ଗରୁଡ଼ ଓ ସମ୍ପାତି, ଦୁଇ ଭାଇ, ତାଙ୍କର ପଖ ଜଳିଯିବାରୁ ଏବଂ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ ପଡ଼ିଯିବାରୁ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଉପରେ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଏମିତି ଅଚେତନ ଓ ନିର୍ଜୀବ ଦେଖି ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ଅରୁଣ ଦୁଃଖରେ ଭାସିଯାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ତପ୍ତ ଦେବତା, ସେମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଅ, ନହେଲେ ସେମାନେ ଏଠାରେ ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବେ।" ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥାରେ ସମ୍ମତି ଦେଇ, ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି, ଗରୁଡ଼ ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଆସି, ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ଖୁସି କରିଦେଲେ। ତାପରେ ନାରଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ ଗଙ୍ଗା ତୀରକୁ ଗଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଜଟାୟୁ, ଅରୁଣ, ସମ୍ପାତି, ଗରୁଡ଼, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଏକାଠି ଯାଇଥିଲେ। ଏହାକୁ ପତତ୍ରି ତୀର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ବିଷ ନାଶକ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ତ୍ତିକାରୀ। ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁ, ଗରୁଡ଼ ଓ ଅରୁଣ ସ୍ୱୟଂ ବସିଥାନ୍ତି। ଗୌତମୀ ନଦୀ କୂଳରେ, ତାଙ୍କ ସହ ଶିବ ମଧ୍ୟ ବସିଛନ୍ତି। ଏହି ତୀର୍ଥରେ ତିନି ଦେବତାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଏହାକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ କରିଛି। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହେଇ, ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୁଖ ପାଇଥାଏ। ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ବିପ୍ର ତୀର୍ଥ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଏହାକୁ ନାରାୟଣ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି। ଏଠାର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ରହିଛି, ଯାହାକୁ ଏବେ ଶୁଣ। ଏହି ତୀର୍ଥ ମଣ୍ଡପ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯିଏ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ଜ୍ଞାନୀ, ନୀତିମାନ୍ୟ, ସୁନ୍ଦର ଓ ଦୟାଲୁ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠୁ ଛୋଟ, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଥିଲେ ଏକ ଝିଅ ନାମ ଥିଲା ଅସନ୍ଦିବ। ଏହି ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ବାପା ଅସନ୍ଦିବଙ୍କ ବିବାହ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ। ଏପଟେ ରାତି ହେବା ସମୟରେ, ଅସନ୍ଦିବ ଶୁଅଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଅସନ୍ଦିବଙ୍କ ମନେ ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ମୃତି ନ ଥିଲା, ତେଣୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଓ ରୂପ ବଦଳ କରିପାରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀ ତାଙ୍କୁ ଧରି ନେଲା। ସେ ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ତୀର ଗୌତମୀ ନଦୀ ପାଖକୁ, ଶ୍ରୀଗିରିର ଉତ୍ତର କୂଳକୁ ନେଇଗଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବସିଥାନ୍ତି। ସେଠାରେ ଏକ ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ନିବାସ ସହ ଏକ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ନଗର ଥିଲା, ଯାହାର ରାଜା ଥିଲେ ବୃହତ୍କୀର୍ତ୍ତି। ରାତି ଶେଷରେ, ରାକ୍ଷସୀ ଏହି ନଗରକୁ ଅସନ୍ଦିବଙ୍କ ସହ ଆସିପହଞ୍ଚିଲା। ସେ ତାଙ୍କ ରୂପ ବଦଳାଇ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ଘୁରୁଥିଲା। ଗୋଦାବରୀ ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ, ବୟସ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଅସନ୍ଦିବଙ୍କୁ କହିଲା, "ଏହି ହେଉଛି ଗଙ୍ଗା, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏଠାରେ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ସେମାନେ ଭଲଭାବେ ପୂଜା କରନ୍ତି ନାହିଁ।" "ଯେଉଁମାନେ ନିମ୍ନଜାତି, ସେମାନେ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିମ୍ନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚଣ୍ଡାଳ ଭାବେ ଘୋଷିତ। ସେମାନଙ୍କୁ କହ, 'ମୁଁ ତୁମ ମା, ତୁମେ ମୋ ସନ୍ତାନ।' ଏହା କହିବାକୁ ନାଚାହିଲେ, ତୁମ ନାଶ ନିଶ୍ଚିତ।" "ମୋ କଥା ମାନିଲେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁଖୀ କରିବି, ଏବଂ ଯାହା ତୁମେ ଚାହଁ, ତାହା କରିଦେବି। ପୁଣି, ତୁମକୁ ତୁମ ଦେଶ, ଘର, ଗୁରୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରାଇଦେବି। ଏହା ସତ୍ୟ।" ଅସନ୍ଦିବ ପଚାରିଲେ, "ତୁମେ କିଏ?" ରାକ୍ଷସୀ ମନ ଭ୍ରମିତ କରି ବିଭିନ୍ନ ଶପଥ ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଭରସା ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା। ଶେଷେ କହିଲା, "ମୋ ନାମ କଙ୍କଳିନୀ, ଏହି ନାମେ ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଚିନ୍ହନ୍ତି।" ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ମୁଁ ସେହିପରି କରିବି—କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତୁମେ ଯାହା କହିବାକୁ ଚାହ, ମୁଁ କହିବି ଓ କରିବି।" ଏପରି ସ୍ୱୀକୃତି ଶୁଣି, ରୂପ ବଦଳାଇପାରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀ ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଓ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ। ସେ ଅସନ୍ଦିବଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗେ ସାଙ୍ଗେ ନେଇଯାଉଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହୁଥିଲେ, "ଏହି ମୋ ପୁଅ, ଗୁଣର ଭଣ୍ଡାର।" ଏଭଳି କହି, ସେ ସବୁଠାରେ ଏହି କଥା କହି ଓ କାମ କରୁଥିଲେ। ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ, ଅସନ୍ଦିବ ସୁନ୍ଦର, ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଯୁବକ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଗୁଣବାନ୍, ଏବଂ ବୟସ୍କ ନାରୀ ମଧ୍ୟ ଗୁଣବତୀ। ତେଣୁ ସେମାନେ ଭାବିଲେ ଏଠି ତାଙ୍କର ମା। ସେଠାରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଅନ୍ଦାଳିତ ଭାବେ ଅସନ୍ଦିବଙ୍କୁ ବିବାହ ଦେଇଦେଲେ, ଏବଂ ରାକ୍ଷସୀକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ଝିଅଟି ଏହି ଯୁବକଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ପାଇ ଭାବିଲେ, "ମୋ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।" କିନ୍ତୁ ଅସନ୍ଦିବ ତାଙ୍କ ଗୁଣବତୀ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଦେଖି ମନେ ଭୟଭୀତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ—"ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସୀ ନିଶ୍ଚୟ ମୋତେ ଖାଇଦେବ। କଣ କରିବି? କେଉଁଠି ଯିବି? କାହାକୁ କହିବି?" "ଏଠି କିଏ ମୋତେ ଏହି ଭୟାନକ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ? ମୋ ସ୍ତ୍ରୀ ଶୁଭ, ଗୁଣବତୀ, ସୁନ୍ଦର ଓ ଯୁବତୀ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟ ଭାଗ୍ୟରେ ଏହି ରାକ୍ଷସୀ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଖାଇଦେବ।" ଏପଟେ ଗୁଣବତୀ, ଦୟାଳୁ ଓ ବୟସ୍କ ରାକ୍ଷସୀ କିଛି ଦୂରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଯୁବତୀ ପତିପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ନମ୍ର ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଶୀଳା ଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ଚୁପଚାପ ଗୋପନୀୟ ଭାବେ ପଚାରିଲେ, "ମହାରାଜ, କାହିଁକି ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି? ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତୁ।" ଅସନ୍ଦିବ ଧୀରେ ଧୀରେ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଦେଲେ, "ମିତ୍ର କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମର ନାରୀଙ୍କୁ କ'ଣ କହିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ?" ସ୍ତ୍ରୀ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଉତ୍ତମ ଭାଷିଣୀ ଭାବେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଯେଉଁଠାରେ ଆତ୍ମ-ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ସବୁଠି ଭୟ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠାରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅଛି, ସେଠାରେ କ'ଣ ଭୟ? ତେଣୁ ଏଠି ଗୌତମୀ କୂଳରେ କ'ଣ ଭୟ?" "ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ନିର୍ଲିପ୍ତ ଓ ବିବେକୀ, ସେମାନେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ, ଶୁଦ୍ଧ ହେଇ ଦୋଷରହିତ ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ।