ଏହିପରି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା—ଅଜୟ, ଅଜୟିଯୋଗ୍ୟ ରାଜା ଯୟାତି ଭୟାନକ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଚାରିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ। ଏହି ଘଟଣାକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଛି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହା ପରେ, ତିନି ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ, ରାଜା ଯୟାତି ସେଇ ଉଇ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କ ଛୋଟ ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଯଦି ତୁମେ ଅନୁମତି ଦେଉଛ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମର ଯୁବା ଦେହ ଧାରଣ କରି ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚିବି, ଏବଂ ମୋ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ତୁମ ପାଖରେ ଦେଇଦେଉଛି।” ପୁରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାଶୀଳ ଥିଲେ। ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ଯୟାତି, ପୁରୁଙ୍କ ଯୁବା ଦେହ ନେଇ, ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ତାଙ୍କର କାମନା ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ, ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନରେ ବିଶ୍ୱାଚୀ ସହିତ ଭୋଗବିଳାସ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ରାଜା ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ଭୋଗରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ସେ ପୁନି ତାଙ୍କର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପୁରୁଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ। ସେଠାରେ, ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୟାତି କିଛି ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକେ ନିଜ କାମନାକୁ କୁମିର ନିଜ ଅଙ୍ଗକୁ ଭିତରକୁ ଟାଣିନେଇଥିବା ପରି, ନିଜର କାମନାକୁ ଦମନ କରିପାରିବ। ସେ କହିଲେ, "ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଷୟ ଭୋଗ କରି କାମନା କେବେ ଶାନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଘୃତ ପକାଯାଇଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ସେ ବଢ଼ିଯାଏ। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଧାନ, ଯବ, ସୁନା, ଗାଈ, ଓ ନାରୀ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅପରିପକ୍ୱ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ।" "ଯେଉଁ ଲୋକ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ମନ, ବାଚା, କିମ୍ବା କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା କିଛି ଅପକାର କରେ ନାହିଁ, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଲାଭ କରେ। ଯେଉଁଠାରେ ଭୟ ନାହିଁ, ଭୟ ଦେଉ ନାହିଁ, କାମନା କିମ୍ବା ଦ୍ୱେଷ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମ ଲାଭ ହୁଏ। ଯେଉଁ ତୃଷ୍ଣାକୁ ମୂଢ଼ ଲୋକ ଛାଡ଼ିପାରିନଥିବା, ଯାହା ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବୟସ୍କ ହୁଏ ନାହିଁ, ଯାହା ଜୀବନର ଶେଷରେ ରୋଗ ଭଳି ଥାଏ—ସେଇ ତୃଷ୍ଣାକୁ ଯେ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି, ସେଉଁଠି ସୁଖ ମିଳେ।" "କେଶ ବୟସ୍କ ହେଲେ ବୟସ୍କ ହୁଏ, ଦାନ୍ତ ବୟସ୍କ ହେଲେ ବୟସ୍କ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଧନ ଓ ଜୀବନ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ବୟସ୍କ ହେଲେ ବୟସ୍କ ହୁଏ ନାହିଁ। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଭୋଗବିଳାସ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ତୃଷ୍ଣାର ଶମନ ଦ୍ୱାରା ମିଳୁଥିବା ସୁଖର ଏକ ଷୋଳମ ଅଂଶ ପରି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।" ଏପରି କହି, ସେଇ ରାଜର୍ଷି ତାଙ୍କ ରାନୀ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଭୟାନକ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଶେଷ ହେବାବେଳେ, ଯୟାତି ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗ ଶିଖରକୁ ଉପରେ ଚଢ଼ି, କିଛି ଖାଇନଥିବାବେଳେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ତାଙ୍କ ରାନୀ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କଲେ। ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ପାଞ୍ଚି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜର୍ଷି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ପରି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ବ୍ୟାପିଥିଲେ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଦୁଙ୍କ ବଂଶ ବିବରଣୀ କହିବି, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜାମାନେ ସମ୍ମାନିତ, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ବୃଷ୍ଣିକୁଳ ମହିମା ନାରାୟଣ, ହରି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଯୟାତିଙ୍କ ଏହି ଚରିତ୍ରକୁ ସଦା ଶ୍ରବଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିରୋଗ, ଧନୀ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି। ତାପରେ, ଋଷିମାନେ ପଚାରିଲେ, “ହେ ସୂତ, ଆମେ ପୁରୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ, ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁଙ୍କ ବଂଶକୁ ସତ୍ୟ ସହ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍।" ସୂତ କହିଲେ, “ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ପୁରୁଙ୍କ ବଂଶକୁ ଆରମ୍ଭରୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ କହିବି। ପୁରୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରବଳ ରାଜା ସୁବୀର; ସୁବୀରଙ୍କ ପୁଅ ମନସ୍ୟୁ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରାଜା ଅଭୟଦ। ଅଭୟଦଙ୍କ ପୁଅ ସୁଧନ୍ୱନ, ସେ ମଧ୍ୟ ଏକ ରାଜା; ସୁଧନ୍ୱନଙ୍କ ପୁଅ ସୁବାହୁ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ରୌଦ୍ରାଶ୍ୱ। ରୌଦ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କ ଦଶ ପୁଅ ଥିଲେ—ଦଶାର୍ଣ୍ଣେୟ, କୃକଣେୟ, କକ୍ଷେୟ, ସ୍ଥଣ୍ଡିଳେୟ, ସନ୍ନତେୟ, ଋଚେୟ, ଜଳେୟ, ସ୍ଥଳେୟ, ଧନେୟ ଓ ବନେୟ। ଏହି ଦଶ ପୁଅ ଓ ଦଶ କନ୍ୟା ଥିଲେ—ଭଦ୍ରା, ଶୂଦ୍ରା, ମଦ୍ରା, ଶଳଦା, ମଳଦା, ଖଳଦା, ବିପ୍ରା, ନଳଦା, ସୁରସା, ଗୋଚପାଳା। ଗୋଚପାଳା ଓ ଷ୍ଟ୍ରୀରତ୍ନକୂଟା—ଏହି ଦଶ କନ୍ୟାଙ୍କ ବିବାହ ଏକ ଅତ୍ରିବଂଶୀ ମୁନି ପ୍ରଭାକରଙ୍କ ସହିତ ହେଲା। ଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ନିଅଁ, ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀକୁ ପଡ଼ୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାକରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁଅ ସୋମ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେଇ ସମୟରେ, ଆନ୍ଧାର ଦେଖି ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ, 'ତୁମକୁ ଶୁଭ ହେଉ', ଏବଂ ସେ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ମୁନିଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ପଡ଼ିଲେ ନାହିଁ। ମହାତପସ୍ବୀ ଅତ୍ରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଂଶ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ଅତ୍ରିଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କଲେ। ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଏହି କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ପୁଅ ଦେଲେ। ସେ ଦଶ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତପସ୍ୟାରତ, ବେଦପାରଙ୍ଗତ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ସେମାନେ 'ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟାତ୍ରେୟ' ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ଏବଂ ତିନି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ। କକ୍ଷେୟଙ୍କ ତିନି ପୁଅ ଥିଲେ—ସଭାନର, ଚାକ୍ଷୁଷ ଏବଂ ପରମାନ୍ୟୁ। ସଭାନରଙ୍କ ପୁଅ ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ରାଜା କାଳାନଳ। କାଳାନଳଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମଜ୍ଞ ସୃଞ୍ଜୟ, ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁଅ ପୁରଞ୍ଜୟ। ପୁରଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁଅ ଜନମେଜୟ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ମହାଶାଳ। ଦେବମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ, ଏହି ମହାଶାଳଙ୍କ ପୁଅ ମହାମନସ। ମହାମନସଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେଲେ—ଉଶୀନର ନାମକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ରାଜା। ଉଶୀନରଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ରାଜବଂଶୀ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ—ନୃଗା, କୃମି, ନବା, ଦର୍ବା ଓ ପଞ୍ଚମୀ ଦୃଷଦ୍ୱତୀ। ଏହି ପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଉଶୀନରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଂଶ ଚାଲିଗଲା। ଏହିପରି ହେଉଛି ପୁରୁଙ୍କ ବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ପରମ୍ପରାର କଥା, ଯାହା ପବିତ୍ର ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବ ସହିତ ଶ୍ରବଣ କଲେ ମହାତ୍ମାତ୍ମା ଲାଭ ହୁଏ।