ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ବିବାଦ ଶେଷ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, କାଶୀର ରାଜା ଏବଂ ତଥା ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟପ୍ରତିଶ୍ରୁତ ଅଲର୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ସଠି ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଯୁବା ଦେହରେ ଥିଲେ, ଏବଂ କାଶୀ ବଂଶର ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନ୍ୟ ହେଲେ। ଲୋପାମୁଦ୍ରାଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଲାଭ କରିଥିଲେ; ଜୀବନର ଶେଷରେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଦାନବ କ୍ଷେମକରଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଏହି ରାଜା ଅଲର୍କ ଶୋଭାମୟୀ ବାରାଣସୀ ନଗର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର କ୍ଷେମକ ସେଠାରେ ରାଜ୍ୟ କରିଥିଲେ। କ୍ଷେମକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ବର୍ଷକେତୁ, ବର୍ଷକେତୁଙ୍କ ପରେ ଥିଲେ ବିଭୁ, ଯିଏ ଜନସମୂହର ନାୟକ ଥିଲେ। ବିଭୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଆଣର୍ତ୍ତ, ତାଙ୍କ ପରେ ସୁକୁମାର, ଏବଂ ସୁକୁମାରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ସତ୍ୟକେତୁ, ଏକ ମହାନ ରଥୀ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା; ଭିନ୍ନ ଶାଖାରେ ଭାର୍ଗଭୂମି ଭାର୍ଗବ ବଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତେ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଭାର୍ଗବ ବଂଶର ଅନ୍ତର୍ଗତ; ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଏଉଁଠାରେ ଆଉ ଏକ ବଂଶ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଆଜମୀଢ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସୁହୋତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୃହତ୍, ତାଙ୍କ ତିନି ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ଆଜମୀଢ, ଦ୍ୱିମୀଢ ଓ ପୁରୁମୀଢ, ସମସ୍ତେ ପ୍ରବଳ। ଆଜମୀଢଙ୍କ ତିନି ରାନୀ ଥିଲେ—ନୀଳୀ, କେଶିନୀ ଓ ଧୂମିନୀ, ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ନାରୀ। କେଶିନୀ ଠାରୁ ଆଜମୀଢଙ୍କୁ ଜହ୍ନୁ ନାମକ ପ୍ରବଳ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଥିଲେ। ସେ ଏକ ବିଶାଳ ସର୍ବମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ; ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଗଙ୍ଗା ଆସିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିପରୀତ ଭାବେ ଗଙ୍ଗା ଯଜ୍ଞଶାଳାକୁ ବୁଡ଼ାଇଦେଇଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି ଜହ୍ନୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମର ତିନି ଲୋକର ଜଳ ପିଇଯିବି; ଏହା ହେଉ, ତୁମର ଅହଂକାରର ଫଳ।” ଏହି ଭାବେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ପିଇଲେ। ତାପରେ ମହାର୍ଷିମାନେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଗଙ୍ଗା ନାସ୍ତ, ତେଣୁ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜହ୍ନୁଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ‘ଜାହ୍ନବୀ’ ନାମ ଦେଲେ। ଏହିପରେ ଜହ୍ନୁ, ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ କନ୍ୟା କାବେରୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ; ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଶାପରେ, କାବେରୀଙ୍କ ଅର୍ଧ ଶରୀର ପରେ ନଦୀ ହୋଇଗଲା। ଜହ୍ନୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ଅଜକା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପରେ ବଲାକାଶ୍ୱ ରାଜା ହେଲେ। ବଲାକାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁଶିକ, ଯିଏ ଶିକାରକୁ ଭଲପାଉଥିଲେ, ତିନି ପହ୍ନବ ଏବଂ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ିଥିଲେ। କୁଶିକ ଏକ ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ; ଏହା ଦେଖି ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ସେଁଠାକୁ ଆସି, ସେଁଠେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେ ହେଲେ ରାଜା ଗାଧି; ମଘବାନ ସ୍ୱୟଂ କୌଶିକ ଭାବେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଗାଧିଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ତାଙ୍କୁ ଅଷ୍ଟକ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଅଷ୍ଟକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଲୌହି, ଯିଏ ଜହ୍ନୁ ବଂଶର ଥିଲେ। ଏପରେ ଆଉ ଏକ ଆଜମୀଢ ବଂଶ ଥିଲା; ନୀଳୀଙ୍କୁ ଆଧାର କରି ଆଜମୀଢଙ୍କୁ ସୁଶାନ୍ତି ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସୁଶାନ୍ତିଙ୍କୁ ପୁରୁଜାତି ଏବଂ ପୁରୁଜାତିଙ୍କୁ ବାହ୍ୟାଶ୍ୱ। ବାହ୍ୟାଶ୍ୱଙ୍କ ପାଖରେ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ମୁଦ୍ଗଳ, ସୃଞ୍ଜୟ, ବୃହଦିଷୁ ରାଜା, ଯବୀନର ଓ କ୍ରିମିଳାଶ୍ୱ। ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣ ପଞ୍ଚାଳ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେମାନେ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଥିଲେ। ମୁଦ୍ଗଳଙ୍କ ପୁତ୍ର ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରସେନା ନାମକ ମାତୃଗର୍ଭ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭଦ୍ନ୍ୟ। ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ପଞ୍ଚଜନ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୋମଦତ୍ତ ରାଜା। ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସହଦେବ, ସହଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୋମକ। ବଂଶ କ୍ଷୟ ହେଲାବେଳେ, ସୋମକ ଆଜମୀଢଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମିଥିଲେ; ସୋମକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜନ୍ତୁ, ତାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଏକଶ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ପୁତ୍ର ପୃଷତ, ଯିଏ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ପିତା ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ଥିଲେ; ଏହି ସମସ୍ତେ ମହାତ୍ମା ସୋମକ, ଆଜମୀଢଙ୍କ ବଂଶଜ ଭାବେ ସ୍ମରଣୀୟ। ଆଜମୀଢଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ପତ୍ନୀ ଧୂମିନୀ, ସନ୍ତାନ ଲାଗି ଉତ୍କଣ୍ଠିତ, ପତିନିଷ୍ଠ, ଶୁଭ ଓ କୁଳୀନ ଥିଲେ। ସେ ଦେବୀ ଧୂମିନୀ ସନ୍ତାନ ଲାଗି ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ସେ ବିଧିମୁତ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, ମିତ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରି, କୁଶା ଶୟନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ରହିଥିଲେ। ଏହିପରେ ଧୂମିନୀ ସହିତ ଆଜମୀଢଙ୍କ ସଂଯୋଗରୁ ଅନ୍ଧକାରବର୍ଣ୍ଣୀ ଓ ଶୋଭାମୟ ଋକ୍ଷ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଋକ୍ଷଙ୍କୁ ସଂବରଣ ଏବଂ ସଂବରଣଙ୍କୁ କୁରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ; ସେ ପ୍ରୟାଗ ଅତିକ୍ରମ କରି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ବସିଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଭୂମିରେ କୁରୁଙ୍କ ନାମରେ କୌରବ ବଂଶ ପ୍ରସ୍ଥାପିତ ହେଲା। କୁରୁଙ୍କ ଚାରି ପୁତ୍ର—ସୁଧନ୍ୱନ, ସୁଧନୁସ, ପରୀକ୍ଷିତ (ପ୍ରବଳ ବାହୁବାନ୍) ଓ ଅରିମେଜୟ (ପ୍ରସିଦ୍ଧ) ଥିଲେ। ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଜନମେଜୟ; ଜନମେଜୟଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଥିଲେ ଶ୍ରୁତସେନ, ଅଗ୍ରସେନ ଓ ଭୀମସେନ। ସମସ୍ତେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ପ୍ରବଳ ଓ ଶୂରବୀର ଥିଲେ। ଜନମେଜୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁରଥ ଥିଲେ, ଯିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍। ସୁରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରବଳ ଓ ବଳଶାଳୀ ବିଦୁରଥ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ମହାରଥୀ ଋକ୍ଷ।