ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗାଥାରେ, ଗଛମାନେ ଏକ ଅଭୁଦୟ ଗର୍ଭକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ସୋମ ଓ ଗାଈମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଗର୍ଭ ପୋଷିତ ହେଲା, ପବନ ଏହାକୁ ଏକତ୍ର କଲା । ଏହିପରି ଦୀରେ-ଦୀରେ ଏହା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା । ଏଭଳି ଗଛମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ନୟନବତୀ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯାହା ନାମ ମାରିଷା । ସେ ପରେ ପ୍ରାଚେତସଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ଓ ଦକ୍ଷଙ୍କ ମାତା ହେଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ମୁନି କଣ୍ଡୁଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଶେଷ ହେଲା । ସେ, ମୁନିମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଧାମକୁ ଯାଇଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତୀର୍ଥ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ମୋକ୍ଷଦାୟିନୀ, ଭୂମିରେ ଦୁର୍ଲଭ, ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଉଥିଲା । ସେଠି ଶୁଭ୍ର ବାଳୁକା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, କେତକୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବୃକ୍ଷ-ଲତାରେ ଶୋଭିତ, ଅନେକ ପକ୍ଷୀର ମଧୁର ଡାକରେ ଗୁଞ୍ଜିତ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୟ ଥିଲା । ସେଠି ସବୁଦିଗରେ ସହଜ ଚଳାଚଳ, ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଲୋକମାନେ ଖୁସି ହେଉଥିଲେ, ଏହା ଧନ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଉତ୍ସ ଥିଲା । ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ପୂର୍ବେ ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ଯକ୍ଷ ଓ ମୋକ୍ଷ ଆକାଂକ୍ଷୀ ଅନେକ ଜନ ପୂଜା କରିଥିଲେ । ସେଠି କଣ୍ଡୁ ଦେଖିଲେ — ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହରିଙ୍କୁ, ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସମସ୍ତ ଜନଜାତିର ଲୋକ, ଏବଂ ଆଶ୍ରମବାସୀମାନେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ପରମ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁନି ନିଜକୁ ସଫଳ ମନେ କଲେ । ସେଠି, ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ମହାଯୋଗୀ, ମହାମୁନି କଣ୍ଡୁ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ; ଉଚ୍ଚ କଂଠରେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଜପ କରୁଥିଲେ, ହାତ ଉଠାଇ ଦଣ୍ଡାୟତ ହୋଇ । ଏହି ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଜପ କ’ଣ ଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କଣ୍ଡୁ କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ, ତାହା ଶୁଣିବାକୁ ମୁନିମାନେ ଇଚ୍ଛା କଲେ । ଏହି ମହାବ୍ରହ୍ମନ୍ ଜପରେ କୁହାଯାଇଛି — ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଉପରେ ଅତିତ, ଅସୀମ, ପରମ ଆତ୍ମା, ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବପ୍ରଧାନ ଓ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ପରେ ଅପରିଚ୍ଛିନ୍ନ । ସେ କାରଣ, କାରଣର କାରଣରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମୂଳ କାରଣ; ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ରୂପେ ନିଜେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସୂତ୍ରଧାର । ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ସ୍ୱାମୀ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ସାର, ଅବିନାଶୀ, ଅଜ, ନିତ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ, ଅସଙ୍ଗ ଓ ଅବିକାରୀ । ଏଭଳି ଅବିନାଶୀ, ଅଜ, ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା, ପରମ ପୁରୁଷ ବିଷ୍ଣୁ ମୋ ମନରେ ରହିଥିବା ସମସ୍ତ ଦୋଷ, ରାଗ-ଦ୍ୱେଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପରାଧକୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ । ଏମିତି ମୁନିଙ୍କ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭକ୍ତି ଓ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଜପ ଶୁଣି, ପରମପୁରୁଷ ବିଷ୍ଣୁ ଅତି ପ୍ରେମରେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ । ପ୍ରଭୁ ବିନତାନନ୍ଦନ ଗରୁଡ଼ାରେ ଆରୋହଣ କରି, ଗର୍ଜନ ସମ ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଗୁଞ୍ଜାଇ କହିଲେ — “ମୁନି, ତୁମ ମନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇଚ୍ଛା କୁହ; ମୁଁ ଦାତା ହୋଇ ଆସିଛି, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ତାହା ମାଗ ।” ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଏହି ମଧୁର ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, କଣ୍ଡୁ ମୁନି ଆଖି ଖୋଲି ହରିଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲେ । ସେ ଦେଖିଲେ — ନୀଳ ତିଳପୁଷ୍ପ ସମ ରୂପ, ପଦ୍ମପତ୍ର ସମ ଚଉଡ଼ା ନୟନ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ମୁକୁଟ ଓ କଙ୍କଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଚାରି ହାତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଙ୍ଗ, ପୀତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଓ ବନମାଲାରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଓ ମଣିମାଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଦେବସ୍ନାନ ଚନ୍ଦନ ଓ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ । ଏ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଆନନ୍ଦରେ କଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦେହର ରୋମାଞ୍ଚ ହେଲା, ସେ ଶୀର୍ଷ ନମାଇ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ । ସେ କହିଲେ, “ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ସଫଳ, ଆଜି ମୋ ତପସ୍ୟା ଫଳପ୍ରଦ,” ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ— “ନାରାୟଣ, ହରି, କୃଷ୍ଣ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନଧାରୀ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ବିଶ୍ୱର ବୀଜ, ବିଶ୍ୱର ନିବାସ, ବିଶ୍ୱର ସାକ୍ଷୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର । ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଜୟୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମୂଳ, ପୁରୁଷମଧ୍ୟରେ ପରମ, ପଦ୍ମନୟନ, ଗୋବିନ୍ଦ, ଲୋକନାଥ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର । ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ଶ୍ରୀଙ୍କ ପତି, ପଦ୍ମପତି, ନିତ୍ୟ, ଭୂମିର ଗର୍ଭ, ଧୃଢ଼, ଶାସକ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର । ଆଦି ନାହିଁ, ଅନ୍ତ ନାହିଁ, ଅମର, ଅଜୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜୟୀ, ଅଭେଦ୍ୟ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଶ୍ରୀର ନିବାସ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର । ବର୍ଷା ଓ ଧର୍ମର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ, ଦୃଢ଼, ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦ ନାଶକ, ଜଳଶାୟୀ ହରି, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର । ଭୂତପତି, ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଭୂତନାଥ, ଭୂତମଧ୍ୟରେ ଅଚଳ, ଭୂତମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା, ଭୂତର ଆତ୍ମା, ଭୂତର ଗର୍ଭ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର । ଯଜ୍ଞ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା, ଯଜ୍ଞର ଧାରକ, ଭୟହରଣ, ଯଜ୍ଞର ଗର୍ଭ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ, ପୃଶ୍ନିଜ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର । କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ, କ୍ଷେତ୍ରଧାରକ, କ୍ଷେତ୍ରବାସୀ, କ୍ଷେତ୍ରନାଶକ, କ୍ଷେତ୍ରସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସ୍ୱାମୀ, କ୍ଷେତ୍ରର ଆତ୍ମା, କ୍ଷେତ୍ରଉପରେ ଅତିତ, କ୍ଷେତ୍ରସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର । ଗୁଣର ଆଶ୍ରୟ, ଗୁଣର ନିବାସ, ଗୁଣର ଶରଣ, ଗୁଣଦାତା, ଗୁଣଭୋକ୍ତା, ଗୁଣରେ ଆନନ୍ଦିତ, ଗୁଣତ୍ୟାଗୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର । ଆପଣ ବିଷ୍ଣୁ, ହରି, ଚକ୍ରଧାରୀ, ଜୟୀ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଭୂତତ୍ୱ, ବଷଟ୍କାର, ଭବିଷ୍ୟତ୍, ଭବନ୍ତିର ନାଥ । ଆପଣ ଭୂତସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଭବ, ଭୂତଧାରକ, ଭୂତୋତ୍ପାଦକ, ଦେବମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅଜ, ପ୍ରଭୁ ବୋଲି କହନ୍ତି । ଆପଣ ଅନନ୍ତ, କର୍ମଜ୍ଞ, ପ୍ରକୃତି, ବୃଷାକପି, ରୁଦ୍ର, ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ, ଅଚ୍ୟୁତ, ପ୍ରଭୁ । ଆପଣ ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଜୟୀ, ଶମ୍ଭୁ, ବୃଷଭାକୃତି, ଶଙ୍କର, ଉଶନା, ସତ୍ୟ, ତପସ୍ୟା, ଜନ । ଆପଣ ବିଶ୍ୱବିଜୟୀ, ଶରଣ, ରକ୍ଷକ, ଅବିନାଶୀ, ଶମ୍ଭୁ, ସ୍ୱୟଂଭୂ, ଆଦି, ପରମ ଗତି । ଆପଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଓଁକାର, ପ୍ରାଣ, ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ, ବର୍ଷାଦାତା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ।” ଏପରି ଭାବେ କଣ୍ଡୁ ମୁନି ପରମ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ, ଭକ୍ତି ଏବଂ ବିଗ୍ରହ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ଅନୁସ୍ମରଣ କଲେ, ପ୍ରଶଂସା କଲେ ।