ଏଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ, ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ପୁରୁଙ୍କ ପବିତ୍ର ବଂଶାବଳୀର କଥା କହିବି, ଯାହାକୁ ମହାନ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଗଣାଯାଏ। ଏହି ବଂଶର ଆରମ୍ଭରୁ ଉତ୍ତରୋତ୍ତର ଘଟଣାକୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଖୋଲିବି। ପୁରୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ସୁବୀର। ସୁବୀରଙ୍କ ପୁଅ ମନସ୍ୟୁ ଏବଂ ମନସ୍ୟୁଙ୍କ ପୁଅ ଅଭୟଦ ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ। ଏଭଳି, ଅଭୟଦଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ସୁଧନ୍ବନ, ସୁଧନ୍ବନଙ୍କ ପୁଅ ସୁବାହୁ ଏବଂ ସୁବାହୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରୌଦ୍ରାଶ୍ୱ। ରୌଦ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କ ଦଶଜନ ପୁଅ ଥିଲେ—ଦଶାର୍ଣ୍ଣେୟ, କୃକଣେୟ, କକ୍ଷେୟ, ସ୍ଥଣ୍ଡିଳେୟ, ସନ୍ନତେୟ, ଋଚେୟ, ଜଳେୟ, ସ୍ଥଳେୟ, ଧନେୟ ଏବଂ ବନେୟ। ଏହାସହ ଦଶଜନ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ—ଭଦ୍ରା, ଶୂଦ୍ରା, ମଦ୍ରା, ଶଳଦା, ମଳଦା, ଖଳଦା, ବିପ୍ରା, ନଳଦା, ସୁରସା ଏବଂ ଗୋଚପଳା। ଏହି ଦଶଜନ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଚପଳା ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରୀରତ୍ନକୂଟା ଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଋଷି ଅତ୍ରିବଂଶରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଭାକର ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ହେଲେ। ଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ନେଇ ପ୍ରଭାକରଙ୍କ ଏକ ପୁଅ ହେଲେ, ଯିଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତା ସ୍ୱର୍ଭାନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଇ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀକୁ ବଡ଼ି ଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏହି ପୁଅ ସୋମ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସମଗ୍ର ଜଗତ ଅନ୍ଧକାରରେ ଡୁବିଯାଇଥିଲା, ଏହି ସମୟରେ ସୋମ ଆଲୋକ ଦେଇଥିଲେ। ତିନି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ, “ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।” ଏହି ଶବ୍ଦରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ବଡ଼ି ଯିବାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ। ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରୁ ଲୁହିଯିବାରୁ ବଞ୍ଚିଗଲେ। ମହାତ୍ମା ଅତ୍ରି ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଶକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦଶଜନ କନ୍ୟାଠାରୁ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ଅତ୍ରିଙ୍କ ଦଶଜନ ପୁଅ ଅତି ପ୍ରବଳ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ। ସେମାନେ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ନୂତନ ବଂଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟାତ୍ରେୟ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ଏବଂ ତିନି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ। କକ୍ଷେୟଙ୍କ ତିନି ପୁଅ ଥିଲେ—ସଭାନର, ଚାକ୍ଷୁଷ ଏବଂ ପରମାନ୍ୟୁ। ସଭାନରଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଜ୍ଞାନୀ ରାଜା କାଳାନଳ। କାଳାନଳଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ସୃଞ୍ଜୟ, ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରଶସ୍ତ ରାଜା ପୁରଞ୍ଜୟ। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ପୁରଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଜନମେଜୟ, ଏହି ରାଜା ଋଷିଙ୍କ ପୁଅ ମହାଶାଳ ଥିଲେ। ମହାଶାଳ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ମହାମନାସ ଏକ ଉତ୍ତମ ଏବଂ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ରାଜା ଥିଲେ। ମହାମନାସଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରଶଂସିତ ଏବଂ ଶୂରବୀର ସୁମହାମନାସ। ମହାମନାସଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଥିଲେ—ଉଶୀନର ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଧୈର୍ୟଶୀଳ ରାଜା, ଯିଁଠି ପଞ୍ଚ ରାଜବଂଶୀୟ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ଉଶୀନରଙ୍କ ପଞ୍ଚ ରାନୀ ଥିଲେ—ନୃଗା, କୃମି, ନବା, ଦର୍ବା ଏବଂ ଦୃଷଦ୍ୱତୀ। ଏହି ପଞ୍ଚରୁ ଉତ୍ତମ ବଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ପୁଅ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ—ନୃଗାଙ୍କୁ ନୃଗ, କୃମିଙ୍କୁ କୃମି, ନବାଙ୍କୁ ନବ, ଦର୍ବାଙ୍କୁ ସୁବ୍ରତ ଏବଂ ଦୃଷଦ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଉଶୀନର ବଂଶର ଶିବି ରାଜା ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଶିବିଙ୍କ ବଂଶରେ ଶିବୟ, ନୃଗଙ୍କୁ ଯୌଧେୟ, ନବାଙ୍କୁ ନବରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ କୃମିଙ୍କୁ କୃମିଳା ନଗର ସ୍ଥାପିତ ହେଲା। ସୁବ୍ରତଙ୍କୁ ଅମ୍ବଷ୍ଠ ବଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏବେ ଶିବିଙ୍କ ପୁଅମାନେ କିଏ ଥିଲେ ସେଥିରେ ମନ ଦିଅ। ଶିବିଙ୍କ ଚାରି ପୁଅ ଥିଲେ—ବୃଷଦର୍ଭ, ସୁବୀର, କେକୟ ଏବଂ ମଦ୍ରକ। ସେମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ଉନ୍ନତି ଲାଭ କଲା—କେକୟ, ମଦ୍ରକ, ବୃଷଦର୍ଭ ଏବଂ ସୁବୀର ସମସ୍ତେ ଶିବି ରାଜାଙ୍କ ସନ୍ତାନ। ଏହି ତିତିକ୍ଷୁଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ, ଯିଁଠି ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ରାଜ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଉଷଦ୍ରଥ ନାମକ ପ୍ରବଳ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ଫେନ ଥିଲେ। ଫେନଙ୍କୁ ସୁତପା, ସୁତପାଙ୍କୁ ବଳି ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ମନୁଷ୍ୟ ରୂପେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ବଳି ରାଜା ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଧନୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏକ ମହାଯୋଗୀ ଥିଲେ। ବଳିଙ୍କ ପଞ୍ଚ ପୁଅ ଥିଲେ—ପ୍ରଥମେ ଅଙ୍ଗ, ତାପରେ ବଙ୍ଗ, ସୁହ୍ମ, ପୁଣ୍ଡ୍ର ଏବଂ କଳିଙ୍ଗ। ଏହି ବଳିୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲା, ଏବଂ ବଳିୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ। ବଳି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଲେ—ଅପୂର୍ବ ଯୋଗଶକ୍ତି ଏବଂ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆୟୁ। ବଳି ଅପରିମିତ ଶକ୍ତି, ଧର୍ମର ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ, ଅଜୟ ଶୂରତ୍ୱ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ପ୍ରମୁଖତା ପାଇଲେ। ତାଙ୍କୁ ତିନି ଲୋକ ଦେଖିବାର ଶକ୍ତି, ପ୍ରଜାରେ ପ୍ରମୁଖତା ଏବଂ ଚାରି ନିଶ୍ଚିତ ବର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାପନର ଅଧିକାର ମିଳିଲା। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ପାଇ ବଳି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କଲେ; ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ନିଜ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ପଞ୍ଚ ଅଞ୍ଚଳ ହେଲେ—ଅଙ୍ଗ, ବଙ୍ଗ, ସୁହ୍ମ, କଳିଙ୍ଗ ଏବଂ ପୁଣ୍ଡ୍ର; ଏହି ଅଞ୍ଚଳମାନେ ଏବେ ଅଙ୍ଗବାସୀ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଅଙ୍ଗଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ମହାନ ରାଜା ଦଧିବାହନ। ଦଧିବାହନଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ଦିବିରଥ, ଦିବିରଥଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମରଥ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରାକ୍ରମ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଥିଲା। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପଣ୍ଡିତ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଚିତ୍ରରଥ ଥିଲେ। ଏହି ଧର୍ମରଥ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ କାଳଞ୍ଜର ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଏକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମହାନ ଆତ୍ମା ସୋମ ଏଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେଲେ। ଚିତ୍ରରଥଙ୍କ ପୁଅ ଦଶରଥ ଥିଲେ, ଯିଁଠି ଲୋମପାଦ ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କଲେ, ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ଥିଲେ ଶାନ୍ତା। ଏହି ଦଶରଥୀ, ଚତୁର୍ବିଧ ସେନା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶସ୍ତ ଏବଂ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ଉପବଂଶକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ।