ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଏକ ସମୟରେ, ଶୁଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞ, ହୋମ-ପାତ୍ର ଏବଂ ସୋମକୁ ଉପହାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ବର୍ଷାପାତ୍ରରୁ ପାଣି ନେଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଛିଟାଇଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେମାନେ ଘୋଷଣା କଲେ: "ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୟ କରିଛି," ଏବଂ ଏହି ପାଣି ଛିଟାଇଲେ। ଏପରି ଦେବତାମାନେ ଓ ତ୍ୱଷ୍ଟା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କାମ୍ଦିଶୀକମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ି ଚାମ୍ର ହୋଇଗଲେ। ତ୍ୱଷ୍ଟା କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ମହାପାପୀମାନେକୁ ବଧ କରିଛି," ଏବଂ ପାଣି ଭୂମିରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ତେଣୁ ଦୈତ୍ୟମାନେ, ତାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ, କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ତ୍ୱଷ୍ଟା, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଏହି ପାଣି ଛାଡ଼ିଥିଲେ, ସେଠିକୁ 'ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରତୀର୍ଥ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ତାପରେ, ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ବଚନରେ ନିକାଳିଦିଆଯାଇଥିବା ଦୈତ୍ୟମାନେ, ଯମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାଳଦଣ୍ଡ, ଚକ୍ର, ପାଶ ଓ କ୍ରୋଧରେ ବଧ ହେଲେ। ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଦୈତ୍ୟମାନେ ବଧ ହେଲେ, ସେଠିକୁ 'ୟାମ୍ୟତୀର୍ଥ' କୁହାଯାଏ। ସେଠାରେ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହେଲା ଏବଂ ବହୁ ଅମୃତ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପିତ ହେଲା। ଏହି ମହାଯଜ୍ଞରେ, ରଥର ଆରାରୁ ଅବିରତ ଧାରା ଝରି ଆସିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଅଗ୍ନିଦେବ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଏବଂ ସଠିକ ଭାବେ ସ୍ତୁତି ଲାଭ କଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନ 'ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥ' ଭାବେ ପରିଚିତ, ଯାହା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ମାରୁତମାନଙ୍କ ସହ କିଙ୍ଗଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଉଭୟ ଲୋକରେ ସାମ୍ରାଟ୍ ହେବେ, ତୁମେ ସଦା ମୋର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ହେବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ବିଶେଷ କରି ଇନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥ ଓ ଯାମ୍ୟତୀର୍ଥରେ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ସେଠି ତୀର୍ଥ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉପହାରିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତ ଓ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଭିତରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦ ମନ୍ତ୍ର, ଲୋକିକ ମନ୍ତ୍ର, ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ, ପଞ୍ଚାମୃତ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଫୁଲ ଓ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କୁ ସେବନା କରନ୍ତି। ସେଠି ରାଜା ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଅନେକ ଉପଚାର ଦେଇ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ। ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଦୁଇ ଦେବତା ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଲେ, ଏବଂ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଦାନ କଲେ। ତେଣୁ ସେଠିଠାରୁ ଏହି ତୀର୍ଥ ଶୈବ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲା; ସେଠି ସ୍ନାନ କିମ୍ବା ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଯେଉଁ କେହି ଏହି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ମନେ ରଖନ୍ତି କିମ୍ବା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭନ୍ତି ଏବଂ ଶିବ-ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନଗରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ଭାନୁତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଏହି ତୀର୍ଥ ଶତ ତୀର୍ଥର ସମାନ ଫଳଦାୟକ। ଏହାକୁ 'ଭିଲ୍ଲତୀର୍ଥ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ରୋଗ ନାଶ କରେ, ପାପ ହରଣ କରେ ଏବଂ ମହାଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦପଦ୍ମରେ ଭକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ଏଠି, ଗଙ୍ଗାର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଓ ଶ୍ରୀଗିରିର ଉତ୍ତର ତଟରେ, ଏକ ଧର୍ମମୟ ଗଳ୍ପ ଘଟିଥିଲା। ସେଠି ଆଦିକେଶ ନାମକ ମହାଦେବ, ଯିଏ ଲିଙ୍ଗ ରୂପେ ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ସଦା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି। ସେଠି ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ ନାମକ ଏକ ମହାଧର୍ମିକ ଋଷି ବସୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଭାଇ ବେଦ ମଧ୍ୟ ଏକ ମହାମୁନି। ଆଦିକେଶ, ତ୍ରିପୁରାରି, ତ୍ରିନେତ୍ର ଦେବ, ଦିନର ମଧ୍ୟାନ୍ହ ବେଳେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିଦିନ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି। ବେଦ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଗ୍ରାମକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଶିକାରୀ ପ୍ରତିଦିନ ପାହାଡ଼ରେ ଶିକାର କରିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଘୁଞ୍ଚି ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ପଶୁ ମାରନ୍ତି। ସେ ଶିକାରୀ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶିବଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ମୁଁହରେ ପାଣି ନେଇ, ତାଙ୍କର ଧନୁର ତୀରରେ ମାଂସ ରଖି, କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଆଦିକେଶଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି, ସେ ମାଂସଟି ବାହାରେ ରଖି ଦେଇ, ଗଙ୍ଗାକୁ ଯାଇ, ପୁଣି ପାଣି ମୁଁହରେ ନେଇ ଶିବଙ୍କୁ ଫେରି ଆସନ୍ତି। ତା’ପରେ, ହାତରେ ପତ୍ର ନେଇ, ମନେ ଭକ୍ତି ଧରି, ଅନ୍ୟ ମାଂସ ଅର୍ପଣ ସ୍ୱରୂପ ନେଇ, ଆଦିକେଶଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଆନ୍ତି। ବେଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାକୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁହରେ ଆଣିଥିବା ପାଣି ଛିଟାନ୍ତି। ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ପତ୍ର ଦେଇ ପୂଜା କରି, ମାଂସ ଅର୍ପଣ କରି କହନ୍ତି, "ଶିବ ମୋପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।" ସେ ଶିବଙ୍କୁ ଶୁଭ ଭକ୍ତି ବିନା କିଛି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଣୁ ଆସିଥିବା ମାଂସ ନେଇ ତାଙ୍କ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସେ ପ୍ରତିଦିନ କରନ୍ତି; ତଥାପି, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ—ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୟା ଶମ୍ଭୁଙ୍କର। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିକାରୀ ନାଆସନ୍ତି, ଶିବ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତିନାହିଁ; ଏହି ଅସୀମ କୃପା କିଏ ବୁଝିପାରିବ? ସେ ଦିନେ ଦିନେ ଉମା ସହିତ ଆଦିଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ କଟିଗଲାପରେ, ବେଦ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଯେଉଁଠି ମନ୍ତ୍ର ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାପୀ ଓ ବଧଯୋଗ୍ୟ। ଗୁରୁ, ଦେବତା, ଦ୍ୱିଜ କିମ୍ବା ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦ୍ରୋହ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସାଧୁ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବଧଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ଶିବବିରୋଧୀ ଲୋକ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବଧଯୋଗ୍ୟ।" ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ବେଦ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇ ସିନ୍ଧୁ ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ: "ଏହି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କିଏ କରୁଛି?" ଯେଉଁଠି ଜଙ୍ଗଲ ଫୁଲ, ଦେବୀୟ କନ୍ଦ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରି, ମାଂସ ଓ ଗଛପତ୍ର ଦେଇ ଆଉ ଏକ ଅନ୍ୟ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ମୋର ଦ୍ୱାରା ବଧଯୋଗ୍ୟ। ଏପରି ଭାବି, ସେ ନିଜ ଦେହକୁ ଗୁପ୍ତ କଲେ।