ତ୍ଵମ୍ ଅନ୍ତଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସର୍ଵଭୂତେଷ୍ଵ୍ ଅଵସ୍ଥିତଃ ଵର୍ତତେ ଚ ସମସ୍ତାତ୍ମଂସ୍ ତ୍ଵତ୍ତୋ ଭୂତଭଵିଷ୍ଯତୀ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ତୁମର ଅଂଶ, ତୁମଠାରୁ ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ଯଜ୍ଞେ ତ୍ଵମ୍ ଇଜ୍ଯସେ ଽଚିନ୍ତ୍ଯ ସର୍ଵଦେଵମଯାଚ୍ଯୁତ ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଵା ଚ ଯଜ୍ଞାନାଂ ପରମେଶ୍ଵର
ଯଜ୍ଞରେ ତୁମେ ପୂଜିତ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମୟ ଅଚ୍ୟୁତ; ତୁମେ ଯଜ୍ଞ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଥ।
ସାପହ୍ନଵଂ ମମ ମନୋ ଯଦ୍ ଏତତ୍ ତ୍ଵଯି ଜାଯତେ ଦେଵକ୍ଯାଶ୍ ଚାତ୍ମଜ ପ୍ରୀତ୍ଯା ତଦ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତଵିଡମ୍ବନା
ଦେବକୀଙ୍କ ପୁଅ, ମୋ ମନରେ ତୁମ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ସନ୍ଦେହ ଉପଜେ, ସେ ମମତା ଦ୍ୱାରା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ମୋହ।
ତ୍ଵଂ କର୍ତା ସର୍ଵଭୂତାନାମ୍ ଅନାଦିନିଧନୋ ଭଵାନ୍ କ୍ଵ ଚ ମେ ମାନୁଷସ୍ଯୈଷା ଜିହ୍ଵା ପୁତ୍ରେତି ଵକ୍ଷ୍ଯତି
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଆଦି ଓ ଶେଷ ନାହିଁ; ତଥାପି, ମୋ ମାନବ ଜିହ୍ୱା କିପରି ତୁମକୁ 'ପୁଅ' ବୋଲି ଡାକିପାରିବ?
ଜଗଦ୍ ଏତଜ୍ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂଭୂତମ୍ ଅଖିଲଂ ଯତଃ କଯା ଯୁକ୍ତ୍ଯା ଵିନା ମାଯାଂ ସୋ ଽସ୍ମତ୍ତଃ ସଂଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ତୁମର ମାୟା ବିନା, ଆମଠାରୁ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା କେମିତି ସମ୍ଭବ? କେଉଁ ପ୍ରକାରେ ଏହା ଘଟିପାରିବ?
ଯସ୍ମିନ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଂ ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍ ସ କୋଷ୍ଠୋତ୍ସଙ୍ଗଶଯନୋ ମନୁଷ୍ଯାଜ୍ ଜାଯତେ କଥମ୍
ଯାହାଠାରେ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ବିଶ୍ୱ ଅବସ୍ଥିତ, ସେଇ ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଶୟ୍ୟାରେ ଶୋଇଛନ୍ତି, ସେ କେମିତି ଏକ ମାନବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇପାରିବେ?
ସ ତ୍ଵଂ ପ୍ରସୀଦ ପରମେଶ୍ଵର ପାହି ଵିଶ୍ଵମ୍ ଅଂଶାଵତାରକରଣୈର୍ ନ ମମାସି ପୁତ୍ରଃ ଆବ୍ରହ୍ମପାଦପମଯଂ ଜଗଦ୍ ଈଶ ସର୍ଵଂ ଚିତ୍ତେ ଵିମୋହଯସି କିଂ ପରମେଶ୍ଵରାତ୍ମନ୍
ଏହିପରି, ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ଦୟା କର, ବିଶ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମେ ଅଂଶାବତାର ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋର ପୁଅ ନୁହଁ। ହେ ଈଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଘାସ ପତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନକୁ ତୁମେ ମୋହିତ କରୁଛ, ଏହା କାହିଁକି କରୁଛ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର?
ମାଯାଵିମୋହିତଦୃଶା ତନଯୋ ମମେତି କଂସାଦ୍ ଭଯଂ କୃତଵତା ତୁ ମଯାତିତୀଵ୍ରମ୍ ନୀତୋ ଽସି ଗୋକୁଲମ୍ ଅରାତିଭଯାକୁଲସ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧିଂ ଗତୋ ଽସି ମମ ଚୈଵ ଗଵାମ୍ ଅଧୀଶ
ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ, 'ଏହା ମୋ ପୁଅ' ଭାବିଥିଲି। କଂସଙ୍କ ଭୟରେ ମୁଁ ଭୟଭୀତ ଓ ଅତି ଦୁଃଖରେ ରହିଲି। ଗୋବଳୟକୁ ତୁମକୁ ନେଇଯିବାଯାଇଥିଲା, ହେ ଗୋପାଳ, ତୁମେ ସେଠାରେ ବଡ଼ ହେଲ, ମୁଁ ତ ଅସହାୟ ହେଇ ରହିଗଲି।
କର୍ମାଣି ରୁଦ୍ରମରୁଦଶ୍ଵିଶତକ୍ରତୂନାଂ ସାଧ୍ଯାନି ଯାନି ନ ଭଵନ୍ତି ନିରୀକ୍ଷିତାନି ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଈଶଜଗତାମ୍ ଉପକାରହେତୋଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଽସି ନଃ ପରିଗତଃ ପରମୋ ଵିମୋହଃ
ରୁଦ୍ର, ମାରୁତ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଅସମ୍ଭବ, ସେଉଁଠି ତୁମେ ସେହି କାମ ସଫଳ କର। ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ଆମ ଉପକାର ପାଇଁ ତୁମେ ଆସିଛ, ଆମେ ତ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ମୋହରେ ବିଲିନ ହୋଇଯାଉଛୁ।
ତୌ ସମୁତ୍ପନ୍ନଵିଜ୍ଞାନୌ ଭଗଵତ୍କର୍ମଦର୍ଶନାତ୍ ଦେଵକୀଵସୁଦେଵୌ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଯାଂ ପୁନର୍ ହରିଃ
ଭଗବାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ଦେବକୀ ଓ ବସୁଦେବ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ହରିଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେ ପୁନି ମାୟାକୁ ଦେଖିଲେ।
ମୋହାଯ ଯଦୁଚକ୍ରସ୍ଯ ଵିତତାନ ସ ଵୈଷ୍ଣଵୀମ୍ ଉଵାଚ ଚାମ୍ବ ଭୋସ୍ ତାତ ଚିରାଦ୍ ଉତ୍କଣ୍ଠିତେନ ତୁ
ଯଦୁବଂଶକୁ ମୋହିତ କରିବା ପାଇଁ ସେ ନିଜ ବୈଷ୍ଣବୀ ମାୟା ବ୍ୟାପ୍ତ କଲେ। ଏବଂ କହିଲେ: 'ମା, ବାପା, ବହୁଦିନ ପରେ ମୁଁ ଆସିଛି, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ ଆସା କରିଥିଲ।'
ଭଵନ୍ତୌ କଂସଭୀତେନ ଦୃଷ୍ଟୌ ସଂକର୍ଷଣେନ ଚ କୁର୍ଵତାଂ ଯାତି ଯଃ କାଲୋ ମାତାପିତ୍ରୋର୍ ଅପୂଜନମ୍
କଂସଙ୍କ ଭୟରେ ସଂକର୍ଷଣ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ। ମାତାପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ନଦେଇ ଯେ ସମୟ କଟେ, ସେ ସମୟ ବ୍ୟର୍ଥ।
ସ ଵୃଥା କ୍ଲେଶକାରୀ ଵୈ ସାଧୂନାମ୍ ଉପଜାଯତେ ଗୁରୁଦେଵଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ମାତାପିତ୍ରୋଶ୍ ଚ ପୂଜନମ୍
ଯେ ସମୟରେ ଗୁରୁ, ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ନିଜ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ନଦିଆଯାଏ, ସେ ସମୟ ନିଷ୍ଫଳ ଓ ଦୁଃଖଦାୟକ ହୁଏ।
କୁର୍ଵତଃ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ଦେହିନସ୍ ତାତ ଜାଯତେ ତତ୍ କ୍ଷନ୍ତଵ୍ଯମ୍ ଇଦଂ ସର୍ଵମ୍ ଅତିକ୍ରମକୃତଂ ପିତଃ କଂସଵୀର୍ଯପ୍ରତାପାଭ୍ଯାମ୍ ଆଵଯୋଃ ପରଵଶ୍ଯଯୋଃ
ଯେଉଁମାନେ ଏହି କର୍ମ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ସଫଳ ହୁଏ। ବାପା, ଆମେ କଂସଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଅସହାୟ ଥିଲୁ, ତେଣୁ ଆମ ଏହି ସମସ୍ତ ଅପରାଧକୁ ମାଫ କର।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵାଥ ପ୍ରଣମ୍ଯୋଭୌ ଯଦୁଵୃଦ୍ଧାନ୍ ଅନୁକ୍ରମାତ୍ ପାଦାନତିଭିଃ ସସ୍ନେହଂ ଚକ୍ରତୁଃ ପୌରମାନସମ୍
ଏପରି କହି, ସେମାନେ ଯଦୁବଂଶର ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଦପ୍ରଣାମ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟ ଜିତ କଲେ।
କଂସପତ୍ନ୍ଯସ୍ ତତଃ କଂସଂ ପରିଵାର୍ଯ ହତଂ ଭୁଵି ଵିଲେପୁର୍ ମାତରଶ୍ ଚାସ୍ଯ ଶୋକଦୁଃଖପରିପ୍ଲୁତାଃ
ତାପରେ କଂସଙ୍କ ଜଣେ ଜଣେ ଝିଅମାନେ ତାଙ୍କର ମୃତଦେହକୁ ଘେରି ରଖି, ଭୂମିରେ କାନ୍ଦିଲେ। ତାଙ୍କର ମାଆମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୋକ ଓ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ।
ବହୁପ୍ରକାରମ୍ ଅସ୍ଵସ୍ଥାଃ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପାତୁରା ହରିଃ ତାଃ ସମାଶ୍ଵାସଯାମ୍ ଆସ ସ୍ଵଯମ୍ ଅସ୍ରାଵିଲେକ୍ଷଣଃ
ବହୁ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପରେ ପୀଡ଼ିତ ସେମାନେ, ହରି ନିଜେ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁରେ ସେମାନେଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
ଉଗ୍ରସେନଂ ତତୋ ବନ୍ଧାନ୍ ମୁମୋଚ ମଧୁସୂଦନଃ ଅଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତ୍ ତଥୈଵୈନଂ ନିଜରାଜ୍ଯେ ହତାତ୍ମଜମ୍
ତାପରେ ମଧୁସୂଦନ ଉଗ୍ରସେନକୁ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ ମରିଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା କରିଦେଲେ।
ରାଜ୍ଯେ ଽଭିଷିକ୍ତଃ କୃଷ୍ଣେନ ଯଦୁସିଂହଃ ସୁତସ୍ଯ ସଃ ଚକାର ପ୍ରେତକାର୍ଯାଣି ଯେ ଚାନ୍ଯେ ତତ୍ର ଘାତିତାଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପାଇଁ, ଯଦୁବଂଶର ସିଂହ ଉଗ୍ରସେନ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ମରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
କୃତୋର୍ଧ୍ଵଦୈହିକଂ ଚୈନଂ ସିଂହାସନଗତଂ ହରିଃ ଉଵାଚାଜ୍ଞାପଯ ଵିଭୋ ଯତ୍ କାର୍ଯମ୍ ଅଵିଶଙ୍କଯା
ଉପରାନ୍ତ, ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଓ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ହରି କହିଲେ: 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଯାହା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଆଦେଶ ଦିଅ।'
ଯଯାତିଶାପାଦ୍ ଵଂଶୋ ଽଯମ୍ ଅରାଜ୍ଯାର୍ହୋ ଽପି ସାଂପ୍ରତମ୍ ମଯି ଭୃତ୍ଯେ ସ୍ଥିତେ ଦେଵାନ୍ ଆଜ୍ଞାପଯତୁ କିଂ ନୃପୈଃ
'ଯୟାତିଙ୍କ ଶାପରେ, ଏହି ବଂଶ ଏବେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ। ମୁଁ ତୁମର ଦାସ ଭାବେ ରହିଛି, ଦେବତାମାନେ ଯାହା ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଆଦେଶ ଦିଅ—ରାଜାମାନେ ଦରକାର କାହିଁକି?'
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଚୋଗ୍ରସେନଂ ତୁ ଵାଯୁଂ ପ୍ରତି ଜଗାଦ ହ ନୃଵାଚା ଚୈଵ ଭଗଵାନ୍ କେଶଵଃ କାର୍ଯମାନୁଷଃ
ଏପରି କହି, ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ଭଗବାନ କେଶବ ବାୟୁଙ୍କୁ ମାନବ ଭାଷାରେ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ।
ଗଚ୍ଛେନ୍ଦ୍ରଂ ବ୍ରୂହି ଵାଯୋ ତ୍ଵମ୍ ଅଲଂ ଗର୍ଵେଣ ଵାସଵ ଦୀଯତାମ୍ ଉଗ୍ରସେନାଯ ସୁଧର୍ମା ଭଵତା ସଭା
ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ତୁମେ ଯାଅ। ବସବ, ଏହି ଅହଂକାର ଛାଡ଼। ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ସୁଧର୍ମା ସଭା ଦେଇଦିଅ।
କୃଷ୍ଣୋ ବ୍ରଵୀତି ରାଜାର୍ହମ୍ ଏତଦ୍ ରତ୍ନମ୍ ଅନୁତ୍ତମମ୍ ସୁଧର୍ମାଖ୍ଯା ସଭା ଯୁକ୍ତମ୍ ଅସ୍ଯାଂ ଯଦୁଭିର୍ ଆସିତୁମ୍
କୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଏହି ସୁଧର୍ମା ନାମକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ମଣିସଦୃଶ ସଭା ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ଏହାରେ ଯଦୁବଂଶୀମାନେ ବସିବା ଉଚିତ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଃ ପଵନୋ ଗତ୍ଵା ସର୍ଵମ୍ ଆହ ଶଚୀପତିମ୍ ଦଦୌ ସୋ ଽପି ସୁଧର୍ମାଖ୍ଯାଂ ସଭାଂ ଵାଯୋଃ ପୁରଂଦରଃ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ବାୟୁ ଯାଇ ସମସ୍ତ କଥା ଶଚୀପତିଙ୍କୁ କହିଲେ। ପୁରନ୍ଦର ତାପରେ ବାୟୁଙ୍କୁ ସୁଧର୍ମା ସଭା ଦେଲେ।
ଵାଯୁନା ଚାହୃତାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ତେ ସଭାଂ ଯଦୁପୁଂଗଵାଃ ବୁଭୁଜୁଃ ସର୍ଵରତ୍ନାଢ୍ଯାଂ ଗୋଵିନ୍ଦଭୁଜସଂଶ୍ରଯାଃ
ବାୟୁ ନେଇଆସିଥିବା ଏହି ଦିବ୍ୟ ସଭା, ଯାହା ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯଦୁବଂଶୀମାନେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ଵିଦିତାଖିଲଵିଜ୍ଞାନୌ ସର୍ଵଜ୍ଞାନମଯାଵ୍ ଅପି ଶିଷ୍ଯାଚାର୍ଯକ୍ରମଂ ଵୀରୌ ଖ୍ଯାପଯନ୍ତୌ ଯଦୂତ୍ତମୌ
ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଜାଣିଥିବା, ସର୍ବଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଯଦୁବଂଶୀମାନେ ଶିଷ୍ୟ ଓ ଗୁରୁର ପରମ୍ପରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
ତତଃ ସାଂଦୀପନିଂ କାଶ୍ଯମ୍ ଅଵନ୍ତିପୁରଵାସିନମ୍ ଅସ୍ତ୍ରାର୍ଥଂ ଜଗ୍ମତୁର୍ ଵୀରୌ ବଲଦେଵଜନାର୍ଦନୌ
ତାପରେ, ବଳରାମ ଓ ଜନାର୍ଦନ, ଅସ୍ତ୍ରଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଅବନ୍ତିନଗରରେ ବସୁଥିବା କାଶୀର ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯତ୍ଵମ୍ ଅଭ୍ଯେତ୍ଯ ଗୁରୁଵୃତ୍ତିପରୌ ହି ତୌ ଦର୍ଶଯାଂ ଚକ୍ରତୁର୍ ଵୀରାଵ୍ ଆଚାରମ୍ ଅଖିଲେ ଜନେ
ସେମାନେ ଗୁରୁଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ହୋଇ, ଶିଷ୍ୟଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଦେଖାଇଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗରେ ଉଚିତ ଆଚରଣ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ।
ସରହସ୍ଯଂ ଧନୁର୍ଵେଦଂ ସସଂଗ୍ରହମ୍ ଅଧୀଯତାମ୍ ଅହୋରାତ୍ରୈଶ୍ ଚତୁଃଷଷ୍ଟ୍ଯା ତଦ୍ ଅଦ୍ଭୁତମ୍ ଅଭୂଦ୍ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସେମାନେ ଗୁପ୍ତ ଧନୁର୍ବେଦ ସହ ସମସ୍ତ ସଂଗ୍ରହ ଚଉଷଠି ଦିନ ଓ ରାତି ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ। ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା।