ଏକ ସମୟର କଥା, ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶିକାରୀ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଭୁ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ତାଙ୍କୁ ପତ୍ରରେ ପୂଜା କରି, ନିଜେ ନେଇଆସିଥିବା ମାଂସ ଦାନ କରି, “ପ୍ରଭୁ ଶିବ ମତେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ” ବୋଲି କହୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶିବପ୍ରତି ଶୁଭ ଭକ୍ତି ନଥିଲେ, ଏହି ପୂଜାର ଆଶୟ ତାଙ୍କୁ ଜଣା ନଥିଲା, ତଥାପି ସେ ଏମିତି ପୂଜା କରି ମାଂସ ନେଇ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ଘଟୁଥିଲା, ଶିକାରୀ ଆସି, ପୂଜା କରି, ଯିଏପରି ନେଇଥିଲେ, ଫେରିଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ମହାଦେବ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉଥିଲେ—ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପା ଅସୀମ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିକାରୀ ନାଆସୁଥିଲେ, ଶିବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁନଥିଲେ। ଏହି ଶିକାରୀ ଦିନେ ଦିନେ ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରଭୁ ଶିବ ଓ ଉମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ବହୁ ସମୟ ଏଭଳି ଚାଲିଲା ପରେ, ବେଦ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ବେଦ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ଯେଉଁଠାରେ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବପୂଜାକୁ ବିଘ୍ନ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ମହାପାପ ଘଟେ, ଏବଂ ଏମିତି କରିଥିବାକୁ ମୁଁ ଦଣ୍ଡିତ କରିବି। ଗୁରୁ, ଦେବ, ଦ୍ୱିଜାତି, ମାଲିକଙ୍କୁ ବେଇମାନି କରିଥିବା ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ଶିବଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରିଥିବା ଲୋକ ତ ଏହାରୁ ବି ଅଧିକ ଦଣ୍ଡିତ। ଏଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କିଏ କରୁଛି, ଏହି ପାପୀ କିଏ?” ବେଦ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ସିନ୍ଧୁ ଏହି ଚିନ୍ତା ଉପରେ ରହିଲେ। ବେଦ ଭାବିଲେ, “ଅରଣ୍ୟର ଫୁଲ, ଦେବୀୟ ମୂଳ, ଫଳ ଓ ପତ୍ର ସହିତ ଯେଉଁପୂଜା କେହି ଧ୍ୱଂସ କରେ, ଏବଂ ମାଂସ ଓ ଗଛପତ୍ର ସହିତ ଅନ୍ୟ ପୂଜା କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁଯୋଗ୍ୟ।” ଏପରି ଭାବି, ବେଦ ନିଜ ଶରୀର ଲୁଚାଇ ରଖିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ପାପୀକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ, ଯିଏ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜା କରୁଛି।” ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଶିକାରୀ ପୂର୍ବବତ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ସେ ପୂର୍ବବତ ପୂଜା କରୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ମହାମତିଶାଳୀ ଶିକାରୀ, ତୁମେ ପୁନିପୁନି କ୍ଳାନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଛ, ଏତେ ଦିନ ପରେ କାହିଁକି ଆସିଛ? ତୁମେ ନ ଥିଲେ ମୁଁ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେନି, ପୁଅ, ଶାନ୍ତି ରହ।” ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି ବେଦ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ କ୍ରୋଧ ରେ ନିର୍ବାକ ହେଲେ। ଶିକାରୀ ପୂର୍ବବତ ପୂଜା କରି ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ, କିନ୍ତୁ ବେଦ ଏବେ ରୋଷରେ ପ୍ରଭୁ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ, “ଏହି ଶିକାରୀ ଅପବିତ୍ର, ନିୟମ ଅଜ୍ଞ, ନିଷ୍ଠୁର, ପ୍ରାଣୀମାନେ ପ୍ରତି କ୍ରୂର ଓ ଦୟାହୀନ। ସେ ନିମ୍ନଜାତି, ଅନାଧିତ, ଗୁରୁ ଶିକ୍ଷା ନଥିବା, ଅନ୍ୟାୟ କରିଥିବା, ଏବଂ ଏକ ଗାଁକୁ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚାଇନାହିଁ। ସେ ନିଜେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖାଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୋତେ କିଛି କହୁନାହାନ୍ତି? ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ନିୟମ ଓ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ପୂଜା କରେ। ଏହି ଶିକାରୀ ନିଜେ ଆପଣଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି, ନିତ୍ୟ ପତ୍ନୀ ଓ ସନ୍ତାନ ବିନା, ଅପବିତ୍ର ମାଂସ ଦେଇ ପୂଜା କରେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଯେ, ଆପଣ ସେଠି ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ମୋତେ ନୁହଁନ୍ତି; ଏହି ଭିଲ୍ଲକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବି। କିଏ କାଦି, କିଏ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକକୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ; ତେଣୁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଥର ଫେଙ୍କିବି।” ବେଦ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ପ୍ରଭୁ ହସି କହିଲେ, “ଆସନ୍ତାକାଲି ପଥର ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଫେଙ୍କ।” ବେଦ କହିଲେ, “ଏହିପରି ହେଉ” ଓ ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଦମନ କରି, ପଥରକୁ ପକାଇ ରଖିଲେ। ପରେ ସକାଳେ, ନିଜ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କୃତ୍ୟ କରି, ବେଦ ପୂଜା କରିବାକୁ ଆସି, ଲିଙ୍ଗର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ରକ୍ତର ସ୍ରୋତ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। “ଏହା କି?” ବେଦ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ଏହି ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ କାହା ପାଇଁ? କାହାପାଇଁ ଏହି ଦୁର୍ଘଟନା?” ସେ ମାଟି, ଗୋମୟ, କୁଶ ଓ ଗଙ୍ଗାଜଳ ଦେଇ ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କଲେ। ତାପରେ ସେ ପୂର୍ବବତ ପୂଜା କଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ପାପମୁକ୍ତ ଶିକାରୀ ଆସିଲେ। ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଶିକାରୀ ଦେଖିଲେ—ଶଙ୍କରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ରକ୍ତ ଏବଂ ଘାଉ ଭରିଥିଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଶିକାରୀ କହିଲେ, “ଏହି ଅପୂର୍ବ କଣ?” ଏବଂ ତିନି ନିଜକୁ ଶତଶଃ, ସହସ୍ରଶଃ ତୀର ଦ୍ୱାରା ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଦୁଃଖ ଦେଖି, କିଏ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରିପାରିବ? ସେ ପୁନିପୁନି ନିଜକୁ ଦୋଷାରୋପ କରି, “ମୁଁ ବଞ୍ଚିଥିବା ସମୟରେ ଏହି ଦୁଃଖ ଘଟିଲା!” ବୋଲି ଦୁଃଖ କଲେ। “ହାୟ, ମୋ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ! ଏହି କି ଦୁର୍ଦ୍ଦୈବ!” ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ମହାଦେବ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ବେଦଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ବେଦ, ଏହି ଶିକାରୀ ଭକ୍ତି ଓ ନିଷ୍ଠାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୁମେ କିନ୍ତୁ କେବଳ ମାଟି, କୁଶ, ଜଳ ଦେଇ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଛୁଇଛ। ଏହି ଶିକାରୀ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଦେଇ ମୋ ପ୍ରତି ଶର୍ବସ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତି, ପ୍ରେମ, ଶକ୍ତି ଓ ବିବେକ ଅଛି, ସେଉଁଠି ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଦାନ ଦେଉଛି, ପରେ ତୁମକୁ।” ମହେଶ୍ୱର ଶିକାରୀଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଥିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ଇଚ୍ଛିତ ଵର ଦେଉଛି।” ଶିକାରୀ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ନିର୍ମାଲ୍ୟ ମୋତେ ମିଳୁ। ମୋ ନାମରେ ଏକ ତୀର୍ଥ ହେଉ, ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞଫଳ ମିଳିଯାଏ।” ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ତଥାସ୍ତୁ।” ଏହିଭଳି, ଭିଲ୍ଲତୀର୍ଥ ନାମକ ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରିଦେଲା। ଏଠାରେ ମହାଦେବଙ୍କ ଚରଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ମିଳେ, ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ମିଳେ। ଏଠାରେ ଶିବ ଅନେକ ଵର ଦେଇଥିଲେ, ବେଦମାନେକୁ ମଧ୍ୟ। ଏହି ତୀର୍ଥ ଚକ୍ଷୁସ୍-ତୀର୍ଥ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗୀଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁ ଗୌତମୀ ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ବସିଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଭୌବନା ନାମକ ନଗର ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଭୌବନା ନାମକ ରାଜା କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ଶାସନ କରିଥିଲେ।