ଭୂମାଵ୍ ଆସ୍ଫୋଟଯାମ୍ ଆସ ଗଗନେ ଗତଜୀଵିତମ୍ ଭୂମାଵ୍ ଆସ୍ଫୋଟିତସ୍ ତେନ ଚାଣୂରଃ ଶତଧା ଭଵନ୍
ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପ୍ରହାର କଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଆକାଶକୁ ଚଳିଗଲା; ଏଭଳି ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ି, ଚାଣୂର ଶତ ଖଣ୍ଡ ହେଲା।
ରକ୍ତସ୍ରାଵମହାପଙ୍କାଂ ଚକାର ସ ତଦା ଭୁଵମ୍ ବଲଦେଵସ୍ ତୁ ତତ୍କାଲଂ ମୁଷ୍ଟିକେନ ମହାବଲଃ
ସେ ସମୟରେ ପୃଥିବୀ ରକ୍ତର ଦଳା ହୋଇଗଲା; ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବଳଦେବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ—
ଯୁଯୁଧେ ଦୈତ୍ଯମଲ୍ଲେନ ଚାଣୂରେଣ ଯଥା ହରିଃ ସୋ ଽପ୍ଯ୍ ଏନଂ ମୁଷ୍ଟିନା ମୂର୍ଧ୍ନି ଵକ୍ଷସ୍ଯ୍ ଆହତ୍ଯ ଜାନୁନା
ଦାନବ ମଲ୍ଲ ମୁଷ୍ଟିକ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଯେପରି ହରି ଚାଣୂର ସହ କରିଥିଲେ; ସେ ମୁଷ୍ଟିକୁ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଛାତିରେ ମୁଷ୍ଟି ଓ ଜାଙ୍ଘାରେ ଆଘାତ କଲେ।
ପାତଯିତ୍ଵା ଧରାପୃଷ୍ଠେ ନିଷ୍ପିପେଷ ଗତାଯୁଷମ୍ କୃଷ୍ଣସ୍ ତୋଶଲକଂ ଭୂଯୋ ମଲ୍ଲରାଜଂ ମହାବଲମ୍
ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇ, ମୃତ ଦେହକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କଲେ; କୃଷ୍ଣ ପୁଣିଥରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଲ୍ଲରାଜ ତୋଷଳକ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଵାମମୁଷ୍ଟିପ୍ରହାରେଣ ପାତଯାମ୍ ଆସ ଭୂତଲେ ଚାଣୂରେ ନିହତେ ମଲ୍ଲେ ମୁଷ୍ଟିକେ ଚ ନିପାତିତେ
ବାମ ହାତର ମୁଷ୍ଟି ଆଘାତରେ ତାକୁ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ାଇଲେ; ଚାଣୂର ନିହତ ଓ ମୁଷ୍ଟିକ ପଡ଼ିଥିବାବେଳେ—
ନୀତେ କ୍ଷଯଂ ତୋଶଲକେ ସର୍ଵେ ମଲ୍ଲାଃ ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ଵଵଲ୍ଗତୁସ୍ ତଦା ରଙ୍ଗେ କୃଷ୍ଣସଂକର୍ଷଣାଵ୍ ଉଭୌ
ତୋଷଳକ ନଶ୍ଟ ହେଉଥିବା ସହିତ, ସମସ୍ତ ମଲ୍ଲମାନେ ପଳାଇଗଲେ; ତାହାପରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ସଂକର୍ଷଣ ଦୁଇଁଜଣ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଉଲ୍ଲାସରେ ଲାଗିଲେ।
ସମାନଵଯସୋ ଗୋପାନ୍ ବଲାଦ୍ ଆକୃଷ୍ଯ ହର୍ଷିତୌ କଂସୋ ଽପି କୋପରକ୍ତାକ୍ଷଃ ପ୍ରାହୋଚ୍ଚୈର୍ ଵ୍ଯାଯତାନ୍ ନରାନ୍
ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଖୁସିରେ ସମବୟସ୍କ ଗୋପମାନେଙ୍କୁ ଜୋରଦରେ ଧରିଲେ; କଂସ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖିରେ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଥକିଯାଇଥିବା ଲୋକମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଗୋପାଵ୍ ଏତୌ ସମାଜୌଘାନ୍ ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯେତାଂ ବଲାଦ୍ ଇତଃ ନନ୍ଦୋ ଽପି ଗୃହ୍ଯତାଂ ପାପୋ ନିଗଡୈର୍ ଆଶୁ ବଧ୍ଯତାମ୍
ଏହି ଦୁଇ ଗୋପଙ୍କୁ ଏଠାରୁ ଜୋରକରି ବାହାର କର; ଏହି ପାପୀ ନନ୍ଦକୁ ଧର, ତାକୁ ଶୀଘ୍ର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧ।
ଅଵୃଦ୍ଧାର୍ହେଣ ଦଣ୍ଡେନ ଵସୁଦେଵୋ ଽପି ଵଧ୍ଯତାମ୍ ଵଲ୍ଗନ୍ତି ଗୋପାଃ କୃଷ୍ଣେନ ଯେ ଚେମେ ସହିତାଃ ପୁନଃ
ଅନୁଚିତ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ମାର; ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଗୋପମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବାନ୍ଧ।
ଗାଵୋ ହ୍ରିଯନ୍ତାମ୍ ଏଷାଂ ଚ ଯଚ୍ ଚାସ୍ତି ଵସୁ କିଂଚନ ଏଵମ୍ ଆଜ୍ଞାପଯନ୍ତଂ ତଂ ପ୍ରହସ୍ଯ ମଧୁସୂଦନଃ
ସେମାନଙ୍କର ଗାଈମାନେ ନେଇଯିଅ, ଏବଂ ଯେଉଁ ସମ୍ପତ୍ତି ଅଛି, ସେସବୁ ନେଇଯିଅ; ଏଭଳି ଆଜ୍ଞା ଦେଉଥିବାବେଳେ, ମଧୁସୂଦନ ହସିଲେ।
ଉତ୍ପତ୍ଯାରୁହ୍ଯ ତନ୍ମଞ୍ଚଂ କଂସଂ ଜଗ୍ରାହ ଵେଗିତଃ କେଶେଷ୍ଵ୍ ଆକୃଷ୍ଯ ଵିଗଲତ୍କିରୀଟମ୍ ଅଵନୀତଲେ
ସେ ଦ୍ରୁତ ଉଛଳି, ମଞ୍ଚରେ ଚଢ଼ି, କଂସଙ୍କୁ ଚୁଲିରେ ଧରିଲେ, ଟାଣି ନେଇଲେ, ତାଙ୍କର ମୁକୁଟ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ସ କଂସଂ ପାତଯାମ୍ ଆସ ତସ୍ଯୋପରି ପପାତ ଚ ନିଃଶେଷଜଗଦାଧାରଗୁରୁଣା ପତତୋପରି
ସେ କଂସଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପକାଇଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ଭାର ଭଳି ତାଙ୍କ ଶରୀର ଉପରେ ଚାପ ପକାଇଲେ।
କୃଷ୍ଣେନ ତ୍ଯାଜିତଃ ପ୍ରାଣାନ୍ନ୍ ଉଗ୍ରସେନାତ୍ମଜୋ ନୃପଃ ମୃତସ୍ଯ କେଶେଷୁ ତଦା ଗୃହୀତ୍ଵା ମଧୁସୂଦନଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପୁଅ ରାଜା କଂସ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଲେ; ତାପରେ ମଧୁସୂଦନ ମୃତ କଂସଙ୍କୁ ଚୁଲିରେ ଧରିଲେ।
ଚକର୍ଷ ଦେହଂ କଂସସ୍ଯ ରଙ୍ଗମଧ୍ଯେ ମହାବଲଃ ଗୌରଵେଣାତିମହତା ପରିପାତେନ କୃଷ୍ଯତା
ବଡ଼ ଶକ୍ତିରେ, ସେ ମହାବଳୀ କଂସଙ୍କ ଦେହକୁ ରଙ୍ଗମଝିରେ ଟାଣି ନେଲେ, ଭୟଙ୍କର ଭାର ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ଦେହ ଟାଣାଯାଉଥିଲା।
କୃତା କଂସସ୍ଯ ଦେହେନ ଵେଗିତେନ ମହାତ୍ମନା କଂସେ ଗୃହୀତେ କୃଷ୍ଣେନ ତଦ୍ଭ୍ରାତାଭ୍ଯାଗତୋ ରୁଷା
ଏଭଳି, ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଂସଙ୍କ ଦେହ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ହାତଲାଗିଲା; କୃଷ୍ଣ କଂସକୁ ଧରିଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ଭାଇ କ୍ରୋଧରେ ଆସିଲେ।
ସୁନାମା ବଲଭଦ୍ରେଣ ଲୀଲଯୈଵ ନିପାତିତଃ ତତୋ ହାହାକୃତଂ ସର୍ଵମ୍ ଆସୀତ୍ ତଦ୍ ରଙ୍ଗମଣ୍ଡଲମ୍
ସୁନାମକୁ ବଳଭଦ୍ର ଖେଳ ଭଳି ପଡ଼ାଇଦେଲେ; ତାପରେ ସମଗ୍ର ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ହାହାକାର ଚାଲିଗଲା।
ଅଵଜ୍ଞଯା ହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃଷ୍ଣେନ ମଥୁରେଶ୍ଵରମ୍ କୃଷ୍ଣୋ ଽପି ଵସୁଦେଵସ୍ଯ ପାଦୌ ଜଗ୍ରାହ ସତ୍ଵରମ୍
ମଥୁରାର ନାଥ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବମାନରେ ହତ ହେବାକୁ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ତୁରନ୍ତ ବସୁଦେବଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲେ।
ଦେଵକ୍ଯାଶ୍ ଚ ମହାବାହୁର୍ ବଲଦେଵସହାଯଵାନ୍ ଉତ୍ଥାପ୍ଯ ଵସୁଦେଵସ୍ ତୁ ଦେଵକୀ ଚ ଜନାର୍ଦନମ୍ ସ୍ମୃତଜନ୍ମୋକ୍ତଵଚନୌ ତାଵ୍ ଏଵ ପ୍ରଣତୌ ସ୍ଥିତୌ
ବଳଦେବ ସହିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣ ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଉଠାଇଲେ; ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଜନ୍ମବେଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା କଥା ମନେପକାଇ, ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପାଖରେ ନମ୍ରତାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ପ୍ରସୀଦ ଦେଵଦେଵେଶ ଦେଵାନାଂ ପ୍ରଵର ପ୍ରଭୋ ତଥାଵଯୋଃ ପ୍ରସାଦେନ କୃତାଭ୍ଯୁଦ୍ଧାର କେଶଵ
ଦେବମାନ୍ୟ ଦେବେଶ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ପ୍ରଭୁ, ଆମ ପ୍ରତି କୃପା କର; ତୁମର କୃପାରେ, ହେ କେଶବ, ଆମେ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଛୁ।
ଆରାଧିତୋ ଯଦ୍ ଭଗଵାନ୍ ଅଵତୀର୍ଣୋ ଗୃହେ ମମ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତନିଧନାର୍ଥାଯ ତେନ ନଃ ପାଵିତଂ କୁଲମ୍
ଯିଏ ପୂଜିତ, ସେ ଭଗବାନ ମୋ ଘରେ ଦୁଷ୍ଟମାନେର ନାଶ ପାଇଁ ଅବତରିଛନ୍ତି; ଏହିଦ୍ୱାରା ଆମର କୁଳ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି।
ତ୍ଵମ୍ ଅନ୍ତଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସର୍ଵଭୂତେଷ୍ଵ୍ ଅଵସ୍ଥିତଃ ଵର୍ତତେ ଚ ସମସ୍ତାତ୍ମଂସ୍ ତ୍ଵତ୍ତୋ ଭୂତଭଵିଷ୍ଯତୀ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ତୁମର ଅଂଶ, ତୁମଠାରୁ ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ଯଜ୍ଞେ ତ୍ଵମ୍ ଇଜ୍ଯସେ ଽଚିନ୍ତ୍ଯ ସର୍ଵଦେଵମଯାଚ୍ଯୁତ ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଵା ଚ ଯଜ୍ଞାନାଂ ପରମେଶ୍ଵର
ଯଜ୍ଞରେ ତୁମେ ପୂଜିତ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମୟ ଅଚ୍ୟୁତ; ତୁମେ ଯଜ୍ଞ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଥ।
ସାପହ୍ନଵଂ ମମ ମନୋ ଯଦ୍ ଏତତ୍ ତ୍ଵଯି ଜାଯତେ ଦେଵକ୍ଯାଶ୍ ଚାତ୍ମଜ ପ୍ରୀତ୍ଯା ତଦ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତଵିଡମ୍ବନା
ଦେବକୀଙ୍କ ପୁଅ, ମୋ ମନରେ ତୁମ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ସନ୍ଦେହ ଉପଜେ, ସେ ମମତା ଦ୍ୱାରା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ମୋହ।
ତ୍ଵଂ କର୍ତା ସର୍ଵଭୂତାନାମ୍ ଅନାଦିନିଧନୋ ଭଵାନ୍ କ୍ଵ ଚ ମେ ମାନୁଷସ୍ଯୈଷା ଜିହ୍ଵା ପୁତ୍ରେତି ଵକ୍ଷ୍ଯତି
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଆଦି ଓ ଶେଷ ନାହିଁ; ତଥାପି, ମୋ ମାନବ ଜିହ୍ୱା କିପରି ତୁମକୁ 'ପୁଅ' ବୋଲି ଡାକିପାରିବ?
ଜଗଦ୍ ଏତଜ୍ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂଭୂତମ୍ ଅଖିଲଂ ଯତଃ କଯା ଯୁକ୍ତ୍ଯା ଵିନା ମାଯାଂ ସୋ ଽସ୍ମତ୍ତଃ ସଂଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ତୁମର ମାୟା ବିନା, ଆମଠାରୁ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା କେମିତି ସମ୍ଭବ? କେଉଁ ପ୍ରକାରେ ଏହା ଘଟିପାରିବ?
ଯସ୍ମିନ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଂ ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍ ସ କୋଷ୍ଠୋତ୍ସଙ୍ଗଶଯନୋ ମନୁଷ୍ଯାଜ୍ ଜାଯତେ କଥମ୍
ଯାହାଠାରେ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ବିଶ୍ୱ ଅବସ୍ଥିତ, ସେଇ ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଶୟ୍ୟାରେ ଶୋଇଛନ୍ତି, ସେ କେମିତି ଏକ ମାନବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇପାରିବେ?
ସ ତ୍ଵଂ ପ୍ରସୀଦ ପରମେଶ୍ଵର ପାହି ଵିଶ୍ଵମ୍ ଅଂଶାଵତାରକରଣୈର୍ ନ ମମାସି ପୁତ୍ରଃ ଆବ୍ରହ୍ମପାଦପମଯଂ ଜଗଦ୍ ଈଶ ସର୍ଵଂ ଚିତ୍ତେ ଵିମୋହଯସି କିଂ ପରମେଶ୍ଵରାତ୍ମନ୍
ଏହିପରି, ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ଦୟା କର, ବିଶ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମେ ଅଂଶାବତାର ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋର ପୁଅ ନୁହଁ। ହେ ଈଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଘାସ ପତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନକୁ ତୁମେ ମୋହିତ କରୁଛ, ଏହା କାହିଁକି କରୁଛ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର?
ମାଯାଵିମୋହିତଦୃଶା ତନଯୋ ମମେତି କଂସାଦ୍ ଭଯଂ କୃତଵତା ତୁ ମଯାତିତୀଵ୍ରମ୍ ନୀତୋ ଽସି ଗୋକୁଲମ୍ ଅରାତିଭଯାକୁଲସ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧିଂ ଗତୋ ଽସି ମମ ଚୈଵ ଗଵାମ୍ ଅଧୀଶ
ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ, 'ଏହା ମୋ ପୁଅ' ଭାବିଥିଲି। କଂସଙ୍କ ଭୟରେ ମୁଁ ଭୟଭୀତ ଓ ଅତି ଦୁଃଖରେ ରହିଲି। ଗୋବଳୟକୁ ତୁମକୁ ନେଇଯିବାଯାଇଥିଲା, ହେ ଗୋପାଳ, ତୁମେ ସେଠାରେ ବଡ଼ ହେଲ, ମୁଁ ତ ଅସହାୟ ହେଇ ରହିଗଲି।
କର୍ମାଣି ରୁଦ୍ରମରୁଦଶ୍ଵିଶତକ୍ରତୂନାଂ ସାଧ୍ଯାନି ଯାନି ନ ଭଵନ୍ତି ନିରୀକ୍ଷିତାନି ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଈଶଜଗତାମ୍ ଉପକାରହେତୋଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଽସି ନଃ ପରିଗତଃ ପରମୋ ଵିମୋହଃ
ରୁଦ୍ର, ମାରୁତ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଅସମ୍ଭବ, ସେଉଁଠି ତୁମେ ସେହି କାମ ସଫଳ କର। ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ଆମ ଉପକାର ପାଇଁ ତୁମେ ଆସିଛ, ଆମେ ତ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ମୋହରେ ବିଲିନ ହୋଇଯାଉଛୁ।
ତୌ ସମୁତ୍ପନ୍ନଵିଜ୍ଞାନୌ ଭଗଵତ୍କର୍ମଦର୍ଶନାତ୍ ଦେଵକୀଵସୁଦେଵୌ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଯାଂ ପୁନର୍ ହରିଃ
ଭଗବାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ଦେବକୀ ଓ ବସୁଦେବ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ହରିଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେ ପୁନି ମାୟାକୁ ଦେଖିଲେ।