ମୋହାଯ ଯଦୁଚକ୍ରସ୍ଯ ଵିତତାନ ସ ଵୈଷ୍ଣଵୀମ୍ ଉଵାଚ ଚାମ୍ବ ଭୋସ୍ ତାତ ଚିରାଦ୍ ଉତ୍କଣ୍ଠିତେନ ତୁ
ଯଦୁବଂଶକୁ ମୋହିତ କରିବା ପାଇଁ ସେ ନିଜ ବୈଷ୍ଣବୀ ମାୟା ବ୍ୟାପ୍ତ କଲେ। ଏବଂ କହିଲେ: 'ମା, ବାପା, ବହୁଦିନ ପରେ ମୁଁ ଆସିଛି, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ ଆସା କରିଥିଲ।'
ଭଵନ୍ତୌ କଂସଭୀତେନ ଦୃଷ୍ଟୌ ସଂକର୍ଷଣେନ ଚ କୁର୍ଵତାଂ ଯାତି ଯଃ କାଲୋ ମାତାପିତ୍ରୋର୍ ଅପୂଜନମ୍
କଂସଙ୍କ ଭୟରେ ସଂକର୍ଷଣ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ। ମାତାପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ନଦେଇ ଯେ ସମୟ କଟେ, ସେ ସମୟ ବ୍ୟର୍ଥ।
ସ ଵୃଥା କ୍ଲେଶକାରୀ ଵୈ ସାଧୂନାମ୍ ଉପଜାଯତେ ଗୁରୁଦେଵଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ମାତାପିତ୍ରୋଶ୍ ଚ ପୂଜନମ୍
ଯେ ସମୟରେ ଗୁରୁ, ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ନିଜ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ନଦିଆଯାଏ, ସେ ସମୟ ନିଷ୍ଫଳ ଓ ଦୁଃଖଦାୟକ ହୁଏ।
କୁର୍ଵତଃ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ଦେହିନସ୍ ତାତ ଜାଯତେ ତତ୍ କ୍ଷନ୍ତଵ୍ଯମ୍ ଇଦଂ ସର୍ଵମ୍ ଅତିକ୍ରମକୃତଂ ପିତଃ କଂସଵୀର୍ଯପ୍ରତାପାଭ୍ଯାମ୍ ଆଵଯୋଃ ପରଵଶ୍ଯଯୋଃ
ଯେଉଁମାନେ ଏହି କର୍ମ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ସଫଳ ହୁଏ। ବାପା, ଆମେ କଂସଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଅସହାୟ ଥିଲୁ, ତେଣୁ ଆମ ଏହି ସମସ୍ତ ଅପରାଧକୁ ମାଫ କର।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵାଥ ପ୍ରଣମ୍ଯୋଭୌ ଯଦୁଵୃଦ୍ଧାନ୍ ଅନୁକ୍ରମାତ୍ ପାଦାନତିଭିଃ ସସ୍ନେହଂ ଚକ୍ରତୁଃ ପୌରମାନସମ୍
ଏପରି କହି, ସେମାନେ ଯଦୁବଂଶର ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଦପ୍ରଣାମ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟ ଜିତ କଲେ।
କଂସପତ୍ନ୍ଯସ୍ ତତଃ କଂସଂ ପରିଵାର୍ଯ ହତଂ ଭୁଵି ଵିଲେପୁର୍ ମାତରଶ୍ ଚାସ୍ଯ ଶୋକଦୁଃଖପରିପ୍ଲୁତାଃ
ତାପରେ କଂସଙ୍କ ଜଣେ ଜଣେ ଝିଅମାନେ ତାଙ୍କର ମୃତଦେହକୁ ଘେରି ରଖି, ଭୂମିରେ କାନ୍ଦିଲେ। ତାଙ୍କର ମାଆମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୋକ ଓ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ।
ବହୁପ୍ରକାରମ୍ ଅସ୍ଵସ୍ଥାଃ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପାତୁରା ହରିଃ ତାଃ ସମାଶ୍ଵାସଯାମ୍ ଆସ ସ୍ଵଯମ୍ ଅସ୍ରାଵିଲେକ୍ଷଣଃ
ବହୁ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପରେ ପୀଡ଼ିତ ସେମାନେ, ହରି ନିଜେ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁରେ ସେମାନେଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
ଉଗ୍ରସେନଂ ତତୋ ବନ୍ଧାନ୍ ମୁମୋଚ ମଧୁସୂଦନଃ ଅଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତ୍ ତଥୈଵୈନଂ ନିଜରାଜ୍ଯେ ହତାତ୍ମଜମ୍
ତାପରେ ମଧୁସୂଦନ ଉଗ୍ରସେନକୁ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ ମରିଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା କରିଦେଲେ।
ରାଜ୍ଯେ ଽଭିଷିକ୍ତଃ କୃଷ୍ଣେନ ଯଦୁସିଂହଃ ସୁତସ୍ଯ ସଃ ଚକାର ପ୍ରେତକାର୍ଯାଣି ଯେ ଚାନ୍ଯେ ତତ୍ର ଘାତିତାଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପାଇଁ, ଯଦୁବଂଶର ସିଂହ ଉଗ୍ରସେନ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ମରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
କୃତୋର୍ଧ୍ଵଦୈହିକଂ ଚୈନଂ ସିଂହାସନଗତଂ ହରିଃ ଉଵାଚାଜ୍ଞାପଯ ଵିଭୋ ଯତ୍ କାର୍ଯମ୍ ଅଵିଶଙ୍କଯା
ଉପରାନ୍ତ, ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଓ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ହରି କହିଲେ: 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଯାହା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଆଦେଶ ଦିଅ।'
ଯଯାତିଶାପାଦ୍ ଵଂଶୋ ଽଯମ୍ ଅରାଜ୍ଯାର୍ହୋ ଽପି ସାଂପ୍ରତମ୍ ମଯି ଭୃତ୍ଯେ ସ୍ଥିତେ ଦେଵାନ୍ ଆଜ୍ଞାପଯତୁ କିଂ ନୃପୈଃ
'ଯୟାତିଙ୍କ ଶାପରେ, ଏହି ବଂଶ ଏବେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ। ମୁଁ ତୁମର ଦାସ ଭାବେ ରହିଛି, ଦେବତାମାନେ ଯାହା ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଆଦେଶ ଦିଅ—ରାଜାମାନେ ଦରକାର କାହିଁକି?'
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଚୋଗ୍ରସେନଂ ତୁ ଵାଯୁଂ ପ୍ରତି ଜଗାଦ ହ ନୃଵାଚା ଚୈଵ ଭଗଵାନ୍ କେଶଵଃ କାର୍ଯମାନୁଷଃ
ଏପରି କହି, ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ଭଗବାନ କେଶବ ବାୟୁଙ୍କୁ ମାନବ ଭାଷାରେ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ।
ଗଚ୍ଛେନ୍ଦ୍ରଂ ବ୍ରୂହି ଵାଯୋ ତ୍ଵମ୍ ଅଲଂ ଗର୍ଵେଣ ଵାସଵ ଦୀଯତାମ୍ ଉଗ୍ରସେନାଯ ସୁଧର୍ମା ଭଵତା ସଭା
ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ତୁମେ ଯାଅ। ବସବ, ଏହି ଅହଂକାର ଛାଡ଼। ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ସୁଧର୍ମା ସଭା ଦେଇଦିଅ।
କୃଷ୍ଣୋ ବ୍ରଵୀତି ରାଜାର୍ହମ୍ ଏତଦ୍ ରତ୍ନମ୍ ଅନୁତ୍ତମମ୍ ସୁଧର୍ମାଖ୍ଯା ସଭା ଯୁକ୍ତମ୍ ଅସ୍ଯାଂ ଯଦୁଭିର୍ ଆସିତୁମ୍
କୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଏହି ସୁଧର୍ମା ନାମକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ମଣିସଦୃଶ ସଭା ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ଏହାରେ ଯଦୁବଂଶୀମାନେ ବସିବା ଉଚିତ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଃ ପଵନୋ ଗତ୍ଵା ସର୍ଵମ୍ ଆହ ଶଚୀପତିମ୍ ଦଦୌ ସୋ ଽପି ସୁଧର୍ମାଖ୍ଯାଂ ସଭାଂ ଵାଯୋଃ ପୁରଂଦରଃ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ବାୟୁ ଯାଇ ସମସ୍ତ କଥା ଶଚୀପତିଙ୍କୁ କହିଲେ। ପୁରନ୍ଦର ତାପରେ ବାୟୁଙ୍କୁ ସୁଧର୍ମା ସଭା ଦେଲେ।
ଵାଯୁନା ଚାହୃତାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ତେ ସଭାଂ ଯଦୁପୁଂଗଵାଃ ବୁଭୁଜୁଃ ସର୍ଵରତ୍ନାଢ୍ଯାଂ ଗୋଵିନ୍ଦଭୁଜସଂଶ୍ରଯାଃ
ବାୟୁ ନେଇଆସିଥିବା ଏହି ଦିବ୍ୟ ସଭା, ଯାହା ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯଦୁବଂଶୀମାନେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ଵିଦିତାଖିଲଵିଜ୍ଞାନୌ ସର୍ଵଜ୍ଞାନମଯାଵ୍ ଅପି ଶିଷ୍ଯାଚାର୍ଯକ୍ରମଂ ଵୀରୌ ଖ୍ଯାପଯନ୍ତୌ ଯଦୂତ୍ତମୌ
ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଜାଣିଥିବା, ସର୍ବଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଯଦୁବଂଶୀମାନେ ଶିଷ୍ୟ ଓ ଗୁରୁର ପରମ୍ପରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
ତତଃ ସାଂଦୀପନିଂ କାଶ୍ଯମ୍ ଅଵନ୍ତିପୁରଵାସିନମ୍ ଅସ୍ତ୍ରାର୍ଥଂ ଜଗ୍ମତୁର୍ ଵୀରୌ ବଲଦେଵଜନାର୍ଦନୌ
ତାପରେ, ବଳରାମ ଓ ଜନାର୍ଦନ, ଅସ୍ତ୍ରଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଅବନ୍ତିନଗରରେ ବସୁଥିବା କାଶୀର ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯତ୍ଵମ୍ ଅଭ୍ଯେତ୍ଯ ଗୁରୁଵୃତ୍ତିପରୌ ହି ତୌ ଦର୍ଶଯାଂ ଚକ୍ରତୁର୍ ଵୀରାଵ୍ ଆଚାରମ୍ ଅଖିଲେ ଜନେ
ସେମାନେ ଗୁରୁଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ହୋଇ, ଶିଷ୍ୟଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଦେଖାଇଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗରେ ଉଚିତ ଆଚରଣ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ।
ସରହସ୍ଯଂ ଧନୁର୍ଵେଦଂ ସସଂଗ୍ରହମ୍ ଅଧୀଯତାମ୍ ଅହୋରାତ୍ରୈଶ୍ ଚତୁଃଷଷ୍ଟ୍ଯା ତଦ୍ ଅଦ୍ଭୁତମ୍ ଅଭୂଦ୍ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସେମାନେ ଗୁପ୍ତ ଧନୁର୍ବେଦ ସହ ସମସ୍ତ ସଂଗ୍ରହ ଚଉଷଠି ଦିନ ଓ ରାତି ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ। ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା।
ସାଂଦୀପନିର୍ ଅସଂଭାଵ୍ଯଂ ତଯୋଃ କର୍ମାତିମାନୁଷମ୍ ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ତୌ ତଦା ମେନେ ପ୍ରାପ୍ତୌ ଚନ୍ଦ୍ରଦିଵାକରୌ
ସାନ୍ଦୀପନି ତାଙ୍କର ଅତିମାନବୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ଅସ୍ତ୍ରଗ୍ରାମମ୍ ଅଶେଷଂ ଚ ପ୍ରୋକ୍ତମାତ୍ରମ୍ ଅଵାପ୍ଯ ତୌ ଊଚତୁର୍ ଵ୍ରିଯତାଂ ଯା ତେ ଦାତଵ୍ଯା ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା
ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖିବା ପରେ, ସେମାନେ କହିଲେ: ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ପାଇଁ ଆପଣ ଯାହା ଚାହାନ୍ତି, କହନ୍ତୁ।
ସୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅତୀନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ତଯୋଃ କର୍ମ ମହାମତିଃ ଅଯାଚତ ମୃତଂ ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରଭାସେ ଲଵଣାର୍ଣଵେ
ସେ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନଙ୍କର ଅତିନ୍ଦ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ପ୍ରଭାସ ନଗରରେ ଲବଣସମୁଦ୍ରରେ ମୃତ ପୁଅକୁ ମାଗିଲେ।
ଗୃହୀତାସ୍ତ୍ରୌ ତତସ୍ ତୌ ତୁ ଗତ୍ଵା ତଂ ଲଵଣୋଦଧିମ୍ ଊଚୁତୁଶ୍ ଚ ଗୁରୋଃ ପୁତ୍ରୋ ଦୀଯତାମ୍ ଇତି ସାଗରମ୍
ଅସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି, ସେମାନେ ଲବଣସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଇ, ସମୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: ଗୁରୁଙ୍କର ପୁଅକୁ ଦିଅ।
କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟଶ୍ ଚାବ୍ଧିସ୍ ତାଵ୍ ଅଥ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ଉଵାଚ ନ ମଯା ପୁତ୍ରୋ ହୃତଃ ସାଂଦୀପନେର୍ ଇତି
ସମୁଦ୍ର ହାତ ଜୋଡି ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ: ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ପୁଅକୁ ମୁଁ ନେଇନଥିଲି।
ଦୈତ୍ଯଃ ପଞ୍ଚଜନୋ ନାମ ଶଙ୍ଖରୂପଃ ସ ବାଲକମ୍ ଜଗ୍ରାହ ସୋ ଽସ୍ତି ସଲିଲେ ମମୈଵାସୁରସୂଦନ
ପଞ୍ଚଜନ ନାମକ ଦାନବ, ଶଂଖ ଆକାରରେ, ସେ ଶିଶୁଟିକୁ ଧରିଥିଲା। ସେ ମୋର ଜଳରେ ଅଛି, ଦାନବନାଶକ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତୋ ଽନ୍ତର୍ ଜଲଂ ଗତ୍ଵା ହତ୍ଵା ପଞ୍ଚଜନଂ ତଥା କୃଷ୍ଣୋ ଜଗ୍ରାହ ତସ୍ଯାସ୍ଥିପ୍ରଭଵଂ ଶଙ୍ଖମ୍ ଉତ୍ତମମ୍
ଏଭଳି ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ ଜଳ ଭିତରକୁ ଯାଇ, ପଞ୍ଚଜନକୁ ମାରି, ତାଙ୍କ ଅସ୍ଥିଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଂଖ ନେଲେ।
ଯସ୍ଯ ନାଦେନ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ବଲହାନିଃ ପ୍ରଜାଯତେ ଦେଵାନାଂ ଵର୍ଧତେ ତେଜୋ ଯାତ୍ଯ୍ ଅଧର୍ମଶ୍ ଚ ସଂକ୍ଷଯମ୍
ଯାହାର ଶବ୍ଦରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି କମିଯାଏ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ତେଜ ବଢ଼େ, ଅଧର୍ମ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ତଂ ପାଞ୍ଚଜନ୍ଯମ୍ ଆପୂର୍ଯ ଗତ୍ଵା ଯମପୁରୀଂ ହରିଃ ବଲଦେଵଶ୍ ଚ ବଲଵାଞ୍ ଜିତ୍ଵା ଵୈଵସ୍ଵତଂ ଯମମ୍
ସେ ପଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଂଖକୁ ଫୁଙ୍ଗି, ହରି ଯମପୁରୀକୁ ଗଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳରାମ ବୈବସ୍ବତ ଯମକୁ ଜିତିଲେ।
ତଂ ବାଲଂ ଯାତନାସଂସ୍ଥଂ ଯଥାପୂର୍ଵଶରୀରିଣମ୍ ପିତ୍ରେ ପ୍ରଦତ୍ତଵାନ୍ କୃଷ୍ଣୋ ବଲଶ୍ ଚ ବଲିନାଂ ଵରଃ
ଯେଉଁ ଶିଶୁ ଯନ୍ତ୍ରଣାସ୍ଥଳରେ ପୁରୁଣା ଦେହରେ ଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ, ସେଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଲେ।