ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତାମାନେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଉର୍ବଶୀ, ମେନକା, ରମ୍ଭା, ଘୃତାଚୀ, ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳା, ବିଶ୍ୱାଚୀ, ସହଜନ୍ୟା, ପୂର୍ବଚିତ୍ତି ଓ ତିଲୋତ୍ତମା ପ୍ରମୁଖ ଅପ୍ସରାମାନେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଆଲମ୍ବୁଷା, ମିଶ୍ରକେଶୀ, ଶଶିଳେଖା, ବାମନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଯୁବା ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ ବସିଥିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ଶରୀର ତନୁ, ମୁହଁ ସୁନ୍ଦର, ଉନ୍ନତ ଓ ଭରିବା ଉର, ଏବଂ ଆକାଂକ୍ଷାର କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଏହି ଅପ୍ସରାମାନେକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶଚୀଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକ ଏହିପରି କହିଲେ—ଅନ୍ୟମାନେ ଏଠାରେ ରୁହନ୍ତୁ, ତୁମେ, ଶୁଭାନ୍ବିତା, ଏଠି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଧିକ ପାରଙ୍ଗତ ଅଟୁ। ତୁମେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ କାମଦେବ, ବସନ୍ତ ଓ ବାୟୁଙ୍କୁ ଦେଉଛି; ଏମାନେ ସହିତ ତୁମେ, ଶୁଭାନ୍ବିତା, ସେ ମହାମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଉ। ଶକ୍ରଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଅପ୍ସରା ଆକାଶପଥରେ କାମ, ବସନ୍ତ ଓ ବାୟୁଙ୍କୁ ସହିତ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲେ। ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଭବ୍ୟ ଅରଣ୍ୟ, ଏବଂ ମୁନି, ତପସ୍ୟାରେ ଦୀପ୍ତ, ନିର୍ମଳ ଆଶ୍ରମରେ ବସିଥିଲେ। ଅପ୍ସରା ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ତାଙ୍କ ସହ ଦେଖିଲେ, ନନ୍ଦନବନ ପରି ମନୋହର, ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲରେ ଭରି, ଶାଖାରେ ବସୁଥିବା ମୃଗମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଅରଣ୍ୟ ପବିତ୍ର, ତଳ ଓ ଉପର ଶକ୍ତିରେ ଶୋଭିତ, ବଡ଼ ପତ୍ର ଓ ଅଙ୍କୁରରେ ଭରି, ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧୁର ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ସବୁ ଋତୁରେ ଫଳ ଭରିଥିବା ଗଛ, ସବୁ ଋତୁର ଫୁଲରେ ଦୀପ୍ତ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ଅପ୍ସରା ଦେଖିଲେ ଆମ୍ବ, ବନ୍ୟା ଆମ୍ବ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରିକେଳ, ଟିନ୍ଦୁକ, ବିଲ୍ୱ, ଜୀବ, ଦାନାଭରିତ ଫଳ, ଅନାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳ। ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଜାକ୍ ଫଳ, ଲକୁଚ, ନୀପ, ସୁନ୍ଦର ସିରିଷ, ପିଜେନ, କୋଳ, ଅରିମେଦ, ତିକିତ ଭେତସ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଭଲାଟକ, ଆମଳକ, ଶତପର୍ଣ୍ଣ, କିଂଶୁକ, ଇଂଗୁଦ, କରବୀର, ହରୀତକି, ବିଭୀତକି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛ ଦେଖିଲେ। ସେ ଅପ୍ସରା ଦେଖିଲେ ଅଶୋକ, ପୁମ୍ନାଗ, କେତକୀ, ବକୁଳ ଗଛ; ପାରିଜାତ, କୋବିଦାର, ମନ୍ଦାର, ଇନ୍ଦୀବର, ପାଟଳ ଓ ଦେବଦାରୁ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଏଉଁ ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ, ନିଚୁଳ, ଲୋମକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଛ ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲେ। ଏଉଁ ଚକୋର ପକ୍ଷୀ, ପଦ୍ମ, ମଧୁମକ୍ଷୀ, ଟିଆ, କୋଇଲା, କଳବିଙ୍କା, ହରିତ ପକ୍ଷୀ, ଜୀବଜୀବକ ପକ୍ଷୀ ଦେଖିଲେ। ପ୍ରିୟ ସନ୍ତାନ, ଚାତକ ପକ୍ଷୀ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧୁର ଓ ମନୋହର ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ଏଉଁ ସେଠାରେ ବସୁଥିଲେ। ଏଉଁ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଝିଅଁ ଜଳରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହ୍ରଦ ଦେଖିଲେ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳ, କୁମୁଦ, ପଦ୍ମ ଓ ସୁନ୍ଦର ନୀଳ ଜଳପଦ୍ମ ଦେଖିଲେ। ସମସ୍ତ ପାଖାରେ କହ୍ଲାରା ଓ ପଦ୍ମ ଫୁଲ, କଦମ୍ବ ଗଛ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଓ ଜଳପକ୍ଷୀ ଦେଖିଲେ। କରଣ୍ଡବା ବତକ, କ୍ରାନ୍, ହଂସ, କଚ୍ଛପ, ମଦଗୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳଜନ୍ତୁ ଏଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖିଲେ। ଏପରି, ଅପ୍ସରା ତାଙ୍କ ସହ ଅରଣ୍ୟରେ ଏକ ଏକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚାଲିଲେ; ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ମନୋହର ଅରଣ୍ୟ ଦେଖି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁ ତଳିଗଲା। ତାପରେ, ସେ ବାୟୁ, କାମ ଓ ବସନ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ—"ତମେ ସବୁ ଆଲଗା ଆଲଗା ଭାବେ ମୋତେ ସହଯୋଗ କରିବା।" ଏପରି କହି, ଦେବତାମାନେ 'ଏହିପରି ହେବ' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଅପ୍ସରା କହିଲେ, "ଆଜି ମୁଁ ସେ ମୁନି ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଯିବି।" "ଆଜି ମୁଁ ସେ ମୁନିଙ୍କୁ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଅଶ୍ୱ ପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା, ତାଙ୍କର ଶରୀର ଶୀର୍ଣ୍ଣ, କାମବାଣରେ ଦୀପ୍ତ, ଆକାଂକ୍ଷାର ରଥୀ କରିଦେବି।" "ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ଜନାର୍ଦନ, କିମ୍ବା ନୀଳଲୋହିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କାମବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ କରିଦେବି।" ଏପରି କହି, ସେ ମୁନି ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଲେ; ମୁନିଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଆଶ୍ରମ ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ତୁମାନେ ନଥିଲେ। ସେ ନଦୀତୀରେ ଦଉଡ଼ି, କୋଇଲା ପରି ମଧୁର ହୋଇ, ଅପ୍ସରା କିଛି ସମୟ ରୁହି, ଗାନ ଆରମ୍ଭ କରିଲେ। ତାପରେ ବସନ୍ତ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦେଖାଇଲେ, କୋଇଲାର ଶବ୍ଦ ଅଋତୁରେ ମଧୁର ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିଦେଲେ। ମଲୟ ପର୍ବତର ଗନ୍ଧବାୟୁ ମଧୁର ଗନ୍ଧ ନେଇ, ଉପର ଓ ତଳ ଫୁଲ ନିଜେ ଜାଡ଼ି ଚାଲିଲା। ଫୁଲବାଣ ଧାରଣ କରି, କାମଦେବ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ମୁନିଙ୍କ ମନକୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରିଦେଲେ। ତାପରେ, ଗାନର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ମୁନି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ତଳି, ମନ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ସୁନ୍ଦର କପୋଳ ଥିବା ଅପ୍ସରାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଲେ, କାମବାଣରେ ଅନ୍ତର ଦୁଃଖିତ। ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁ ତଳି, ଉପର ଚାଦର ପଡ଼ିଗଲା, ଶରୀରରେ କୁଣ୍ଡଳି, ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ଏପରି କହିଲେ— "ତୁମେ କିଏ, କାହାର, ଶୁଭାନ୍ବିତା, ସୁନ୍ଦର ହସି ଥିବା? ମୋ ମନକୁ ଚୋରି ନେଉଛ, ମନୋହର କପୋଳ ଥିବା। ସତ୍ୟ କହ, ତନୁ ତନୁ ନାରୀ।" ଅପ୍ସରା କହିଲେ—"ମୁଁ ତୁମର ଦାସୀ, ଫୁଲ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ଶୀଘ୍ର ଆଜ୍ଞା ଦିଅ—ତୁମର ଆଜ୍ଞାରେ କଣ କରିବି?" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ମୁନି ନିଜ ନିୟମ ଛାଡ଼ି, ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ଯୁବତୀଙ୍କୁ ହାତ ଧରି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ନେଇ ଗଲେ। ଏପରି, କାମ, ବାୟୁ ଓ ବସନ୍ତ, ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇ, ପୁନଃ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେମାନେ ହରିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଅପ୍ସରା ଓ ମୁନି କରିଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଲେ। ଏହା ଶୁଣି, ଶକ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ଓ ଆନନ୍ଦ ହୋଇଲେ। କଣ୍ଡୁ, ଅପ୍ସରା ସହ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, କାମଦେବ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।