ଏକ ଦିନ, ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ବୃଷଭ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଗୋକୁଳ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ସେ ମେଘ ଭରା ଆକାଶ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ତୀବ୍ର ଶିଙ୍ଗ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଚକ୍ଷୁରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ଖୁର ଆଘାତରେ ଧରିତ୍ରୀ ଅତ୍ୟଧିକ ଉଖଣ୍ଡି ଯାଉଥିଲା। ସେ ତାଙ୍କର ଓଠ ଚାଟି, ଜିହ୍ୱା ଚାପି ଏବଂ ଜବଡ଼ା ଚୁରି ଚୁରି କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପୂଛ କ୍ରୋଧରେ ଅତି ଚଞ୍ଚଳ ହେଉଥିଲା, ଦେହ ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତିରେ ଭରିଥିଲା। ତାଙ୍କର କୁମ୍ଭ ଉଚ୍ଚ ଓ ବିଶାଳ ଥିଲା, ତାଙ୍କ ପିଠ ଓ ଅଙ୍ଗ ଗୋମୟ ଓ ମୂତ୍ରରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲା, ଯାହା ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲା। ତାଙ୍କର ଗଳା ଝୁଲି ଥିଲା, ମୁହଁ ସାମ୍ନାକୁ ଥିଲା, ମୁହଁରେ ବୃକ୍ଷ ଆଘାତର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଦାନବ ବୃଷଭ ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଗର୍ଭପାତ କରାଇ ଦେଉଥିଲା। ସେ ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁରେ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଦୂର୍ଦ୍ଦମ ଭାବେ ଦୌଡ଼ିବା ଓ ସବୁକିଛି ଧ୍ୱଂସ କରୁଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ ହେଲେ ଏବଂ ଚିତ୍କାର କରି ଉଠିଲେ, “କୃଷ୍ଣ! କୃଷ୍ଣ!”। ତେବେ କେଶବ ଏକ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କଲେ ଓ ତାଙ୍କର ହାତ ତାଳି ମାଡ଼ିଲେ। ସେଇ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଅରିଷ୍ଟ ନାମକ ଦାନବ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦିଗକୁ ତୀବ୍ର ଶିଙ୍ଗ ନମାଇ ଚାଲି ଆସିଲା, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଛାତିରେ ଅଟୁଟ ରହିଲା। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ବୃଷଭ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ଏକ ଅଳ୍ପ ମୂଷ୍କାନ ସହିତ ଅଡ଼ିଗ ରହିଲେ। ଅରିଷ୍ଟ ନିକଟକୁ ଆସିବା ସମୟରେ, ମଧୁସୂଦନ ସିଂହ ଭଳି ତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ। କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ଗୋଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଅରିଷ୍ଟଙ୍କ ପେଟକୁ ଆଘାତ କଲେ, ଶିଙ୍ଗ ଦୁଇଟି ନିଶ୍ଚଳ ଧରି ତାଙ୍କର ଗର୍ବ ଓ ଶକ୍ତିକୁ ଦମନ କରିଲେ। ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗଳାକୁ ଭଳି ଧରି ଏକ ଭିଜା ବସ୍ତ୍ର ମାନେ ଚିପିବା ପରି ଚିପିଲେ, ତାଙ୍କ ଏକ ଶିଂ ଭାଙ୍ଗି ତାହାରେ ଆଘାତ କଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ମୁଁହରୁ ରକ୍ତ ଝରାଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା। ଦାନବ ନିହତ ହେବା ପରେ, ଗୋପମାନେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଏମିତି ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ କଦାଚିତ୍ ସେଇ ଜମ୍ଭା ନିହତ ହେବାବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, କକୁଦ୍ମିନଙ୍କ ବଧ, ଅରିଷ୍ଟଙ୍କ ନାଶ, ଧେନୁକା ଦାନବଙ୍କ ବିନାଶ, ପ୍ରଲମ୍ବାସୁରଙ୍କ ହତ୍ୟା, ଓ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତ ଉଠାଇବା; କାଳିୟ ନାଗ ଦମନ, ଦୁଇ ଉଚ୍ଚ ବୃକ୍ଷ ଭଙ୍ଗ, ପୂତନା ଦାନବୀଙ୍କ ବଧ ଓ ଶକଟ ଉଲଟିବା—ଏସବୁ ଘଟଣା କ୍ରମକ୍ରମେ ନାରଦ ମୁନି କଂସଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ। ଯଶୋଦା ଓ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଠାରୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଶୁଣି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆସିଥିବା ନାରଦଙ୍କ ମୁଁହରୁ, କଂସ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ ଘୃଣା କଲେ। ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ଥିବା ସଭାରେ ସେ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ, ଯାଦବ ଗୋତ୍ରକୁ ଅପମାନ କଲେ ଓ କ’ଣ କରିବେ ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ: “ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ଏଉଁ ଛୁଆଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଯେଉଁଯେଉଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଉଁ; ପରେ ସେମାନେ ଅଦମ୍ୟ ହେଇଯିବେ।” ତେଣୁ ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ: “ଚାଣୂର ଓ ମୁଷ୍ଟିକ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ। ଏହି ଧନୁର୍ ମହୋତ୍ସବ ଉପଲକ୍ଷେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରଜରୁ ଆଣିବି, ଏବଂ ଏହିପରି ଉପାୟରେ ତାଙ୍କ ନାଶ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବି।” ଏପରି ଭାବି ଦୁଷ୍ଟ ମନସ୍କ କଂସ ରାମ ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ମନସ୍କାମନା କରି, ଅକୃରଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ: “ହେ ଦାନଶୀଳ, ମୋ କଥା ଶୁଣ; ତୁମେ ତୁମ ରଥ ଚଢ଼ି ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋପଗ୍ରାମକୁ ଯାଅ। ଏଠି, ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ମୋ ନାଶ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଧନୁର୍ ମହୋତ୍ସବ ହେବ; ତୁମେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଣି ଦେଉ। ଚାଣୂର ଓ ମୁଷ୍ଟିକ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ; ସାରା ଜଗତ୍ ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବ। କୁବଳୟାପୀଡ଼ ନାମକ ଦାନବୀୟ ହାତୀ, ମୋ ମହାଉତ ଚାଳିଥିବା, ସେମାନେ ଯଦିଓ ଶିଶୁ, ତଥାପି ସେ ମାରିଦେଉ। ପରେ, ବସୁଦେବ, ନନ୍ଦଗୋପ, ଏବଂ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ, ମୋ ବାପା ଓ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ମାରିଦେଉ। ତାପରେ ଗୋପମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଧନ ଓ ଗୋଧନ ଦଳିନେବି। ତୁମ୍ଭି ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଯାଦବ ଦୁଷ୍ଟ; ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ନାଶ କରିବି। ପରେ ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଯାଦବମୁକ୍ତ କରି ଶାସନ କରିବି। ତେଣୁ, ମୋ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ, ତୁମେ ଯାଅ। ଯେପରି ଗୋପମାନେ ଛୋଟ ଛୋଟ ପ୍ରସାଦ ଦେଇ ମହିଷକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତି, ସେପରି ଉପାୟରେ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ କଥା କହିବା।” ଏପରି ଆଜ୍ଞା ମିଳିବା ପରେ, ମହାଭକ୍ତ ଅକୃର ଅତିଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଭାବିଲେ: “ଆସନ୍ତାକାଲି ମୁଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବି।” ସେ ତୁରନ୍ତ ରଥ ଚଢ଼ି “ଏହିପରି ହେଉ” ବୋଲି କହି, ମଥୁରା ଛାଡ଼ି ଚଲିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କଂସଙ୍କ ଦୂତ ଭାବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରବଳ କେଶୀ ଅସୁର, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବଧ ଆଶାରେ, ବୃନ୍ଦାବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାଙ୍କର ଖୁର ଆଘାତରେ ଭୂମି ଉଖଣ୍ଡିଯାଉଥିଲା, ମାନ ଛୁଆଁରେ ମେଘ ଉଡ଼ିଯାଉଥିଲା, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପଥ ଅନୁସରଣ କରି ଗୋପମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କର ହେଇଁ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ ଭୟାନକ ଘୋଡ଼ା ଦାନବ ଦେଖି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଶରଣକୁ ଲୁଚିଗଲେ। ସେମାନେ “ରକ୍ଷା କର! ରକ୍ଷା କର!” ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି ଉଠିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଆତ୍ମନିବେଦନୀ ଚିତ୍କାର ଶୁଣି, ମେଘ ଭରା ଆକାଶର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଗଭୀର ସ୍ୱରେ ଗୋବିନ୍ଦ କହିଲେ: “ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଭୟ! କେଶୀକୁ ଦେଖି ଏତେ ଭୟ କାହିଁକି? ତୁମ ଗୋପ ଗୋତ୍ରର ପରାକ୍ରମ କି ଭୟରେ ହୃତ ହୋଇଯାଏ? ଏହି ଅପମାନଜନକ, ହେଇଁ କରୁଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ା ଦେଖି କ’ଣ ତୁମେ ଏତେ ଭୟଭୀତ? ଆସ, ଆସ, ହେ ଦୁଷ୍ଟ! ମୁଁ କୃଷ୍ଣ, ପୂଷଣ ସମ ଧନୁର୍ଧାରୀ; ତୋର ସମସ୍ତ ଦାନ୍ତ ମୁଁ ତୋର ମୁଁହୁଁରୁ ଉଖଳି ଦେଉଁ!” ଏହିପରି ଭାବରେ, ଦାନବମାନେ ଦେଉଥିବା ଭୟ ଓ ତାଙ୍କ ବିନାଶରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରତାପ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲା।