ସୁମହାକାଲଂ ନିଦ୍ରାଂ ଵଵ୍ରେ ଵରଂ ସୁରାନ୍
ସେ ଦେବ-ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଇ, ବଡ଼ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଜିତି, ଘୁମ ଭାରରେ ଦୀର୍ଘ ଘୁମ ପାଇଁ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ ଚାହିଲେ।
ପ୍ରୋକ୍ତଶ୍ ଚ ଦେଵୈଃ ସଂସୁପ୍ତଂ ଯସ୍ ତ୍ଵାମ୍ ଉତ୍ଥାପଯିଷ୍ଯତି ଦେହଜେନାଗ୍ନିନା ସଦ୍ଯଃ ସ ତୁ ଭସ୍ମୀଭଵିଷ୍ଯତି
ଦେବତାମାନେ କହିଦେଲେ: 'ଯେଉଁଠି ତୁମକୁ ଘୁମରୁ ଉଠାଇବ, ସେ ତୁମ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଗ୍ନିରେ ସାଥିକ୍ଷଣରେ ଛାର ହେଇଯିବ।'
ଏଵଂ ଦଗ୍ଧ୍ଵା ସ ତଂ ପାପଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ମଧୁସୂଦନମ୍ କସ୍ ତ୍ଵମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆହ ସୋ ଽପ୍ଯ୍ ଆହ ଜାତୋ ଽହଂ ଶଶିନଃ କୁଲେ
ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ପାପୀକୁ ଜଳାଇଦେଇ, ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଦେଖି, 'ତୁମେ କିଏ?' ବୋଲି ପଚାରିଲେ। ତେଣୁ ସେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।'
ଵସୁଦେଵସ୍ଯ ତନଯୋ ଯଦୁଵଂଶସମୁଦ୍ଭଵଃ ମୁଚୁକୁନ୍ଦୋ ଽପି ତଚ୍ ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵୃଦ୍ଧଗାର୍ଗ୍ଯଵଚଃ ସ୍ମରନ୍
ମୁଁ ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁଅ, ଯଦୁବଂଶର ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହା ଶୁଣି, ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ବୃଦ୍ଧ ଗାର୍ଗ୍ୟଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇଲେ।
ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ପ୍ରଣିପତ୍ଯୈନଂ ସର୍ଵଂ ସର୍ଵେଶ୍ଵରଂ ହରିମ୍ ପ୍ରାହ ଜ୍ଞାତୋ ଭଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୋର୍ ଅଂଶସ୍ ତ୍ଵଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ
ସେ ମନେପକାଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ ହରିଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, କହିଲେ, 'ମୁଁ ଜାଣେ, ଆପଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶ, ପରମେଶ୍ୱର।'
ପୁରା ଗାର୍ଗ୍ଯେଣ କଥିତମ୍ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତିମେ ଯୁଗେ ଦ୍ଵାପରାନ୍ତେ ହରେର୍ ଜନ୍ମ ଯଦୁଵଂଶେ ଭଵିଷ୍ଯତି
ପୂର୍ବେ ଗାର୍ଗ୍ୟ କହିଥିଲେ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶତି ଯୁଗରେ, ଦ୍ୱାପର ଶେଷରେ, ହରି ଯଦୁବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ସ ତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ନ ସଂଦେହୋ ମର୍ତ୍ଯାନାମ୍ ଉପକାରକୃତ୍ ତଥା ହି ସୁମହତ୍ ତେଜୋ ନାଲଂ ସୋଢୁମ୍ ଅହଂ ତଵ
ଆପଣ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଆପଣ ମଣିଷମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ଅପାର ତେଜ ମୁଁ ସହିପାରୁନି।
ତଥା ହି ସୁମହାମ୍ଭୋଦଧ୍ଵନିଧୀରତରଂ ତତଃ ଵାକ୍ଯଂ ତମ୍ ଇତି ହୋଵାଚ ଯୁଷ୍ମତ୍ପାଦସୁଲାଲିତମ୍
ଆପଣଙ୍କ କଥା ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରରୁ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଯାହାଙ୍କ ପାଦ ଆପଣ ଶୁଭ କରନ୍ତି, ସେ କହିଲେ।
ଦେଵାସୁରେ ମହାଯୁଦ୍ଧେ ଦୈତ୍ଯାଶ୍ ଚ ସୁମହାଭଟାଃ ନ ଶେକୁସ୍ ତେ ମହତ୍ ତେଜସ୍ ତତ୍ ତେଜୋ ନ ସହାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ଦେବ-ଦାନବ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ, ବଡ଼ ଦାନବମାନେ ଆପଣଙ୍କ ତେଜ ସହିପାରିଲେନି; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ତେଜ ସହିପାରୁନି।
ସଂସାରପତିତସ୍ଯୈକୋ ଜନ୍ତୋସ୍ ତ୍ଵଂ ଶରଣଂ ପରମ୍ ସଂପ୍ରସୀଦ ପ୍ରପନ୍ନାର୍ତିହର୍ତା ହର ମମାଶୁଭମ୍
ସଂସାରରେ ପଡ଼ିଥିବା ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ। ଦୟା କରନ୍ତୁ, ଶରଣାଗତଙ୍କ ଦୁଃଖ ହରନ୍ତୁ, ମୋର ଅଶୁଭ ଦୂର କରନ୍ତୁ।
ତ୍ଵଂ ପଯୋନିଧଯଃ ଶୈଲାଃ ସରିତଶ୍ ଚ ଵନାନି ଚ ମେଦିନୀ ଗଗନଂ ଵାଯୁର୍ ଆପୋ ଽଗ୍ନିସ୍ ତ୍ଵଂ ତଥା ପୁମାନ୍
ଆପଣ ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ଜଙ୍ଗଲ, ମାଟି, ଆକାଶ, ବାତାସ, ପାଣି, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ।
ପୁଂସଃ ପରତରଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାପ୍ଯ ଜନ୍ମ ଵିକଲ୍ପଵତ୍ ଶବ୍ଦାଦିହୀନମ୍ ଅଜରଂ ଵୃଦ୍ଧିକ୍ଷଯଵିଵର୍ଜିତମ୍
ମଣିଷରୁ ଉପରେ ଥିବା ସମସ୍ତକୁ ଆପଣ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି, ଜନ୍ମ ଓ ବିଭିନ୍ନତା ସହିତ, ଶବ୍ଦ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଶୂନ୍ୟ, ବୟସ ନାହିଁ, ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା ହ୍ରାସ ନାହିଁ।
ତ୍ଵତ୍ତୋ ଽମରାସ୍ ତୁ ପିତରୋ ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵରାକ୍ଷସାଃ ସିଦ୍ଧାଶ୍ ଚାପ୍ସରସସ୍ ତ୍ଵତ୍ତୋ ମନୁଷ୍ଯାଃ ପଶଵଃ ଖଗାଃ
ଦେବତା, ପିତୃ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ, ସିଦ୍ଧ, ଅପ୍ସରା, ମଣିଷ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ — ସମସ୍ତେ ଆପଣଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ସରୀସୃପା ମୃଗାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ଵତ୍ତଶ୍ ଚୈଵ ମହୀରୁହାଃ ଯଚ୍ ଚ ଭୂତଂ ଭଵିଷ୍ଯଦ୍ ଵା କିଂଚିଦ୍ ଅତ୍ର ଚରାଚରେ
ସମସ୍ତ ସରିସୃପ, ପଶୁ, ଏବଂ ବଡ଼ ବୃକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ଚଳିତ କିମ୍ବା ଅଚଳ, ଯାହା ଅଛି କିମ୍ବା ହେବ, ସବୁ ଆପଣଠାରୁ।
ଅମୂର୍ତଂ ମୂର୍ତମ୍ ଅଥଵା ସ୍ଥୂଲଂ ସୂକ୍ଷ୍ମତରଂ ତଥା ତତ୍ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଂ ଜଗତ୍କର୍ତର୍ ନାସ୍ତି କିଂଚିତ୍ ତ୍ଵଯା ଵିନା
ଅରୂପ କିମ୍ବା ରୂପସହିତ, ମୋଟ କିମ୍ବା ସୂକ୍ଷ୍ମ, ସମସ୍ତ ଆପଣ, ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ଆପଣ ବିନା କିଛି ନାହିଁ।
ମଯା ସଂସାରଚକ୍ରେ ଽସ୍ମିନ୍ ଭ୍ରମତା ଭଗଵନ୍ ସଦା ତାପତ୍ରଯାଭିଭୂତେନ ନ ପ୍ରାପ୍ତା ନିର୍ଵୃତିଃ କ୍ଵଚିତ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ମୁଁ ଘୁରୁଛି, ସଦା ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସଠିକ ଶାନ୍ତି କେବେ ପାଇନି।
ଦୁଃଖାନ୍ଯ୍ ଏଵ ସୁଖାନୀତି ମୃଗତୃଷ୍ଣାଜଲାଶଯଃ ମଯା ନାଥ ଗୃହୀତାନି ତାନି ତାପାଯ ମେ ଽଭଵନ୍
ହେ ନାଥ, ମୁଁ ଦୁଃଖକୁ ସୁଖ ଭାବି ଧରିଥିଲି, ମୃଗମରୀଚିକାର ପାଣି ପରି, କିନ୍ତୁ ସେସବୁ ମୋତେ କେବଳ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲା।
ରାଜ୍ଯମ୍ ଉର୍ଵୀ ବଲଂ କୋଶୋ ମିତ୍ରପକ୍ଷସ୍ ତଥାତ୍ମଜାଃ ଭାର୍ଯା ଭୃତ୍ଯଜନା ଯେ ଚ ଶବ୍ଦାଦ୍ଯା ଵିଷଯାଃ ପ୍ରଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ରାଜ୍ୟ, ଭୂମି, ଶକ୍ତି, ଧନ, ବନ୍ଧୁ-ମିତ୍ର, ପୁଅ, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଦାସ-ଦାସୀ ଏବଂ ଶବ୍ଦାଦି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗସମୂହ—
ସୁଖବୁଦ୍ଧ୍ଯା ମଯା ସର୍ଵଂ ଗୃହୀତମ୍ ଇଦମ୍ ଅଵ୍ଯଯ ପରିଣାମେ ଚ ଦେଵେଶ ତାପାତ୍ମକମ୍ ଅଭୂନ୍ ମମ
ମୁଁ ଏସବୁକୁ ଅବିନାଶୀ ଓ ସୁଖର ଉତ୍ସ ଭାବି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ, ହେ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ଏସବୁ ମୋ ପାଇଁ ଦୁଃଖର କାରଣ ହେଲା।
ଦେଵଲୋକଗତିଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ନାଥ ଦେଵଗଣୋ ଽପି ହି ମତ୍ତଃ ସାହାଯ୍ଯକାମୋ ଽଭୂଚ୍ ଛାଶ୍ଵତୀ କୁତ୍ର ନିର୍ଵୃତିଃ
ହେ ନାଥ, ଦେବଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଦେବମାନେ ମୋ ସହଯୋଗ ଚାହିଲେ; ତେବେ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି କେଉଁଠି ମିଳିବ?
ତ୍ଵାମ୍ ଅନାରାଧ୍ଯ ଜଗତାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରଭଵାସ୍ପଦମ୍ ଶାଶ୍ଵତୀ ପ୍ରାପ୍ଯତେ କେନ ପରମେଶ୍ଵର ନିର୍ଵୃତିଃ
ହେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ତୁମକୁ ପୂଜିବା ଛଡ଼ା, କିଏ ଚିରକାଳର ଶାନ୍ତି ପାଇପାରିବ?