କଣ୍ଡୁ ଋଷିଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦେଖି ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଭୟଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଭରିଯିବେ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଭାବରେ ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ ତାପିତ ହେଇଯାଇଥିଲା, ଏହାର ଅସର ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିଲା। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୃଢ ତପସ୍ୟାରେ ଦେଖି, “ଆହା, କେତେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧୈର୍ଯ୍ୟ! ଆହା, କେତେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା!” ବୋଲି ବିସ୍ମୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଏପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଦେବତାମାନେ ଭୟ ଏବଂ ଉତ୍ତେଜନାରେ ମତାମତ କରି, କଣ୍ଡୁ ଋଷିଙ୍କର ତପସ୍ୟାକୁ ବିଘ୍ନ କରିବା ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତିନି ଲୋକର ନାୟକ, ଦେବତାମାନେର ଇଚ୍ଛା ଜାଣି, ସୁନ୍ଦର ଆକୃତି, ଯୁବତ୍ୱ ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଗର୍ବିତ ପ୍ରମ୍ଲୋଚାକୁ ଡାକିଲେ। ତାଙ୍କର କମର ପତଳା, ଅଙ୍ଗ ଗୁଡିକ ଗୁଣିୟ, ନିମ୍ନ ଶରୀର, ଉତ୍ତମ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ପ୍ରମ୍ଲୋଚା, ଏ ସମୟରେ ଋଷି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ବିଘ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ।” ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଭୟ ଏବଂ ସନ୍ଦେହରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ସଦା ବିଧାନ ଅନୁସାରେ କରିବି, ଦେବତା, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ମୋ ଜୀବନ ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ଅଛି। ମୁଁ ଭୟ କରୁଛି, କଣ୍ଡୁ ଋଷି ନିର୍ମଳ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ। ଯଦି ତାଙ୍କୁ ବିଘ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଯାଏ, ସେ ମୋ ଉପରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଦେଇପାରିବେ।” ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଏହି ଭୟ କହି, ଏପରେ ଅନ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ—ଉର୍ବଶୀ, ମେନକା, ରମ୍ଭା, ଘୃତାଚୀ, ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳା, ବିଶ୍ୱାଚୀ, ସହଜନ୍ୟା, ପୂର୍ବଚିତ୍ତି, ତିଲୋତ୍ତମା, ଅଲମ୍ବୁଷା, ମିଶ୍ରକେଶୀ, ଶଶିଲେଖା, ବାମନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୁବତ୍ୱ ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଗର୍ବିତ ଅପ୍ସରାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେମାନେ ନିମ୍ନକମର, ମନୋହର ମୁହଁ, ଉତ୍ତମ ଅଂଗ, ଅମୂଳ୍ୟ କଳା ଜଣା, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏଠାରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲେ। ପ୍ରମ୍ଲୋଚାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ଅନ୍ୟମାନେ ରହିବେ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ, ଶୁଭା, ଏଠାରେ ଅଧିକ କୌଶଳୀ। ତୁମେ ତିନି ଦେବତା—କାମ, ବସନ୍ତ, ବାୟୁ—ସହିତ ଏଠାକୁ ଯାଅ, ତୁମର ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏମାନେ ଦିଅଯାଇଛନ୍ତି।” ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଉପଦେଶ ଶୁଣି ପ୍ରମ୍ଲୋଚା, ମନୋହର ଦୃଷ୍ଟି, ଆକାଶପଥରେ ତିନି ଦେବତା ସହିତ ଋଷିଙ୍କର ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲେ। ସେଠାରେ ଯାଇ, ସେ ଏକ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ମନୋହର ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିଲେ—ଋଷି ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ନିର୍ମଳ ଆଶ୍ରମରେ ବସିଥିଲେ। ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଏହି ଅତି ମନୋହର ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିଲେ, ଏହା ନନ୍ଦନବନ ପରି ଲଗୁଥିଲା; ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲା, ଶାଖାବାସୀ ମୃଗମାନେ ଏଠାରେ ଦଳ ଦଳ ରହିଥିଲେ। ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ପବିତ୍ର ଥିଲା, ତାଳପତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶାଖାରେ ଭରିଥିଲା, ପକ୍ଷୀମାନେ ମିଠା ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫଳ ଭରିଥିବା ଗଛ, ଫୁଲରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ପକ୍ଷୀମାନେ ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ଆମ୍ବ, କୁଆଁଆମ୍ବ, ନିମ୍ନାମ୍ବ, ତିନ୍ଦୁକ, ବିଲ୍ବ, ଜୀବ, ଦାନା ଭରିଥିବା ଫଳ, ଜ୍ୟାକଫ୍ରୁଟ, ଲକୁଚା, ନୀପ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିରୀଷ, କପୋତ, କୋଳ, ଅରିମେଦ, ତିକ୍ତ ଭେତସ, ଭଲ୍ଲାଟକ, ଆମଳକ, ଶତପର୍ଣ, କିମ୍ଶୁକ, ଇଙ୍ଗୁଦ, କରବୀର, ହରୀତକି, ବିଭୀତକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗଛ ଦେଖିଲେ। ସେ ଅଶୋକ, ପୁମ୍ନାଗ, କେତକୀ, ବକୁଳ, ପାରିଜାତ, କୋବିଦାର, ମନ୍ଦାର, ଇନ୍ଦୀବର, ପାଟଳ, ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଗଛ, ଦେବଦାରୁ, ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ, ନିକୁଳ, ଲୋମକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଗଛ ଦେଖିଲେ। ଚକୋର, ପଦ୍ମ, ମଧୁମକ୍ଷୀ, ପରେଟ, କୋଇଲା, କଳବିଙ୍କା, ହରିତ ପକ୍ଷୀ, ଜୀବଜୀବକ, ପ୍ରିୟ ପିଲା, ଚାତକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ପକ୍ଷୀ, ସମସ୍ତ ମିଠା ଶବ୍ଦରେ ଆଶ୍ରମକୁ ମନୋହର କରିଥିଲେ। ସେ ଚମତ୍କାର ହ୍ରଦ ଦେଖିଲେ, ପରିଷ୍କୃତ ଜଳ, କୁମୁଦ, ପଦ୍ମ ଏବଂ ନୀଳ ଜଳପଦ୍ମରେ ଶୋଭିତ, କହଲାର ଓ ପଦ୍ମ ଭରିଥିବା, କଦମ୍ବ ଗଛ, ଚକ୍ରବାକ, ଜଳପକ୍ଷୀ ଏବଂ କରଣ୍ଡବ, କ୍ରାନ୍, ହଂସ, କମ୍ବଳ, ମଦଗୁ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳପ୍ରାଣୀରେ ଭରିଥିଲା। ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ତିନି ଦେବତା ସହିତ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକ ଏକ ଚରଣରେ ଚାଲିଲେ, ଏହି ଚମତ୍କାର ଏବଂ ମନୋହର ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଭରିଗଲା। ସେ ବାୟୁ, କାମ ଏବଂ ବସନ୍ତକୁ କହିଲେ, “ତମେ ମୋ ପ୍ରତି ଅଲଗା ଭାବରେ ସାହାଯ୍ୟ କର।” ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଏହିପରି କହିଲେ, ଦେବତାମାନେ ‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ପ୍ରମ୍ଲୋଚା କହିଲେ, “ଆଜି ମୁଁ ତାହାଠାରେ ଯିବି ଯେଉଁଠାରେ ଋଷି ନିଶ୍ଚଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ଦେହ କ୍ଷୀଣ, ତାଙ୍କୁ ଅନୁଶାସନ କରିବା ରଥୀ କରିବି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କାମବାଣର ଶିକ୍ଷା ଦେଇବି। ତାଙ୍କୁ ଯଦି ବ୍ରହ୍ମା, ଜନାର୍ଦନ, କିମ୍ବା ନୀଳଲୋହିତ ହେଉ, ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କାମବାଣରେ ଆହତ କରିବି।” ଏପରେ ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲେ; ଋଷିଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଆଶ୍ରମ ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ତୁମାନେର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲା। ସେ ନଦୀତୀରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଇ, କୋଇଲା ପରି ମିଠା ଶବ୍ଦରେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ରହିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଉତ୍ତମ ଅପ୍ସରା ଗୀତ ଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହାପରେ ବସନ୍ତ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି, ଅଫସର ଋତୁରେ କୋଇଲାର ଶବ୍ଦକୁ ଅତି ମିଠା ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିଦେଲେ।