ଆଯଯୌ ତ୍ଵରିତୋ ଵିପ୍ରୋ ନାରଦୋ ଜଲଦସ୍ଥିତଃ କେଶିନଂ ନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହର୍ଷନିର୍ଭରମାନସଃ
ଏହା ପରେ, ମହାର୍ଷି ନାରଦ ତୁରନ୍ତ ଏକ ମେଘରେ ଉଭା ଆସିଲେ; କେଶୀଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ସାଧୁ ସାଧୁ ଜଗନ୍ନାଥ ଲୀଲଯୈଵ ଯଦ୍ ଅଚ୍ଯୁତ ନିହତୋ ଽଯଂ ତ୍ଵଯା କେଶୀ କ୍ଲେଶଦସ୍ ତ୍ରିଦିଵୌକସାମ୍
“ବହୁତ ଭଲ, ବହୁତ ଭଲ, ଜଗତ୍ନାଥ! ଅଚ୍ୟୁତ, ତୁମର ଲୀଳାରେ କେଶୀ, ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିବା, ତୁମେ ମାରିଦେଲା।”
ସୁକର୍ମାଣ୍ଯ୍ ଅଵତାରେ ତୁ କୃତାନି ମଧୁସୂଦନ ଯାନି ଵୈ ଵିସ୍ମିତଂ ଚେତସ୍ ତୋଷମ୍ ଏତେନ ମେ ଗତମ୍
“ମଧୁସୂଦନ, ତୁମେ ଅବତାରରେ କରିଥିବା ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟମାନେ ମୋ ମନକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପକାଇଦେଇଛି; ଏହି କାରଣରେ ମୋର ହୃଦୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲା।”
ତୁରଗସ୍ଯାସ୍ଯ ଶକ୍ରୋ ଽପି କୃଷ୍ଣ ଦେଵାଶ୍ ଚ ବିଭ୍ଯତି ଧୁତକେସରଜାଲସ୍ଯ ହ୍ରେଷତୋ ଽଭ୍ରାଵଲୋକିନଃ
“ଏହି ଘୋଡାର ମୁହଁ ଦେଖି, ମାନେ ତାଙ୍କର କେଶ ଫିଙ୍ଗାଇ ହେଁହେଁ କରି ମେଘକୁ ଉଡାଇ ଦେଉଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟଭିତ ହେଇଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ।”
ଯସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵଯୈଷ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ହତଃ କେଶୀ ଜନାର୍ଦନ ତସ୍ମାତ୍ କେଶଵନାମ୍ନା ତ୍ଵଂ ଲୋକେ ଗେଯୋ ଭଵିଷ୍ଯସି
“ଜନାର୍ଦନ, ତୁମେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ କେଶୀକୁ ମାରିଦେଲା, ଏହି କାରଣରେ ତୁମେ ଲୋକରେ ‘କେଶବ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବା।”
ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯ୍ ଅସ୍ତୁ ତେ ଗମିଷ୍ଯାମି କଂସଯୁଦ୍ଧେ ଽଧୁନା ପୁନଃ ପରଶ୍ଵୋ ଽହଂ ସମେଷ୍ଯାମି ତ୍ଵଯା କେଶିନିଷୂଦନ
“ତୁମକୁ ମୋର ଶୁଭେଚ୍ଛା; ଏବେ ମୁଁ ଯାଉଛି, କଂସ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଉଥରେ ଆସିବି; ପରସ୍ତି ଦିନ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ମିଳିବି, କେଶୀ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିବା।”
ଉଗ୍ରସେନସୁତେ କଂସେ ସାନୁଗେ ଵିନିପାତିତେ ଭାରାଵତାରକର୍ତା ତ୍ଵଂ ପୃଥିଵ୍ଯା ଧରଣୀଧର
“ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର କଂସ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ତୁମେ ପୃଥିବୀର ଭାର ହଟାଇବାର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଓ ଧରଣୀଧର ହେବା।”
ତତ୍ରାନେକପ୍ରକାରେଣ ଯୁଦ୍ଧାନି ପୃଥିଵୀକ୍ଷିତାମ୍ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯାନି ମଯା ଯୁଷ୍ମତ୍ପ୍ରଣୀତାନି ଜନାର୍ଦନ
“ସେଠି, ତୁମ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଯୁଦ୍ଧ ପୃଥିବୀରେ ଦେଖିବାକୁ ପାଇବି, ଜନାର୍ଦନ।”
ସୋ ଽହଂ ଯାସ୍ଯାମି ଗୋଵିନ୍ଦ ଦେଵକାର୍ଯଂ ମହତ୍ କୃତମ୍ ତ୍ଵଯା ସଭାଜିତଶ୍ ଚାହଂ ସ୍ଵସ୍ତି ତେ ଽସ୍ତୁ ଵ୍ରଜାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
“ଏବେ ମୁଁ ଯାଉଛି, ଗୋବିନ୍ଦ; ଦେବତାଙ୍କର ମହା କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ ସଫଳ କରିଛ; ତୁମେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦେଲା; ମୋର ଶୁଭେଚ୍ଛା ରହୁ, ମୁଁ ବିଦାୟ ନେଉଛି।”
ନାରଦେ ତୁ ଗତେ କୃଷ୍ଣଃ ସହ ଗୋପୈର୍ ଅଵିସ୍ମିତଃ ଵିଵେଶ ଗୋକୁଲଂ ଗୋପୀନେତ୍ରପାନୈକଭାଜନମ୍
ନାରଦ ଯାଇବା ପରେ, କୃଷ୍ଣ ଗୋପମାନେ ସହ ଅବିଭାବିତ ଭାବରେ ଗୋକୁଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଗୋପୀମାନେଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରିୟ।
ଅକ୍ରୂରୋ ଽପି ଵିନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ସ୍ଯନ୍ଦନେନାଶୁଗାମିନା କୃଷ୍ଣସଂଦର୍ଶନାସକ୍ତଃ ପ୍ରଯଯୌ ନନ୍ଦଗୋକୁଲେ
ଅକୃର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ, ତୁରନ୍ତ ଗଡ଼ିରେ ଚଢ଼ି ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋକୁଳକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଚିନ୍ତଯାମ୍ ଆସ ଚାକ୍ରୂରୋ ନାସ୍ତି ଧନ୍ଯତରୋ ମଯା ଯୋ ଽହମ୍ ଅଂଶାଵତୀର୍ଣସ୍ଯ ମୁଖଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ଚକ୍ରିଣଃ
ଅକୃର ଭାବିଲେ, “ମୋ ଠାରୁ ଅଧିକ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ କେହି ନାହିଁ, କାରଣ ମୁଁ ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କର ଅଂଶ ଅବତାର ମୁହଁ ଦେଖିବି।”
ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ସୁପ୍ରଭାତା ଚ ମେ ନିଶା ଯଦ୍ ଉନ୍ନିଦ୍ରାବ୍ଜପତ୍ତ୍ରାକ୍ଷଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍ ମୁଖମ୍
“ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସଫଳ ହେଲା, ମୋର ରାତି ଶୁଭ ହେଲା, କାରଣ ମୁଁ ଉନ୍ମିଳିତ ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖିବି।”
ପାପଂ ହରତି ଯତ୍ ପୁଂସାଂ ସ୍ମୃତଂ ସଂକଲ୍ପନାମଯମ୍ ତତ୍ ପୁଣ୍ଡରୀକନଯନଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯ୍ ଅହଂ ମୁଖମ୍
“ଯେଉଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପୁଣ୍ଡରୀକ ନୟନ ମୁହଁ, ଯାହାକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ କିମ୍ବା ଚିନ୍ତନ କଲେ ଲୋକଙ୍କର ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଏ—ମୁଁ ଏହି ମୁହଁ ଦେଖିବି।”
ନିର୍ଜଗ୍ମୁଶ୍ ଚ ଯତୋ ଵେଦା ଵେଦାଙ୍ଗାନ୍ଯ୍ ଅଖିଲାନି ଚ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ଯତ୍ ପରଂ ଧାମ ଦେଵାନାଂ ଭଗଵନ୍ମୁଖମ୍
“ଯାଁଠାରୁ ବେଦ ଓ ସମସ୍ତ ବେଦାଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ସେଇ ଦେବମାନେଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବାସ, ଭଗବାନଙ୍କର ମୁହଁ ମୁଁ ଦେଖିବି।”
ଯଜ୍ଞେଷୁ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷଃ ପୁରୁଷୈଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ଇଜ୍ଯତେ ଯୋ ଽଖିଲାଧାରସ୍ ତଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ଜଗତ୍ପତିମ୍
“ଯଜ୍ଞରେ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷ ଭାବରେ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଭାବରେ, ସମସ୍ତର ଆଧାର ଭାବରେ ଯେଉଁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ—ମୁଁ ସେଇ ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କୁ ଦେଖିବି।”
ଇଷ୍ଟ୍ଵା ଯମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଯଜ୍ଞାନାଂ ଶତେନାମରରାଜତାମ୍ ଅଵାପ ତମ୍ ଅନନ୍ତାଦିମ୍ ଅହଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି କେଶଵମ୍
ଏକ ଶତ ଯଜ୍ଞ କରି ଯମଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଅମରମାନେଙ୍କର ରାଜା ହେବାକୁ ପାଇଥିଲେ; ମୁଁ ଏହି ଅନନ୍ତ ଆଦି କେଶବଙ୍କୁ ଦେଖିବି।
ନ ବ୍ରହ୍ମା ନେନ୍ଦ୍ରରୁଦ୍ରାଶ୍ଵିଵସ୍ଵାଦିତ୍ଯମରୁଦ୍ଗଣାଃ ଯସ୍ଯ ସ୍ଵରୂପଂ ଜାନନ୍ତି ସ୍ପୃଶତ୍ଯ୍ ଅଦ୍ଯ ସ ମେ ହରିଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନ, ବସୁ, ଆଦିତ୍ୟ, ମରୁଦ୍ଗଣ — କେହି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ଆଜି ସେ ହରି ମୋତେ ସ୍ପର୍ଶ କରିଛନ୍ତି।
ସର୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵଗଃ ସର୍ଵଃ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ସଂସ୍ଥିତଃ ଯୋ ଭଵତ୍ଯ୍ ଅଵ୍ଯଯୋ ଵ୍ଯାପୀ ସ ଵୀକ୍ଷ୍ଯତେ ମଯାଦ୍ଯ ହ
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବସିଛନ୍ତି; ଅବିନାଶୀ ଏହି ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ପ୍ରଭୁକୁ ଆଜି ମୁଁ ଦେଖିପାରିଛି।
ମତ୍ସ୍ଯକୂର୍ମଵରାହାଦ୍ଯୈଃ ସିଂହରୂପାଦିଭିଃ ସ୍ଥିତମ୍ ଚକାର ଯୋଗତୋ ଯୋଗଂ ସ ମାମ୍ ଆଲାପଯିଷ୍ଯତି
ମାଛ, କୁର୍ମ, ବରାହ, ସିଂହ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୂପ ନେଇ, ସେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଯୋଗକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି; ସେ ମୋତେ କଥା କହିବେ।
ସାଂପ୍ରତଂ ଚ ଜଗତ୍ସ୍ଵାମୀ କାର୍ଯଜାତେ ଵ୍ରଜେ ସ୍ଥିତିମ୍ କର୍ତୁଂ ମନୁଷ୍ଯତାଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସ୍ଵେଚ୍ଛାଦେହଧୃଗ୍ ଅଵ୍ଯଯଃ
ଏବେ, ଜଗତର ନାଥ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମନୁଷ୍ୟ ରୂପ ନେଇଛନ୍ତି, ଅବିନାଶୀ, କାର୍ଯ୍ୟର ଦିଗରେ ନିୟମ ରଖିବା ପାଇଁ।
ଯୋ ଽନନ୍ତଃ ପୃଥିଵୀଂ ଧତ୍ତେ ଶିଖରସ୍ଥିତିସଂସ୍ଥିତାମ୍ ସୋ ଽଵତୀର୍ଣୋ ଜଗତ୍ଯର୍ଥେ ମାମ୍ ଅକ୍ରୂରେତି ଵକ୍ଷ୍ଯତି
ଯିଏ ଅନନ୍ତ ଭାବେ ପୃଥିବୀକୁ ଶିଖରରେ ଧରିଛନ୍ତି, ସେ ଜଗତର ମାନେ ପାଇଁ ଅବତରିଛନ୍ତି; ସେ ମୋତେ 'ଅକୃର' ବୋଲି ଡାକିବେ।
ପିତୃବନ୍ଧୁସୁହୃଦ୍ଭ୍ରାତୃମାତୃବନ୍ଧୁମଯୀମ୍ ଇମାମ୍ ଯନ୍ମାଯାଂ ନାଲମ୍ ଉଦ୍ଧର୍ତୁଂ ଜଗତ୍ ତସ୍ମୈ ନମୋ ନମଃ
ଯିଏଙ୍କର ମାୟା ପିତା, ବନ୍ଧୁ, ସୁହୃଦ, ଭାଇ, ମା, ଆଦି ବନ୍ଧୁମୟ, ଯାହାକୁ ଜଗତରୁ ଉଠାଇବା ଅସମ୍ଭବ, ସେ ପ୍ରଭୁକୁ ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରେ।
ତରନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଵିଦ୍ଯାଂ ଵିତତାଂ ହୃଦି ଯସ୍ମିନ୍ ନିଵେଶିତେ ଯୋଗମାଯାମ୍ ଇମାଂ ମର୍ତ୍ଯାସ୍ ତସ୍ମୈ ଵିଦ୍ଯାତ୍ମନେ ନମଃ
ଯିଏଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଯୋଗମାୟା ବସିଲେ, ମର୍ତ୍ୟମାନେ ବିଶାଳ ଅଜ୍ଞତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି — ସେ ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଯଜ୍ଵଭିର୍ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷୋ ଵାସୁଦେଵଶ୍ ଚ ଶାଶ୍ଵତୈଃ ଵେଦାନ୍ତଵେଦିଭିର୍ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଯୋ ନତୋ ଽସ୍ମି ତମ୍
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷ, ଶାଶ୍ୱତମାନେଙ୍କୁ ବାସୁଦେବ, ବେଦାନ୍ତ ଜାଣିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ — ଏହି ପ୍ରଭୁକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ତଥା ଯତ୍ର ଜଗଦ୍ ଧାମ୍ନି ଧାର୍ଯତେ ଚ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ସଦସତ୍ତ୍ଵଂ ସ ସତ୍ତ୍ଵେନ ମଯ୍ଯ୍ ଅସୌ ଯାତୁ ସୌମ୍ଯତାମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଜଗତ ଅଟୁଟ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ଅବସ୍ଥାନ କରେ, ସେ ମୋତେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବରେ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।
ସ୍ମୃତେ ସକଲକଲ୍ଯାଣଭାଜନଂ ଯତ୍ର ଜାଯତେ ପୁରୁଷପ୍ରଵରଂ ନିତ୍ଯଂ ଵ୍ରଜାମି ଶରଣଂ ହରିମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ମରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଆସେ, ସେ ପୁରୁଷରେ ମୁଁ ସଦା ଶରଣ ନେଉଛି — ହରି।
ଇତ୍ଥଂ ସ ଚିନ୍ତଯନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଭକ୍ତିନମ୍ରାତ୍ମମାନସଃ ଅକ୍ରୂରୋ ଗୋକୁଲଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ କିଂଚିତ୍ ସୂର୍ଯେ ଵିରାଜତି
ଏଭଳି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ନମ୍ର ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି, ଅକୃର ଗୋକୁଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଳୋକରେ ତାଜା ହେଉଥିଲା।
ସ ଦଦର୍ଶ ତଦା ତତ୍ର କୃଷ୍ଣମ୍ ଆଦୋହନେ ଗଵାମ୍ ଵତ୍ସମଧ୍ଯଗତଂ ଫୁଲ୍ଲନୀଲୋତ୍ପଲଦଲଚ୍ଛଵିମ୍
ସେଠି ଅକୃର ଦେଖିଲେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଗାଁ ଦୁହୁଁ କରୁଥିବା, ବଛାମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଫୁଲିଥିବା ନୀଳ ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି ଚାମରେ।
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲପଦ୍ମପତ୍ତ୍ରାକ୍ଷଂ ଶ୍ରୀଵତ୍ସାଙ୍କିତଵକ୍ଷସମ୍ ପ୍ରଲମ୍ବବାହୁମ୍ ଆଯାମତୁଙ୍ଗୋରସ୍ଥଲମ୍ ଉନ୍ନସମ୍
ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି ଚକ୍ଷୁ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଛାତି, ଲମ୍ବା ହାତ, ଚଉଡ଼ା ଉଚ୍ଚ କନ୍ଧ, ଉତ୍ତଳ ନାକ।