ଏକ ସମୟରେ, ଏକ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ବିଶ୍ୱର ମହାତ୍ମ୍ୟକୁ ବ୍ୟଖ୍ୟା କରି ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ବିଶ୍ୱର ଆଦି ଉତ୍ସ ଏବଂ ଏହାର ଶକ୍ତି ଅବିରାମ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ— “ତୁମେ ରୁଗ୍, ଯଜୁର୍ ଏବଂ ସାମ ବେଦ; ତୁମେ ଆତ୍ମା, ଯାହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଗତ୍ ଏକା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରେ। ତୁମେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବାୟୁ, ତୁମେ ଜଳ, ତୁମେ ପୃଥିବୀ। ତୁମେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତୁମେ ଭୋଗକର୍ତ୍ତା, ତୁମେ ଅର୍ପଣକର୍ତ୍ତା, ତୁମେ ହବି, ତୁମେ ଯଜ୍ଞ, ତୁମେ ନାୟକ, ତୁମେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଅବ୍ୟାହତ ଲୋକନାଥ।” ଋଷି ଏହି ଶକ୍ତିର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଆଉ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରି କହିଲେ— “ତୁମେ ସର୍ବଦୃଷ୍ଟା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥିବା, ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରିଥିବା; ତୁମେ ଦିନ, ତୁମେ ରାତି, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ତୁମକୁ ବର୍ଷ ଭାବେ ବିବେକ କରନ୍ତି। ତୁମେ କାଳ, ତାହାର ବିଭାଗ ଏବଂ ମାପ, ତୁମେ ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ତୁମେ ରେଣୁ; ତୁମେ ଶିଶୁ, ତୁମେ ବୃଦ୍ଧ, ତୁମେ ପୁରୁଷ, ନାରୀ ଏବଂ ନପୁଂସକ। ତୁମେ ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ସ, ତୁମେ ଚକ୍ଷୁ, ତୁମେ ଧୀର, ତୁମେ ଶୁଭ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ତୁମେ ନିତ୍ୟ, ଅଜୟ, ଉପେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପରମ। ଋଷି ତୁମ ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ— “ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ସୁଖ ଦେଉଛ, ତୁମେ ବେଦର ଅଙ୍ଗ, ଅବିନାଶୀ; ତୁମେ ବେଦଜ୍ଞ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛ। ତୁମେ ସମୁଦ୍ରର ଗଭୀରତା, ତୁମେ ସମ୍ପଦ, ତୁମେ ଚିକିତ୍ସକ, ନିର୍ଯାତ୍ ଅନୁଶାସନରେ ଅଛ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଅପରିଚୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଛ। ତୁମେ ନେତୃତ୍ୱ, ମୁଖ୍ୟ, ତୁମେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ତୁମେ ପ୍ରଥମଜ, ତୁମେ ଆଧାର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିର୍ଯାତ୍ ଅନୁଶାସନରେ ଅଛ, ଅପତିତ। ତୁମେ ନିୟମ, ଶିଷ୍ୟତା, ଉଚ୍ଚ, ଚତୁର୍ଭୁଜ; ତୁମେ ଖାଦ୍ୟର ଅନ୍ତରାତ୍ମା, ପରମାତ୍ମା ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତୁମେ ଶିକ୍ଷକ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷକ, ବାମ, ଶୁଭ; ତୁମେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ଶାସ୍ତ୍ର, ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ, ପ୍ରାଣିପତି। ତୁମେ ସୁବର୍ଣ୍ଣନାଭି, ଦେବତା, ଚନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରାଣିପତି; ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ରୂପ, ଯମ, ଦେବଶତ୍ରୁ ନାଶକ। ତୁମେ ସଙ୍କର୍ଷଣ, ଦେବ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ନିତ୍ୟ; ତୁମେ ବାସୁଦେବ, ଅପାର ଆତ୍ମା, ଗୁଣରହିତ। ତୁମେ ପ୍ରଥମଜ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ମାଧବ; ତୁମେ ଶତଶିର, ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଶତନୟନ। ତୁମେ ଶତପଦ, ବିଶ୍ୱରୂପ, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ; ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କ ଦେବ, ଦଶ ଆଙ୍ଗୁଳ ମାତ୍ର ଉପସ୍ଥିତ। ଋଷି କହିଲେ, “ଯାହା ଥିଲା, ତାହା ତୁମେ, ହେ ପରମପୁରୁଷ, ହେ ମହାଇନ୍ଦ୍ର; ଯାହା ହେବ, ତୁମେ, ତୁମେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ସତ୍ୟ, ତୁମେ ଅମୃତ। ତୁମଠାରୁ ଏହି ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅପରିମିତ; ତୁମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରୁଷ, ତୁମେ ଦେବ, ଦଶ ରୂପରେ ଅଛ। ତୁମେ ବିଶ୍ୱରୂପ ଚତୁର୍ଯ୍ୟ, ନବ ଭାଗ ଅମର ଭାବରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ, ନବ ଭାଗ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ, ନିତ୍ୟ ଏବଂ ପୁରୁଷର। ଦୁଇ ଭାଗ ପୃଥିବୀରେ, ଚାରି ଭାଗ ଏଠି; ତୁମଠାରୁ ଯଜ୍ଞ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଯାହା ଜଗତ୍ରେ ବର୍ଷାର କାରଣ। ତୁମଠାରୁ ବିରାଟ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ବିଶ୍ୱର ହୃଦୟରେ ବସିଥିବା; ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଖ୍ୟାତି ଏବଂ ତେଜରେ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ତୁମଠାରୁ ଦେବତାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ, ଘୃତ ଉତ୍ପନ୍ନ; ତୁମଠାରୁ ଚାଷ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଉଦ୍ଭିଦ, ତୁମଠାରୁ ଗାଈ, ହରିଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ। ତୁମେ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଏବଂ ଧ୍ୟାନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଉଦ୍ଭିଦ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲ; ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କ ଦେବ, ସପ୍ତମୁଖୀ କାଳ, ଦୀପ୍ତିମାନ। ଚଳିଥିବା ଏବଂ ଅଚଳ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ଚଳାଚଳ ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ସମସ୍ତ ତୁମେ ଅବସ୍ଥିତ। ଋଷି ତୁମେ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ମାଧବ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଦେବଶତ୍ରୁ ନାଶକ; ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଶ୍ରୟ କହିଲେ। “ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ହେ ପଦ୍ମନୟନ; ହେ ନାରାୟଣ, ନମସ୍କାର; ହେ ଶୁଭ ବିଷ୍ଣୁ, ନମସ୍କାର; ହେ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ, ନମସ୍କାର। ହେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ହେ ପଦ୍ମର ଆଶ୍ରୟ, ହେ ଗୁଣର ଆଶ୍ରୟ, ହେ ଗୁଣର ଧାମ, ନମସ୍କାର। ହେ ବାସୁଦେବ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବ, ହେ ଜନାର୍ଦନ, ନମସ୍କାର, ନିତ୍ୟ; ହେ ଯୋଗୀମାନେ ଲାଭ କରିପାରିବା, ଯୋଗରେ ବସିଥିବା, ଗୋପମାନଙ୍କ ନାଥ, ଶ୍ରୀର ନାଥ, ବିଷ୍ଣୁ, ମାରୁତଙ୍କ ନାଥ, ନମସ୍କାର। ହେ ଜଗତ୍ର ନାଥ, ଉତ୍ସ, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ନାଥ, ସ୍ୱର୍ଗର ନାଥ, ପୃଥିବୀର ନାଥ, ନମସ୍କାର। ମଧୁ ନାଶକ, ପଦ୍ମନୟନ, କୈଟଭ ନାଶକ, ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ, ନମସ୍କାର। ମହାମତ୍ସ୍ୟ, ବେଦକୁ ପିଠରେ ଧରିଥିବା, ଅଚ୍ୟୁତ, ସମୁଦ୍ର ଜଳକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରି, ପଦ୍ମଜନ୍ମାକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ନମସ୍କାର। ଅଶ୍ୱମୁଖୀ, ଦୀର୍ଘ ଗ୍ରୀବା, ମହାପୁରୁଷ ରୂପ, ମଧୁ ଏବଂ କୈଟଭ ନାଶକ, ଅଶ୍ୱମୁଖ ଭାବରେ ନମସ୍କାର। ମହାକୁର୍ମ, କଚ୍ଛପ ଦେହ, ପୃଥିବୀକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିବା, ପର୍ବତଧାରୀ ଭାବରେ ନମସ୍କାର। ମହାବରାହ, ପୃଥିବୀକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିବା, ଆଦିବରାହ, ସର୍ବରୂପ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ନମସ୍କାର। ଅନନ୍ତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ମୁଖ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରେଣୁ ରୂପ, ଯୋଗୀମାନେ ଲାଭ କରିପାରିବା, ନମସ୍କାର। ହେ କାରଣର କାରଣ, ଯୋଗୀଙ୍କ ଚର୍ଯ୍ୟା ଆଶ୍ରୟ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଗ୍ରହଣୀୟ, ଶେଷନାଗ ଉପରେ ଶୟନ କରୁଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଣି ହାର ପିନ୍ଧିଥିବା, ନମସ୍କାର।” ଏପରି ଭାବରେ ଋଷି ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ମାଧବ ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, “ଶୀଘ୍ର କହ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ତୁମେ ମୋଠାରୁ କଣ ଚାହୁଛ?” ଋଷି ନମ୍ରତାରେ କହିଲେ, “ଏହି ବିଶ୍ୱ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃସାଧ୍ୟ, ଭୟଜନକ, ଅସ୍ଥିର, ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କଦଳୀ ପତ୍ର ଭଳି; ଏହାର କୌଣସି ଆଧାର ନାହିଁ, ନିର୍ଭର, ଜଳବୁଦ୍ବୁଦ୍ର ଭଳି ଅସ୍ଥିର, ସମସ୍ତ ବିପଦରେ ଘେରା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର। ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ତୁମର ମାୟାରେ ଭ୍ରମି, ମୋ ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରେ ଲାଗିଥିଲା, ମୁଁ କେବେ ଶାନ୍ତି ପାଇନି। ଆଜି, ହେ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ସଂସାର ଭୟରେ ଆତିବ୍ରତ, ମୁଁ ତୁମଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି, ହେ କୃଷ୍ଣ; ମୋତେ ଭବସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।