ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଦେବୀଙ୍କୁ ମଦ, ମାଂସ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ ଓ ମିଠା ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଯେତେବେଳେ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେ ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଲୋକମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଦେବେ। ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରେ ସେମାନେ ସଦା ଆଶୀର୍ବାଦିତ ହେବେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଆଦେଶ ପାଇ ଦେବୀ ଯିବାକୁ ପ୍ରେରିତ ହେଲେ। ଏହା ପରେ, ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମାତା ଦେବୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଛଅ ଟି ଗର୍ଭକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ ଏବଂ ଏକ ଅନ୍ୟ ଗର୍ଭକୁ ଅପସାରଣ କଲେ। ପରେ, ସପ୍ତମ ମାସରେ ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ର ଆସିଲାବେଳେ, ତିନି ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ହରି ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଇ ଦିନ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଯୋଗନିଦ୍ରା ଯଶୋଦାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆକାଶରେ ଗ୍ରହମାନେ ଶୁଭ ଚଳନ କଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରିଲେ, ଋତୁମାନେ ମଧୁର ହେଲେ। ଦେବକୀଙ୍କ ଦେହର ତୀବ୍ର ତେଜ ଦେଖି କେହି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁନଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଅଲୌକିକ ଚମକ ଦେଖି ଲୋକମାନେ ଅସ୍ଥିର ହେଉଥିଲେ। ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଦେବତାମାନେ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଦିନ ଓ ରାତି ଶ୍ରେୟସ୍କାମନା ସହ ଷ୍ଟୁତି କରୁଥିଲେ, କାରଣ ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, “ତୁମେ ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ଜ୍ଞାନ, ଅମୃତ ଓ ପ୍ରଭା; ସମସ୍ତ ଜଗତର କ୍ଷେମ ପାଇଁ ତୁମେ ଧରାତଳକୁ ଅବତରିଛ। ଦୟା କର, ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଶୁଭ ଦିଅ। ପ୍ରେମବଶତଃ ତୁମେ ଏହି ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିଛ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।” ଏପରି ଦେବତାମାନେ ଷ୍ଟୁତି କଲେ, ଦେବକୀ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରେ ପଦ୍ମନୟନ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୋକ୍ଷର କାରଣ। ପରେ, ପ୍ରଭାତ ବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ପଦ୍ମ ଉଦୟ ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ଅଚ୍ୟୁତ ଦେବକୀଙ୍କୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ, ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର ଜନାର୍ଦନଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଉଥିଲା, ମେଘମାନେ ମୃଦୁ ଗର୍ଜନ କଲେ ଓ ଦେବତାମାନେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କଲେ। ବସୁଦେବ ଚାରିଟି ଭୁଜା, ନୀଳ କମଳ ଦଳ ପରି ଶୋଭାମାନ, ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ସହିତ ଏହି ଶିଶୁଙ୍କୁ ଦେଖି ବିଶେଷ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ତା’ପରେ, ବସୁଦେବ ଭୟଭୀତ ହୋଇ କଂସଙ୍କୁ ଭୟ କରି, ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ସମ୍ବୋଧିତ କଲେ—“ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପକୁ ଅପସାରଣ କର। ଆଜି ଏଇ ଦିନେ, ମୋ ଗର୍ଭ ମନ୍ଦିରରେ ତୁମେ ଅବତରିଛ, ଏହି ଖବର ଜାଣି କଂସ ମୋତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବ। ତୁମେ ଅନନ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କର, ସମସ୍ତ ବ୍ୟବହାରର ଆଧାର, ଗର୍ଭ ଅବସ୍ଥାରେ ବି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କର। ଏହି ଚାରି-ଭୁଜା ରୂପକୁ ଅପସାରଣ କର, ଏହିପରି କରିଦିଅ ଯେଉଁଠାରେ କଂସ ତୁମର ଅବତାର ଜାଣିନପାରନ୍ତୁ।” ତେବେ, ଭଗବାନ କହିଲେ, “ଯାହା ପାଇଁ ତୁମେ ମୋତେ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲ, ଏହି ଦିନ ତାହା ଫଳିଛି; ମୁଁ ତୁମର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।” ଏପରି କହି ଭଗବାନ ନିରବ ହେଲେ। ବସୁଦେବ ତାପରେ ରାତିରେ ଶିଶୁକୁ ନେଇ ବାହାରିଲେ। ସେଠାରେ ଯୋଗମାୟାଙ୍କ ନିଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷୀମାନେ ଓ ମଥୁରାର ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ମୂଢ ହୋଇ ଥିଲେ, ଏବଂ ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭି ବାହାରିଲେ। ସେଇ ରାତିରେ ମେଘମାନେ ଭାରି ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଶେଷନାଗ ତାଙ୍କର ମଣିହାର ଫଣା ଦ୍ୱାରା ବସୁଦେବଙ୍କୁ ଆବୃତ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ବସୁଦେବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କୋଳେ ନେଇ ଗଭୀର ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଯମୁନା ନଦୀକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପାଣି ତାଙ୍କର ଘୁଁଡ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିଲା। ଏଠାରେ ତୀରେ ବସୁଦେବ ନନ୍ଦ ଓ ବୃଦ୍ଧ ଗୋପମାନେ କଂସଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେବାକୁ ଆସିଥିବା ଦେଖିଲେ। ସେଇ ସମୟରେ, ଯଶୋଦା ବି ଯୋଗମାୟାଙ୍କ ନିଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ମୂଢ ଥିଲେ ଓ ଲୋକମାନେ ଭ୍ରମିତ ଥିଲେ, ତିନି ଏହି ମହିଳା ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ବସୁଦେବ ତାଙ୍କର ଅପାର ତେଜରେ ଶିଶୁକୁ ତୁରନ୍ତ ଯଶୋଦାଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ରଖି ଝିଅ ଶିଶୁକୁ ନେଇଲେ। ଯଶୋଦା ଜାଗି ପଡ଼ିଲେ ଓ ନବଜାତ ଶିଶୁ, ନୀଳ କମଳ ଦଳ ପରି ଶ୍ୟାମ ଦେହ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ବସୁଦେବ ପୁନି ଝିଅ ଶିଶୁକୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଆଣି ଦେବକୀଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ରଖିଲେ ଓ ପୂର୍ବବତ୍ ରହିଲେ। ଏହି ଶିଶୁର ରୋଦନ ଶୁଣି ରକ୍ଷୀମାନେ ତୁରନ୍ତ ଉଠି ଦେବକୀ ଜନ୍ମଦେଇଛନ୍ତି ବୋଲି କଂସଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ। କଂସ ତୁରନ୍ତ ଆସି ଝିଅ ଶିଶୁକୁ ଧରିଲେ, ଦେବକୀ ଗଳାରେ ଅଳଂକାର ପିନ୍ଧି ଦୟା କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ଛାଡ଼, ଛାଡ଼!” କିନ୍ତୁ କଂସ ତାଙ୍କୁ ଏକ ପାଥର ଉପରେ ଛାଡ଼ି ଦେଇଲେ। କିନ୍ତୁ, ଶିଶୁ ହୃଦୟାକାଶରେ ରହି ଏକ ବିଶାଳ ଆଠ ଭୁଜା ଧାରଣ କଲେ, ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ବଡ଼ ହସ କରି କଂସଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ଭାବରେ କହିଲେ— “କଂସ, ତୁମେ କାହିଁକି ମୋତେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛ? ଯିଏ ତୁମକୁ ମାରିବ, ସେ ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱ, ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲେ, ଏବେ ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ହେବେ। ଏହି କଥା ଭଲଭାବେ ବୁଝି ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କର।" ଏପରି କହି ଦେବୀ ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ଗନ୍ଧ ଓ ଅଳଂକାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଆକାଶ ମାଗ୍ନ ହେଲେ, ରାଜା କଂସ ତାକୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ସିଦ୍ଧମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଏହା ପରେ, କଂସ ଅତି ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ, ପ୍ରଲମ୍ବ, କେଶି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାସୁରମାନେ ମୁଖ୍ୟ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ଆଗରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଲମ୍ବ, ବଳଶାଳୀ, କେଶି, ଧେନୁକ, ପୂତନା, ଅରିଷ୍ଟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଦୁଷ୍ଟ ଦେବମାନେ ମୋତେ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମୋର ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ କିଛି ମଣି ନାହିଁ। ଏଇ ଝିଅ ଯାହା କହିଛି, ତାହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ମୁଁ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଭାବି ହସୁଛି। ତଥାପି, ହେ ଦାନବମାନେ, ମୋତେ ଅଧିକ ପ୍ରୟାସ କରିବାକୁ ହେବ ଏହି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଉପରେ। ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଇଛି—ଏହିପରି ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଝିଅ କହିଗଲେ।