ଏକ ସମୟର କଥା, ମହାପ୍ରଭୁ ଏବଂ ଅଜୟ ରାଜା ଯୟାତି ତାଙ୍କର ଶସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ଭୂମିରେ ଏକାକି ପ୍ରବ୍ରଜନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହିପରି ଏକ ଅବସ୍ଥାରେ, ତିନି ଭୂମିକୁ ବିଭାଜନ କରି, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଯଦୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋର ପୁରୁଣା ବୟସ୍କତା ତୁମେ ନେଉ, ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ କର।” ଯୟାତି ଆହୁରି କହିଲେ, “ମୋର ବୟସ୍କତା ତୁମେ ନେଉ, ତୁମର ଯୌବନ ଦେହ ଦେଖି ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଘୁରିବି।” ଯଦୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୁଁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଗରୁ ଏକ ଅନୁରୋଧ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛି, ସେଠାରେ ମୁଁ ତାହା ପୂରଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଆପଣଙ୍କର ବୟସ୍କତା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ, ହେ ରାଜା।” ସେ ଆଉ କହିଲେ, “ବୟସ୍କ ହେବାରେ ଖାଦ୍ୟ ପାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଦୋଷ ଆସେ, ତେଣୁ ମୁଁ ଏହି ବୟସ୍କତା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ ପରି ଅନେକ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ମୋତେ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ତେଣୁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ବୟସ୍କତା ଦିଅନ୍ତୁ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ।” ଏପରି ଯଦୁଙ୍କ ଉତ୍ତରରେ ରାଜା ଯୟାତି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଭର୍ତ୍ସନା କରି କହିଲେ, “ତୁମେ ଆଉ କେଉଁ ଆଶ୍ରମ କିମ୍ବା ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରୁଛ, ଯେଉଁଥିରେ ମୁଁ ତୁମର ଗୁରୁ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମୋ କଥା ଅବହେଳା କରୁଛ?” ଏପରି କହି, ଯୟାତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଯଦୁଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, “ହେ ମୂଢ, ତୁମେ ତୁମ ଜନତା ଉପରେ କେବେ ଶାସନ କରିପାରିବ ନାହିଁ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ଏହିପରି ତିନି ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପୁଅ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତୁର୍ବସୁ ଓ ଅନୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଅସ୍ୱୀକାର କଲେ। ଏହାଦେଖି ଯୟାତି ତିବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ଦେଲେ। ଏପରି ଚାରିଜଣ ବଡ଼ ପୁଅଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ, ରାଜା ପୁରୁଙ୍କୁ ଏହି ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ଯଦି ତୁମେ ଅନୁମତି ଦେଉଛ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମର ଯୌବନ ଦେହ ନେଇ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଘୁରିବି, ଏବଂ ମୋ ବୟସ୍କତା ତୁମେ ନେଉ।” ପୁରୁ ନିର୍ଭୀକ ଭାବେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ବୟସ୍କତା ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ଯୟାତି ପୁରୁଙ୍କ ଯୌବନ ନେଇ ପୃଥିବୀରେ ଘୁରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେଠାରେ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଚୈତ୍ରରଥ ଅରଣ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାଚୀଙ୍କ ସହ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ରାଜା ସମସ୍ତ ଭୋଗରେ ତୃପ୍ତି ହେଲେ, ସେ ପୁନଃ ତାଙ୍କ ବୟସ୍କତା ପୁରୁଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ। ଏହିଠାରେ, ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଯୟାତି ସେହି ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଗାଇଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଇଚ୍ଛାକୁ କୁମ୍ଭୀର ନିଜ ପାଅ ଆଉ ହାତ ଭଳି ଭିତରେ ଆଣିପାରେ। ସେ କହିଲେ, “ଇଚ୍ଛା କେବେ ଉପଶମ ହୁଏ ନାହିଁ, ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ତାହା ବଢ଼ିଯାଏ, ଘୃତ ପକା ଅଗ୍ନି ଭଳି। ଏହି ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଧାନ୍ୟ, ସୋନା, ଗାଈ, ଓ ନାରୀ ମିଶି ମଧ୍ୟ ଏକ ଅଯତ୍ନ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ପୂରଣ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା, କଥା କିମ୍ବା କ୍ରିୟାରେ କୁକର୍ମ କରେ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ଭୟ ନାହିଁ, ଭୟ ଦେଉ ନାହିଁ, ଇଚ୍ଛା ଓ ଦ୍ୱେଷ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ମୂଢ ଲୋକମାନେ ଯାହାକୁ ଛାଡ଼ିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଇ ତୃଷ୍ଣା ବୟସ୍କତା ସହିତ ବୟସ୍କ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏହା ଜୀବନର ରୋଗ; ଯିଏ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେଇ ସୁଖ ପାଏ। ଚୁଲି, ଦାନ୍ତ ବୟସ୍କ ହେଲେ ବଦଳାଏ, କିନ୍ତୁ ଧନ ଓ ଜୀବନ ତୃଷ୍ଣା ବୟସ୍କତା ସହିତ ବୟସ୍କ ହୁଏ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଭୌତିକ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ସୁଖ ମିଶି ମଧ୍ୟ ତୃଷ୍ଣା ଶମନର ଏକ ଶୋଳା ଅଂଶ ସୁଖ ସମାନ ହୁଏ ନାହିଁ।” ଏପରି କହି, ସେ ରାଜା ରୁଷି ତାଙ୍କ ରାନୀ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ତପସ୍ୟା କଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶେଷରେ, ସେ ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଉପବାସରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ତାଙ୍କ ରାନୀ ସହ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପରମ୍ପରାରେ ପାଞ୍ଚଜଣ ମହାନ ରାଜରୁଷି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଭଳି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥିଲେ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଦୁବଂଶର କଥା କହିବି, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜାମାନେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ଯଦୁବଂଶରେ ଭଗବାନ ନାରାୟଣ, ହରି, ବୃଷ୍ଣିବଂଶର ମହିମା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଯିଏ ଯୟାତିଙ୍କ ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ସଦା ଶ୍ରବଣ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଶାରୀରିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ସୁସ୍ଥତା, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଏବଂ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରେ। ଏଠାରେ, ଏକ ରୃଷି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ସୂତ, ଆମେ ପୁରୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ, ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁଙ୍କ ବଂଶ ପ୍ରଥକ୍ ପ୍ରଥକ୍ ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” ତେଣୁ, ମୁଁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ପୁରୁଙ୍କ ବଂଶକୁ ଆରମ୍ଭରୁ କହୁଛି—ପୁରୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରବଳ ରାଜା ସୁବୀର; ସୁବୀରଙ୍କ ପୁଅ ମନସ୍ୟୁ, ମନସ୍ୟୁଙ୍କ ପୁଅ ରାଜା ଅଭୟଦ। ଏହିପରି ଅଭୟଦଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ସୁଧନ୍ବନ୍, ସୁଧନ୍ବନ୍ଙ୍କ ପୁଅ ସୁବାହୁ, ଏବଂ ସୁବାହୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରୌଦ୍ରାଶ୍ୱ। ରୌଦ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କ ଦଶଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ—ଦଶାର୍ଣ୍ଣେୟ, କୃକଣେୟ, କକ୍ଷେୟ, ସ୍ଥଣ୍ଡିଳେୟ, ସନ୍ନତେୟ, ଋଚେୟ, ଜଳେୟ, ସ୍ଥଳେୟ, ଧନେୟ, ଓ ବନେୟ। ଏହି ଦଶଜଣ ପୁଅ ଭଳି ଦଶଜଣ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ—ଭଦ୍ରା, ଶୂଦ୍ରା, ମଦ୍ରା, ଶଳଦା, ମଳଦା, ଖଳଦା, ବିପ୍ରା, ନଳଦା, ସୁରସା, ଓ ଗୋଚପଳା। ଏହି ଦଶଜଣ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଚପଳା ଓ ଷ୍ଟ୍ରୀରତ୍ନକୁଟା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ; ସେମାନେ ଏକ ଋଷି ପ୍ରଭାକରଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଅତ୍ରି ବଂଶର ଜନ୍ମ। ଭଦ୍ରାରୁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ—ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୋମ, ଯେତେବେଳେ ସୱର୍ଭାନୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ତାହାକୁ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀକୁ ପତିତ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେଇ ସୋମ ଆଲୋକ ଆଣିଥିଲେ; ସେତେବେଳେ ପତିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଥିଲେ, “ତୁମେ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ।” ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀକୁ ପଡ଼ିଲେ ନାହିଁ; ମହାତପସ୍ବୀ ଅତ୍ରି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଂଶକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ।