କଂସ ମନରେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତା ନେଇ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଯେ, ରାମ ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବେ। ସେ ତାଙ୍କର ମନସ୍ଥିର କରି, ଅକୃରାଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ— “ହେ ଦାନଶୀଳ ମହାଶୟ, ମୋର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଏକ କଥା ଶୁଣ। ତୁମେ ତୁମର ରଥ ଚଢ଼ି ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋପଗ୍ରାମକୁ ଯାଅ। ସେଠାରେ ବସୁଦେବଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୋର ବିନାଶ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ବଡ଼ୁଛନ୍ତି। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ବଡ଼ ଧନୁର୍ଯ୍ୟା ଉତ୍ସବ ହେବ; ସେଉଁଠି ତୁମେ ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଆଣି ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ନେଉ। ମୋର ଦୁଇ ମଲ୍ଲ, ଚାଣୂର ଓ ମୁଷ୍ଟିକ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ; ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବ। କୁବଲୟାପୀଡ଼ ନାମକ ହାତୀ, ମହାଉତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ, ବସୁଦେବଙ୍କ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ସନ୍ତାନମାନେ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ଶିଶୁ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେବେ। ସେମାନେ ମରିଗଲେ, ବସୁଦେବ, ନନ୍ଦଗୋପ ଓ ସେଇ ଦୁଷ୍ଟକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହତ୍ୟା କରିବି, ଏବଂ ମୋତେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିବା ମୋ ଜନ୍ମଦାତା ଓ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ମାରିଦେବି। ତାପରେ ଗୋପମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଗୋଧନ ଓ ଧନ-ଦୌଲତ ଦଳବଳକୁ ଆପଣାଇ ନେବି, କାରଣ ସେମାନେ ମୋର ଶତ୍ରୁ। ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି, ବାକି ସମସ୍ତ ଯାଦବ ଅସତ୍ପୁରୁଷ; ଏମିତି ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକ ପରେ ଏକ ନାଶ କରିବି। ତାପରେ ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଯାଦବ ଓ ଦୁଷ୍ଟମୁକ୍ତ ଭାବରେ ଶାସନ କରିବି; ଏହିପାଇଁ, ମୋ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ହେ ବୀର, ତୁମେ ଯାଅ। ଯେପରି ବଲଦକୁ ତେଲ ଓ ଦହି ଦେବା ପାଇଁ ଗୋପମାନେ ଦ୍ରୁତ ଚାଲନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ମଧୁର ଭାଷାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଆଦେଶ ପାଇଁ, ଅକୃରା, ଏକ ମହାଭକ୍ତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ଚିନ୍ତା କଲେ— “ଆସନ୍ତାକାଲି ମୁଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବି।” ସେ ‘ଯଥାସ୍ତୁ’ ବୋଲି ଶୀଘ୍ର ରଥ ଚଢ଼ି, ମଧୁରାନଗର ଛାଡ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ କଂସଙ୍କ ଦୂତ ଭାବେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶା କରୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରବଳ କେଶୀ ଭୂତ, ବୃନ୍ଦାବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲା। ତାଙ୍କର ଖୁରରେ ଭୂମି ଚିରିଗଲା, ତାଙ୍କର ଖୋଡ଼ ଚପେଟରେ ମେଘ ଉଡ଼ିଗଲା, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମାର୍ଗରେ ଆଗେଁଠାରେ ଚାଲି ଗୋପମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲା। ତାଙ୍କର ହିନ୍ହିନାଟିର ଶବ୍ଦରେ ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ ଭୟକ୍ରାନ୍ତ ହେଇ, ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଅସୁର ଘୋଡ଼ାଠାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କର ‘ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର!’ ଏହି ଦେଖି, ମେଘରେ ଭରିଥିବା ବଜ୍ରପାତର ଭଳି ଗମ୍ଭୀର କଣ୍ଠରେ ଗୋବିନ୍ଦ କହିଲେ— “ଗୋପମାନେ, ଏତେ ଭୟ କାହିଁକି? କେଶୀକୁ ଦେଖି ତୁମର ଗୋପବଂଶୀୟ ସାହସ କାହିଁକି ଗଲା? ଏହି ନିର୍ବଳ, ହିନ୍ହିନାଉଥିବା, ଅସୁରଶକ୍ତି ଭରା ଦୁଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ା କ’ଣ ତ ଯେ, ତୁମେ ଏତେ ଭୟ ପାଉଛ? ଆ, ଆ, ହେ ଦୁଷ୍ଟ! ମୁଁ ପୁଷଣଙ୍କ ପରି ଧନୁର୍ଧର କୃଷ୍ଣ; ତୋ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗି ଦେବି।” ଏପରି କହି ଗୋବିନ୍ଦ କେଶୀଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଗଲେ। ଏବେ, ମୁଖ ବଡ଼ କରି, ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ଅସୁର ଘୋଡ଼ା ତାଙ୍କ ଉପରେ ଝପଟିଲା। ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତାଙ୍କର ବାହୁକୁ ସର୍ପର ଭଳି କେଶୀଙ୍କ ମୁଖରେ ଦେଇଦେଲେ। ତାଙ୍କର ବାହୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସହିତ, କେଶୀଙ୍କ ଦାନ୍ତ ମେଘର ଭଳି ଧଳା ହୋଇ ଭାଙ୍ଗିଗଲା। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାହୁ କେଶୀଙ୍କ ଶରୀର ଭିତରେ ଥାଇ ଆଉ ଆଉ ବଡ଼ ହେଉଥିଲା, ଯେପରି ଅବହେଳିତ ରୋଗ ଦେହରେ ବଢ଼େ। କେଶୀ ମୁଁହ ଫାଟି, ବହୁ ସ୍ଫୁମ୍ରିତ ରକ୍ତ ବମି କରି, ଜବଡ଼ା ଖୋଲି, ଶକ୍ତି ହରାଇ, ଜମି ଉପରେ ପଡ଼ିଗଲା। ତାଙ୍କର ଶରୀର ଘାମରେ ଭିଜିଲା, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଶୁଷ୍କ ହେଲା, ମଳ ଓ ମୁତ୍ର ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟ ଅସୁର, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାହୁର ଆଘାତରେ, ବିଜୁଳିରେ ଚିରା ଗଛ ପରି, ଦୁଇ ଟୁକୁଡ଼ା ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା। ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଗୋଡ଼, ପିଠି, ପୁଛ, ଅଧ ଟି ଖୁଡ଼, ଏକ ଆଖି, ଏକ ନାକ, ସବୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ଚିରା ହୋଇ ଜଳନ୍ତି ଭଳି ଥିଲା। କେଶୀଙ୍କୁ ବଧ କରି, କୃଷ୍ଣ ଆନନ୍ଦିତ ଗୋପମାନେ ଘେରାଇଥିବା ମଧ୍ୟରେ, ଅକ୍ଲାନ୍ତ ଦେହରେ, ସ୍ମିତମୁଖେ ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଁଡ଼ାଇ ରହିଲେ। ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ, କେଶୀଙ୍କ ବଧ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହୋଇ, ପଦ୍ମନୟନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସ୍ନେହ ଓ ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଏବେ ମହାଋଷି ନାରଦ, ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଏକ ମେଘ ଉପରେ ଆସି, କେଶୀଙ୍କ ବଧ ଦେଖି ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ସେ କହିଲେ— “ବାହ! ବାହ! ହେ ବିଶ୍ୱନାଥ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ! ତୁମର ଲୀଳାରେ ଏହି କେଶୀ, ଯିଏ ଦେବମାନେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ତୁମେ ବଧ କରିଛ। ମଧୁସୂଦନ, ତୁମେ ଅବତାର ନେଇ ଯେଉଁ ଭଲ କାମ କରିଛ, ତାହା ମନକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଉଛି; ଏହିପାଇଁ ମୋର ହୃଦୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ ଭୟ କରୁଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ, ଯେତେବେଳେ ସେ ତାଙ୍କର ଖୋଡ଼ ଉଡ଼ାଇ ହିନ୍ହିନାଉଥିଲେ, ମେଘ ଚାରିପାଖ ଉଡ଼ିଯାଉଥିଲା। ତୁମେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ କେଶୀକୁ ବଧ କରିଛ, ଏହିପାଇଁ ତୁମେ ଜଗତରେ ‘କେଶବ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ। ଆଉ ଏବେ ମୁଁ ଯାଉଛି; କଂସ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ପୁଣି ଆସିବି; ପରଦିନ ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିବି, ହେ କେଶିନ୍ଦନ। କଂସ, ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ଦଳବଳ ନାଶ ହେବା ପରେ, ତୁମେ, ଧରାଧର, ଏହି ପୃଥିବୀର ଭାର ହରିବ। ଏଠାରେ ତୁମ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ମୋତେ ମିଳିବ। ଏବେ ମୁଁ ଯାଉଛି, ଗୋବିନ୍ଦ; ତୁମେ ଏକ ମହାଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଛ; ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ମୁଁ ଯାଉଛି; ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ମୁଁ ବିଦାୟ ନେଉଛି।” ନାରଦ ଯିବା ପରେ, କୃଷ୍ଣ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବେ ଗୋପମାନେ ସହିତ ଗୋକୁଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିର ଏକମାତ୍ର କେନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ।