ଗ୍ରାମ୍ଯୋ ହରିର୍ ଅଯଂ ତାସାଂ ଵିଲାସନିଗଡୈର୍ ଯତଃ ଭଵତୀନାଂ ପୁନଃ ପାର୍ଶ୍ଵଂ କଯା ଯୁକ୍ତ୍ଯା ସମେଷ୍ଯତି
ଏହି ଗ୍ରାମର ହରି ତାଙ୍କର ମନୋହରତାର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧିଯିବେ; କିପରି ତାଙ୍କୁ ପୁନି ତୁମ ଦିଗରେ ଆଣିହେବ?
ଏଷୋ ହି ରଥମ୍ ଆରୁହ୍ଯ ମଥୁରାଂ ଯାତି କେଶଵଃ ଅକ୍ରୂରକ୍ରୂରକେଣାପି ହତାଶେନ ପ୍ରତାରିତଃ
କେଶବ ଏଠାରେ ରଥ ଚଢ଼ି ମଥୁରାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ଅକୃର ଦ୍ୱାରା ଠକାଯାଇଛନ୍ତି, ଯିଏ ଏକଦମ ନିଷ୍ଠୁର ଓ ନିରାଶ।
କିଂ ନ ଵେତ୍ତି ନୃଶଂସୋ ଽଯମ୍ ଅନୁରାଗପରଂ ଜନମ୍ ଯେନେମମ୍ ଅକ୍ଷରାହ୍ଲାଦଂ ନଯତ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯତ୍ର ନୋ ହରିମ୍
ଏହି ନିଷ୍ଠୁର ଲୋକ କି ଜାଣିନାହିଁ ଯେ ଆମେ କିପରି ଭଲପାଉଛୁ? ସେ କାହିଁକି ଆମର ଆନନ୍ଦ ହରିକୁ ଅନ୍ୟଠାରେ ନେଉଛି, ଆମକୁ ଛାଡ଼ି?
ଏଷ ରାମେଣ ସହିତଃ ପ୍ରଯାତ୍ଯ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତନିର୍ଘୃଣଃ ରଥମ୍ ଆରୁହ୍ଯ ଗୋଵିନ୍ଦସ୍ ତ୍ଵର୍ଯତାମ୍ ଅସ୍ଯ ଵାରଣେ
ସେ, ରାମ ସହିତ, ଏକଦମ ନିଷ୍ଠୁର ଭାବରେ ରଥ ଚଢ଼ି ଯାଉଛନ୍ତି; ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଯିବାରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଆମେ ଶୀଘ୍ର ଚେଷ୍ଟା କରିବା।
ଗୁରୂଣାମ୍ ଅଗ୍ରତୋ ଵକ୍ତୁଂ କିଂ ବ୍ରଵୀଷି ନ ନଃ କ୍ଷମମ୍ ଗୁରଵଃ କିଂ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ଦଗ୍ଧାନାଂ ଵିରହାଗ୍ନିନା
ତୁମେ କାହିଁକି କହୁଛ, ଆମେ ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କଥା କହିବା ଉଚିତ? ଏହା ଆମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ବଡ଼ମାନେ କି କରିପାରିବେ, ଯେଉଁମାନେ ବିରହ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିଯାଇଛନ୍ତି?
ନନ୍ଦଗୋପମୁଖା ଗୋପା ଗନ୍ତୁମ୍ ଏତେ ସମୁଦ୍ଯତାଃ ନୋଦ୍ଯମଂ କୁରୁତେ କଶ୍ଚିଦ୍ ଗୋଵିନ୍ଦଵିନିଵର୍ତନେ
ନନ୍ଦ ଗୋପ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଗୋପମାନେ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, କିନ୍ତୁ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଫେରାଇବା ପାଇଁ କେହି ଚେଷ୍ଟା କରୁନାହିଁ।
ସୁପ୍ରଭାତାଦ୍ଯ ରଜନୀ ମଥୁରାଵାସିଯୋଷିତାମ୍ ଯାସାମ୍ ଅଚ୍ଯୁତଵକ୍ତ୍ରାବ୍ଜେ ଯାତି ନେତ୍ରାଲିଭୋଗ୍ଯତାମ୍
ଆଜି ମଥୁରାର ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭାତ, ଯେଉଁମାନେ ଏବେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ମନ୍ଦାର ମୁହଁକୁ ଆଖିରେ ଦେଖି ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବେ।
ଧନ୍ଯାସ୍ ତେ ପଥି ଯେ କୃଷ୍ଣମ୍ ଇତୋ ଯାନ୍ତମ୍ ଅଵାରିତାଃ ଉଦ୍ଵହିଷ୍ଯନ୍ତି ପଶ୍ଯନ୍ତଃ ସ୍ଵଦେହଂ ପୁଲକାଞ୍ଚିତମ୍
ଧନ୍ୟ ସେମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଟକା ନଥିବା ରାସ୍ତାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଯିବାବେଳେ ଦେଖିବେ, ଏବଂ ନିଜ ଦେହରେ ଆନନ୍ଦର ରୋମାଞ୍ଚ ଅନୁଭବ କରିବେ।
ମଥୁରାନଗରୀପୌରନଯନାନାଂ ମହୋତ୍ସଵଃ ଗୋଵିନ୍ଦଵଦନାଲୋକାଦ୍ ଅତୀଵାଦ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯତି
ମଥୁରା ନଗରର ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଆଜି ଏକ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ, କାରଣ ସେମାନେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖିବେ।
କୋ ନୁ ସ୍ଵପ୍ନଃ ସଭାଗ୍ଯାଭିର୍ ଦୃଷ୍ଟସ୍ ତାଭିର୍ ଅଧୋକ୍ଷଜମ୍ ଵିସ୍ତାରିକାନ୍ତନଯନା ଯା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅନିଵାରିତମ୍
କଣ ଏହି ସ୍ୱପ୍ନ, ଯାହା ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମହିଳାମାନେ ଦେଖିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ଆଖିରେ ଅନିରୋଧା ଭାବରେ ଅଧୋକ୍ଷଜକୁ ଦେଖିପାରିବେ?
ଅହୋ ଗୋପୀଜନସ୍ଯାସ୍ଯ ଦର୍ଶଯିତ୍ଵା ମହାନିଧିମ୍ ଉଦ୍ଧୃତାନ୍ଯ୍ ଅଦ୍ଯ ନେତ୍ରାଣି ଵିଧାତ୍ରାକରୁଣାତ୍ମନା
ହାଏ, ଏହି ଗୋପିମାନେ ଆଜି ବଡ଼ ଧନର ଦର୍ଶନ କରିବା ପରେ, ଦୟାହୀନ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁମାନେ କେଉଁଠି ନେଇଯାଇଛନ୍ତି।
ଅନୁରାଗେଣ ଶୈଥିଲ୍ଯମ୍ ଅସ୍ମାସୁ ଵ୍ରଜତୋ ହରେଃ ଶୈଥିଲ୍ଯମ୍ ଉପଯାନ୍ତ୍ଯ୍ ଆଶୁ କରେଷୁ ଵଲଯାନ୍ଯ୍ ଅପି
କୃଷ୍ଣ ଯାଉଥିବାବେଳେ ଆମେ ଗଭୀର ପ୍ରେମରେ ଅତିରିକ୍ତ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରୁଛୁ; ତାହାର ଫଳରେ ଆମର କଂଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ହାତରେ ଢିଲା ହେଇଯାଉଛି।
ଅକ୍ରୂରଃ କ୍ରୂରହୃଦଯଃ ଶୀଘ୍ରଂ ପ୍ରେରଯତେ ହଯାନ୍ ଏଵମ୍ ଆର୍ତାସୁ ଯୋଷିତ୍ସୁ ଘୃଣା କସ୍ଯ ନ ଜାଯତେ
ଅକୃରୁର ନିର୍ଦୟ ହୃଦୟ ଦେଇ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରୁଛନ୍ତି; ଏପରି ଯୋଷିମାନେ ଦୁଃଖରେ ରହିଥିବା ଦେଖି, କିଏ ଦୟା ଅନୁଭବ ନକରିବେ?
ହେ ହେ କୃଷ୍ଣ ରଥସ୍ଯୋଚ୍ଚୈଶ୍ ଚକ୍ରରେଣୁର୍ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯତାମ୍ ଦୂରୀକୃତୋ ହରିର୍ ଯେନ ସୋ ଽପି ରେଣୁର୍ ନ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ
ହେ, ହେ କୃଷ୍ଣ! ରଥର ଚକ୍ର ଉଠାଇଥିବା ଉଚ୍ଚ ଧୂଳିକୁ ଦେଖ; ଏହି ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ହରି ଦୂରକୁ ଯାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ଧୂଳି ମଧ୍ୟ ଏବେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ।
ଇତ୍ଯ୍ ଏଵମ୍ ଅତିହାର୍ଦେନ ଗୋପୀଜନନିରୀକ୍ଷିତଃ ତତ୍ଯାଜ ଵ୍ରଜଭୂଭାଗଂ ସହ ରାମେଣ କେଶଵଃ
ଏପରି ଭାବରେ ଗୋପିମାନେ ଦୁଃଖରେ ଦେଖୁଥିଲେ, କେଶବ ରାମଙ୍କ ସହିତ ବ୍ରଜ ଭୂମିକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।
ଗଚ୍ଛନ୍ତୋ ଜଵନାଶ୍ଵେନ ରଥେନ ଯମୁନାତଟମ୍ ପ୍ରାପ୍ତା ମଧ୍ଯାହ୍ନସମଯେ ରାମାକ୍ରୂରଜନାର୍ଦନାଃ
ତ୍ୱରିତ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥିବା ରଥରେ, ରାମ, ଅକୃରୁର ଏବଂ ଜନାର୍ଦନ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ଯମୁନା ତଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଥାହ କୃଷ୍ଣମ୍ ଅକ୍ରୂରୋ ଭଵଦ୍ଭ୍ଯାଂ ତାଵଦ୍ ଆସ୍ଯତାମ୍ ଯାଵତ୍ କରୋମି କାଲିନ୍ଦ୍ଯାମ୍ ଆହ୍ନିକାର୍ହଣମ୍ ଅମ୍ଭସି
ତାପରେ ଅକୃରୁର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତମେ ଦୁଇଜଣ ଏଠି ରୁହ, ମୁଁ କାଳିନ୍ଦୀ ଜଳରେ ମୋ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସିବି।'
ତଥେତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତେ ତତଃ ସ୍ନାତଃ ସ୍ଵାଚାନ୍ତଃ ସ ମହାମତିଃ ଦଧ୍ଯୌ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଯମୁନାଜଲେ
କୃଷ୍ଣ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ତାପରେ ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଅକୃରୁର ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହେଇ, ଯମୁନା ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ମହାବ୍ରହ୍ମ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ମୁନିମାନେ।
ଫଣାସହସ୍ରମାଲାଢ୍ଯଂ ବଲଭଦ୍ରଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ କୁନ୍ଦାମଲାଙ୍ଗମ୍ ଉନ୍ନିଦ୍ରପଦ୍ମପତ୍ତ୍ରାଯତେକ୍ଷଣମ୍
ସେଠାରେ ସେ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ହଜାର ଫଣାର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦେହ କୁନ୍ଦ ଫୁଲ ପରି ଧଳା, ଚକ୍ଷୁମାନେ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ପ୍ରଶସ୍ତ।
ଵୃତଂ ଵାସୁକିଡିମ୍ଭୌଘୈର୍ ମହଦ୍ଭିଃ ପଵନାଶିଭିଃ ସଂସ୍ତୂଯମାନମ୍ ଉଦ୍ଗନ୍ଧିଵନମାଲାଵିଭୂଷିତମ୍
ସେ ବସୁକି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଡ଼ ନାଗମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ, ପବନଦେବମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଫୁଲିଥିବା ଜଙ୍ଗଳର ପରି ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଦଧାନମ୍ ଅସିତେ ଵସ୍ତ୍ରେ ଚାରୁରୂପାଵତଂସକମ୍ ଚାରୁକୁଣ୍ଡଲିନଂ ମତ୍ତମ୍ ଅନ୍ତର୍ଜଲତଲେ ସ୍ଥିତମ୍
ସେ କଳା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ରୂପର ମୁକୁଟ ଥିଲା, ଅଲଙ୍କାର ର ଚୁଡ଼ି ଥିଲା, ମଦ ଭରା ଅବସ୍ଥାରେ ଜଳ ତଳରେ ଉଭା ଥିଲେ।
ତସ୍ଯୋତ୍ସଙ୍ଗେ ଘନଶ୍ଯାମମ୍ ଆତାମ୍ରାଯତଲୋଚନମ୍ ଚତୁର୍ବାହୁମ୍ ଉଦାରାଙ୍ଗଂ ଚକ୍ରାଦ୍ଯାଯୁଧଭୂଷଣମ୍
ତାଙ୍କର ଆଙ୍କ ଉପରେ ଘନ ମେଘ ପରି କୃଷ୍ଣ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ତାମ୍ର ଏବଂ ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି, ଚାରିଟି ହାତ ଥିଲା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେହ ଏବଂ ଚକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ପୀତେ ଵସାନଂ ଵସନେ ଚିତ୍ରମାଲ୍ଯଵିଭୂଷିତମ୍ ଶକ୍ରଚାପତଡିନ୍ମାଲାଵିଚିତ୍ରମ୍ ଇଵ ତୋଯଦମ୍
ସେ ପୀତ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଅଦ୍ଭୁତ ମାଳା ରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଏକ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ।
ଶ୍ରୀଵତ୍ସଵକ୍ଷସଂ ଚାରୁକେଯୂରମୁକୁଟୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍ ଦଦର୍ଶ କୃଷ୍ଣମ୍ ଅକ୍ଲିଷ୍ଟଂ ପୁଣ୍ଡରୀକାଵତଂସକମ୍
ଅକୃରୁର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ସୁନ୍ଦର କେୟୁର ଓ ମୁକୁଟ ରେ ଚମକୁଥିଲେ, ଏବଂ ପଦ୍ମ ମୁକୁଟ ରେ ଶୋଭିତ।
ସନନ୍ଦନାଦ୍ଯୈର୍ ମୁନିଭିଃ ସିଦ୍ଧଯୋଗୈର୍ ଅକଲ୍ମଷୈଃ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯମାନଂ ମନସା ନାସାଗ୍ରନ୍ଯସ୍ତଲୋଚନୈଃ
ସେ ସନନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ମୁନିମାନେ ଏବଂ ସିଦ୍ଧ ଯୋଗୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୟାନ କରାଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ନାକର ଟିପ୍ ପରି ଅଟୁଟ ଥିଲା।
ବଲକୃଷ୍ଣୌ ତଦାକ୍ରୂରଃ ପ୍ରତ୍ଯଭିଜ୍ଞାଯ ଵିସ୍ମିତଃ ଅଚିନ୍ତଯଦ୍ ଅଥୋ ଶୀଘ୍ରଂ କଥମ୍ ଅତ୍ରାଗତାଵ୍ ଇତି
ତାପରେ ଅକୃରୁର ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପରିଚୟ କରି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ଚିନ୍ତା କଲେ, କିପରି ଏଠି ଏତି ଶୀଘ୍ର ଆସିପାରିଲେ।
ଵିଵକ୍ଷୋଃ ସ୍ତମ୍ଭଯାମ୍ ଆସ ଵାଚଂ ତସ୍ଯ ଜନାର୍ଦନଃ ତତୋ ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ସଲିଲାଦ୍ ରଥମ୍ ଅଭ୍ଯାଗତଃ ପୁନଃ
ଅକୃରୁର କଥା କହିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଜନାର୍ଦନ ତାଙ୍କର ଭାଷାକୁ ଅଟକାଇଦେଲେ; ଏପରି ଜଳରୁ ବାହାରି, ପୁନି ରଥକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଦଦର୍ଶ ତତ୍ର ଚୈଵୋଭୌ ରଥସ୍ଯୋପରି ସଂସ୍ଥିତୌ ରାମକୃଷ୍ଣୌ ଯଥା ପୂର୍ଵଂ ମନୁଷ୍ଯଵପୁଷାନ୍ଵିତୌ
ସେଠାରେ ସେ ଦୁଇଜଣ, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ, ରଥ ଉପରେ ଦେଖିଲେ, ପୂର୍ବର ପରି, ମାନବ ଦେହରେ ଉଭା ଥିଲେ।
ନିମଗ୍ନଶ୍ ଚ ପୁନସ୍ ତୋଯେ ଦଦୃଶେ ସ ତଥୈଵ ତୌ ସଂସ୍ତୂଯମାନୌ ଗନ୍ଧର୍ଵୈର୍ ମୁନିସିଦ୍ଧମହୋରଗୈଃ
ପୁଣି ଜଳରେ ବିଲୀନ ହେଲେ, ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ପୂର୍ବପରି ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ମୁନି, ସିଦ୍ଧ, ଓ ବଡ଼ ନାଗମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ।
ତତୋ ଵିଜ୍ଞାତସଦ୍ଭାଵଃ ସ ତୁ ଦାନପତିସ୍ ତଦା ତୁଷ୍ଟାଵ ସର୍ଵଵିଜ୍ଞାନମଯମ୍ ଅଚ୍ଯୁତମ୍ ଈଶ୍ଵରମ୍
ତାପରେ ସେ ଦାନଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ବୁଝି, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ମୂଳ ଅଚ୍ୟୁତ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।