ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ନିତ ହେଉଛି—ବସୁରୋଧ, ପ୍ରତିରଥ ଓ ସୁବାହୁ ନାମକ ତିନି ଭାଇ, ସମସ୍ତେ ଗୁଣବାନ ଓ ବେଦଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ଥିଲେ। ମତିନାରଙ୍କ ଏକ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଇଳା; ସେ ବି ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞା, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ତାଁସୁ ତାଙ୍କୁ ନିକଟେ ଆସିଥିଲେ। ତାଁସୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରାଜା ଋଷି ଧର୍ମନେତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ, ଏବଂ ବୀର; ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ଉପଦାନବୀ। ଉପଦାନବୀ ଚାରି ଗୁଣବାନ ପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ସୁଷ୍ମନ୍ତ, ପ୍ରବୀର ଓ ଅନଘ। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ଭାରତ, ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ସର୍ବଦମନ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, ଏକ ହାତୀ ସେନା ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଉତ୍ତମ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଓ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଏକ ଚକ୍ରବର୍ତୀ ସମ୍ରାଟ୍ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ତାଙ୍କ ନାମରୁ ଲୋକମାନେ 'ଭାରତ' ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ ହେଲେ। ରାଜା ଭାରତଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମାନ୍ୟଙ୍କ ରୋଷରୁ ପୂର୍ବରୁ ବିନାଶ ହେଇଥିଲେ, ଯେପରି ଆଗରୁ ଏହି କଥା କୁହାଯାଇଛି। ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କ ପୁଅ ବୃହସ୍ପତି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ଋଷି, ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଯଜ୍ଞ କରାଇଥିଲେ। ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ପାଇଁ, ଭିତଥ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ଏପରି, ଭିତଥ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ। ଭିତଥଙ୍କ ପ୍ରକଟି ଶେଷରେ, ଭାରତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ; ଭାରଦ୍ୱାଜ ଭିତଥଙ୍କୁ ରାଜା କଲେ ଏବଂ ପରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ। ଭିତଥଙ୍କ ପଞ୍ଚ ପୁଅ ହେଲେ—ସୁହୋତ୍ର, ସୁହୋତାର, ଗୟ, ଗର୍ଗ ଓ କପିଳ, ମହାତ୍ମା। କପିଳଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଇଜଣ; ସୁହୋତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ କାଶିକ, ସତ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଓ ଗୃତ୍ସମତି, ଏକ ରାଜା। ଗୃତ୍ସମତିଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ପୁଅ ଥିଲେ; କାଶିକଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ କାଶେୟ ଓ ଦୀର୍ଘତପସ। ଦୀର୍ଘତପସଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ; ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ କେତୁମାନ, ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। କେତୁମାନଙ୍କ ପୁଅ ଜଣାଶୁଣା ଭୀମରଥ; ଭୀମରଥଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ବାରାଣସୀର ରାଜା। ସେ ଦିଭୋଦାସ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ନାଶକ; ଦିଭୋଦାସଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଶୂର ବିର ରାଜା ପ୍ରତର୍ଦନ। ପ୍ରତର୍ଦନଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଥିଲେ—ଭାର୍ଗବ ବଂଶର ବତ୍ସ ଓ ରାଜପୁତ୍ର ଅଲର୍କ, ଜଗତରେ ପ୍ରଶଂସିତ ଏକ ରାଜା। ଏହି ରାଜା ହୈହୟଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାର ଦଳାଇ ନେଲେ, ଦିଭୋଦାସ ଦ୍ୱାରା ଦଳାଇ ନିଆଯାଇଥିବା ପୂର୍ବପୁରୁଷର ଭୂମି ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଫେରାଇଲେ। ଭଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ଦୁର୍ଦମନଙ୍କ ଦୟାରୁ, ଦିଭୋଦାସକୁ ମୁକ୍ତ କରାଗଲା, ଯଦିଓ ସେ 'ବାଳ' ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ ହେଲେ। ଭୀମରଥଙ୍କ ପୁଅ ଅଷ୍ଟାରଥ ଏକ ରାଜା; ତାଙ୍କ ପୁଅ ବାଳ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି ଦଳାଇ ନିଆଯାଇଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନେ ଏହି ବିରୋଧ ଶେଷ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଅଲର୍କ, କାଶିର ରାଜା, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟରେ ଅଟଳ, ଉପକ୍ରମ କଲେ। ସେ ଷଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଷଠି ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁବା ଦେହରେ ରହିଲେ, କାଶି ବଂଶର ଉତ୍ତମ। ଲୋପାମୁଦ୍ରାଙ୍କ କୃପାରୁ, ସେ ଅତ୍ୟୁଚ୍ଚ ଆୟୁର ଲାଭ କଲେ; ଜୀବନ ଶେଷରେ, ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନେ, ସେ ଦେମନ କ୍ଷେମକରକୁ ବଧ କଲେ। ରାଜା ଏକ ଶୋଭାମୟ ବାରାଣସୀ ନଗର ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଅଲର୍କଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କ୍ଷେମକ, ସେଠାରେ ରାଜା ହେଲେ। କ୍ଷେମକଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବର୍ଷକେତୁ, ବର୍ଷକେତୁଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭିଭୁ, ପ୍ରଜାଙ୍କ ନାୟକ। ଭିଭୁଙ୍କ ପୁଅ ଆନର୍ତ; ତାପରେ ସୁକୁମାର, ତାଙ୍କ ପୁଅ ସତ୍ୟକେତୁ, ଏକ ଉତ୍ତମ ରଥୀ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଏକ ଶୋଭାମୟ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା; ବତ୍ସଙ୍କ ପୁଅ ଭୂମି, ଭାର୍ଗବ ବଂଶର ଭାର୍ଗଭୂମି। ଏହି ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଭାର୍ଗବ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର ଥିଲେ, ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନେ। ଏକ ଅନ୍ୟ ବଂଶ, ଆଜମୀଢ଼, ଶୁଣିବାକୁ ଅଛି; ସୁହୋତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ବୃହତ, ବୃହତଙ୍କ ତିନି ପୁଅ ଥିଲେ—ଆଜମୀଢ଼, ଦ୍ୱିମୀଢ଼, ପୁରୁମୀଢ଼, ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଆଜମୀଢ଼ଙ୍କ ତିନି ପତ୍ନୀ ଥିଲେ—ନୀଳୀ, କେଶିନୀ, ଧୂମିନୀ, ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ। କେଶିନୀଙ୍କୁ ଆଜମୀଢ଼ ଜହ୍ନୁ ନାମକ ଶୂର ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଜହ୍ନୁ ଏକ ଉତ୍ତମ ସର୍ବମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ନିଜ ପତି ପାଇଁ ଚାହିଁ, ଗଙ୍ଗା ଶାନ୍ତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଗଲେ। ଯଦିଓ ଜହ୍ନୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ, ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞଶାଳାକୁ ଉତ୍ପ୍ଲବ୍ଧ କଲେ; ସମସ୍ତ ଅଲତାର ଜଳରେ ଡୁବିଯାଇଥିବା ଦେଖି, ଜହ୍ନୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଗଙ୍ଗାକୁ କହିଲେ—'ମୁଁ ତୁମେ ତିନି ଲୋକର ଜଳ ପିଇଯିବି; ଗଙ୍ଗା, ଏବେ ତୁମ ଅହଂକାରର ଫଳ ଗ୍ରହଣ କର।' ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନେ ଦେଖିଲେ ଗଙ୍ଗା ପିଇଯାଇଛି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜହ୍ନବୀ ନାମରେ କନ୍ୟା ଭାବେ ପ୍ରକଟ କଲେ। ଜହ୍ନୁ କାବେରୀ, ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ କନ୍ୟା, କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଶାପରୁ, ତାଙ୍କ ଶରୀରର ଅର୍ଧ ଅଂଶ ନଦୀ ହେଲା। ଜହ୍ନୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁଅ ଅଜକ, ଶୂର; ଅଜକଙ୍କ ପୁଅ ବଲାକାଶ୍ୱ, ପୃଥିବୀର ନାଥ। ତାଙ୍କ ପୁଅ କୁଶିକ, ଶିକାର ପ୍ରିୟ; ସେ ପହ୍ନବ ଜନ ଓ ଅରଣ୍ୟବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ିଲେ। କୁଶିକ ଏକ ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ପୁଅ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କଲେ; ଶକ୍ର ଭୟରୁ ଆସି, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେ ଗାଧି ରାଜା ହେଲେ; ମଘବାନ ନିଜେ କୌଶିକ ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ। ଗାଧିଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର; ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଅଷ୍ଟକ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ରାଜାମାନଙ୍କ କଥା ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣିଲେ।