ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ତୁମେ, କେଶବ, କରିପାରିଛ; ଏହି ଗୋପ ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ-ସନ୍ତାନଙ୍କର ସ୍ନେହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୁମ ପାଇଁ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମିଶିଯିବା ସହିତ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତୁମର ଏହି ଶୈଶବ, ଅସାଧାରଣ ପ୍ରଭାବ, ଏବଂ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେବା—ଏହି ସବୁ ଭାବିଲେ ଆମ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ଅପାର ଆତ୍ମା ତୁମେ! ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସେଠାରେ ଥିବା ଗୋପମାନେ ଅଳ୍ପ ଅସନ୍ତୋଷ ଏବଂ ସ୍ନେହର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବ ପ୍ରକାଶ କରି କିଛି ଖଣ୍ଡ ସ୍ଥିର ରହିଲେ। ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ, ଦୁଇବାର ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୋପମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯଦି ତୁମେ ମୋ ସହିତ ନିଜ ସମ୍ପର୍କ ନେଇ କୌଣସି ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କରୁନାହାଁ, କିମ୍ବା ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ପ୍ରଶଂସାର ଯୋଗ୍ୟ, ତେବେ ଆଉ କୌଣସି ବିଚାର କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଯଦି ମୋପାଇଁ ତୁମେ ସ୍ନେହ ଅନୁଭବ କର, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରଶଂସାର ଯୋଗ୍ୟ, ତେବେ ମୋତେ ନିଜ ବାନ୍ଧବ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କର, ଏବଂ ଆତ୍ମୀୟ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କର। ମୁଁ କେବଳ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ କିମ୍ବା ଦାନବ ନୁହେଁ; ମୁଁ ତୁମ ଆତ୍ମୀୟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତେଣୁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ।” ହରିଙ୍କର ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଗୋପମାନେ ଶାନ୍ତ ହେଇ, ସେଠାରୁ ଯେଉଁଠି ସେ ସ୍ନେହ ଭରା ଅସନ୍ତୋଷ ଦେଖାଇଥିଲେ, ସେଠାରୁ ଚଲିଗଲେ। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ନିର୍ମଳ ଆକାଶ, ଶରଦ୍ ଚନ୍ଦ୍ରର ଚାଁଦନି ଏବଂ ଖିଳିଥିବା କମଳ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗବଳୟକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଜଙ୍ଗଲ ଗଛମାନଙ୍କ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ଦେଖି, ମଧୁମକୁଣ୍ଡଳ ଗଞ୍ଜନରେ ମନ ଆନନ୍ଦେ ଭରିଯାଇ, ଗୋପୀମାନେ ସହିତ ପ୍ରେମର ଚିନ୍ତା କଲେ। ରାମଙ୍କ ସହିତ, ପଦ୍ମପାଦ ଧାରୀ କୃଷ୍ଣ ଏଠାରେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଯାହା ଗୋପୀମାନେ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଥିଲା। ସେ ନିଜ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଶ୍ରୀମତୀ ଗୀତ ଗାଇଲେ। ଏହି ମଧୁର ସ୍ୱର ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଗୋପୀ ତାଙ୍କ ଘର ଛାଡ଼ି ଶୀଘ୍ର ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଗଲେ। କିଏ ଧୀରେ ଧୀରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣ ଅନୁସରଣ କରି ଗାଇଲେ; ଅନ୍ୟେ ଏକମାତ୍ର ତାଙ୍କୁ ମନେ ରଖିଲେ। କିଏ ‘କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ’ ବୋଲି ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କଲେ; କିଏ ପ୍ରେମରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ଅନ୍ୟେ ଘର ଭିତରେ ରହି, ବଡ଼ମାନେ ବାହାରେ ଥିବାକୁ ଦେଖି, ଚକ୍ଷୁ ମୁଦି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ଏଭଳି ଗୋପୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ବେଢ଼ି ରହି, କୃଷ୍ଣ ଶରଦ୍ ଚନ୍ଦ୍ରର ଆଲୋକରେ ରାତିକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ରାସ ନୃତ୍ୟର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହେଇଥିଲେ। ଗୋପୀମାନେ ଦଳ ଦଳ ଭାବେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଆକୃତି କୃଷ୍ଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା, ବୃନ୍ଦାବନ ଜଙ୍ଗଲରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ଅନ୍ୟଠାରେ ଯାଉଥିଲେ। ଏପରି ଗୋପୀମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା କରି, ରାତିରେ ବୃନ୍ଦାବନରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଦେଖି, ଏଠାଠୁ ଓଠାଠି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ। ଏଭଳି କୃଷ୍ଣ ବିଭିନ୍ନ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିବା ସମୟ, ସମସ୍ତ ଗୋପୀ ଏକାଠି ହୋଇ ସୁନ୍ଦର ବୃନ୍ଦାବନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ। ପରେ, ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିପାଇଁ ଅସଫଳ ହୋଇ, ନିରାଶ ହୋଇ ଯମୁନାତୀରେ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ କୃତ୍ୟ ଗାଇଲେ। ତାପରେ, ଗୋପୀମାନେ ଦେଖିଲେ—କୃଷ୍ଣ ଆସୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପଦ୍ମମୁଖ ଚମକୁଛି, ସେ ତିନି ଲୋକର ରକ୍ଷକ, ସରଳ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା। ଏଠି ଗୋପୀମାନେ ମଧ୍ୟ, କିଏ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଆସିବା ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି ‘କୃଷ୍ଣ! କୃଷ୍ଣ!’ ବୋଲି ଡାକିଲେ। କିଏ ଭୂକୁମ୍ପିତ ଭୌରା ଭାଙ୍ଗି, ଲାଲାଟରେ ଚିହ୍ନ ଦେଇ, ହରିଙ୍କୁ ନିର୍କ୍ଷିତ କଲେ ଏବଂ ମଧୁର ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ପଦ୍ମମୁଖର ଅମୃତ ପାନ କଲେ। ଅନ୍ୟେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖି ଚକ୍ଷୁ ମୁଦି, ତାଙ୍କ ରୂପକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଯୋଗରେ ଲୀନ ହୋଇ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଚମକ ଦେଖାଇଲେ। ତାପରେ ମାଧବ କିଛି ଗୋପୀଙ୍କୁ ସ୍ନେହଭରା କଥାରେ, କିଛିଙ୍କୁ ଭୂକୁମ୍ପିତ ଭୌରା ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଅନ୍ୟେଙ୍କୁ ହାତର ସ୍ପର୍ଶରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ। ଏଭଳି ଗୋପୀମାନେ ସହିତ, ଯେଉଁମାନେ ମନରେ ଆନନ୍ଦିତ, ହରି ସମ୍ମାନ ସହିତ ରାସ ନୃତ୍ୟ କରି ଖୁସି ହେଲେ। ଏହି ରାସ ଚକ୍ରରେ ବନ୍ଧି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କୌଣସି ଗୋପୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯାଇନଥିଲେ; ଏବଂ କୌଣସି ଏକେଠି ଅଟୁଟ ରହିନଥିଲେ। ହରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୋପୀଙ୍କୁ ହାତ ଧରି ରାସ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ତାଙ୍କର ହାତର ସ୍ପର୍ଶରେ ଚକ୍ଷୁ ମୁଦିଲେ। ଏପରି ଉଲ୍ଲାସିତ ନୃତ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଚଡ଼ି ଚଡ଼ି ମଣ୍ଡଳର ଶବ୍ଦ, ଶରଦ୍ ଋତୁର କବିତା, ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତର ସହିତ। କୃଷ୍ଣ ଶରଦ୍ ଚନ୍ଦ୍ର, ଚାଁଦନି ଏବଂ କମଳ ସରୋବର ଉପରେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଗୋପୀମାନେ ନିରନ୍ତର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମ ଗାଇଲେ। କିଏ ନୃତ୍ୟରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଚଡ଼ି ଗରମ ହେବା ସହିତ, ଲତାସଦୃଶ ହସ୍ତ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ କନ୍ଧରେ ରଖିଲେ। କିଏ ଚମକୁଥିବା ହସ୍ତରେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଚୁମ୍ବନ ଦେଇ, ଗୀତ ଏବଂ ପ୍ରଶଂସାରେ ପ୍ରବୀଣତା ଦେଖାଇଲେ। ହରିଙ୍କ ହସ୍ତ ଧରି, ମୁଖର ସ୍ପର୍ଶ ଆଶା କରି, ଗୋପୀମାନେ ଶରୀରରେ ପସିନା ଏବଂ ରୋମାଞ୍ଚ ଅନୁଭବ କଲେ। କୃଷ୍ଣ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ରାସ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କ ନାମ ଦୁଇଗୁଣି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେ ବେଳେ, ସେ ଯେତେବେଳେ ଚାଲିଯାଉଥିଲେ, ଗୋପୀମାନେ ଚଡ଼ି ଚଡ଼ି ଶବ୍ଦ କରି ତାଙ୍କ ପଛେ ଚାଲି, କେବେ ଧାରା ବିପରୀତ, କେବେ ସହିତ ହରିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ତାପରେ ମଧୁସୂଦନ, ଗୋପୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ବେଢ଼ି ଥିବା ସମୟ, ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ; ସେ ସମୟ, କୋଟି ବର୍ଷ ସମାନ ଲାଗିଲା ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ବିନା ଏକ କ୍ଷଣରେ କଟିଗଲା। ତାଙ୍କର ବାପା, ସ୍ୱାମୀ, ଭାଇମାନେ ରୋକିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗୋପୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ରାତି ଅନୁଭବ କଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ, ଯୁବାବସ୍ଥାରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଅପାର ମଧୁସୂଦନ, ଗୋପୀମାନେ ସହିତ ରାତିରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରି, ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କଲେ।