ଶାକଲ୍ୟ ନିଜ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଛନ୍ତି—“ମୋର ଭୁଜକୁ ବରାହ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ପିଠକୁ କଚ୍ଛପ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ହୃଦୟକୁ କୃଷ୍ଣ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଆଙ୍ଗୁଳିକୁ ମୃଗ ରକ୍ଷା କରୁନ୍। ମୋ ମୁହଁକୁ ବାଗୀଶ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଚକୁକୁ ପକ୍ଷୀଦେବ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, କାନକୁ ଧନର ଦେବତା ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଶିବ ଚାରିପାଖରେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍। ସମସ୍ତ ବିପଦରେ ମୋର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ ହେଉଛନ୍ତି ନାରାୟଣ।” ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶାକଲ୍ୟ କହିଲେ, “ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୋତେ ନେଇଯାଅ କିମ୍ବା ଚାହିଁଲେ ଖାଉ, ରାକ୍ଷସ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରଶୁ, ଦେରି କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।” ଶାକଲ୍ୟଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପରଶୁ ତାଙ୍କୁ ଖାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, କାରଣ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ଷ୍ୟର ହୃଦୟରେ କିଛି ଦୟା ନଥାଏ। ପରଶୁ ତାଙ୍କ ଦାନ୍ତ ମାନେ ଚମକୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ନେଇ ଶାକଲ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ—“ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଦେଖୁଛି ତୁମେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧରିଛ, ହଜାର ଚରଣ, ମୁଣ୍ଡ, ଚକୁ, ହାତ ରହିଛି—ହେ ପ୍ରଭୁ। ଆଜି ମୁଁ ଦେଖୁଛି ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ, ବେଦର ଆକାର, ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିଛ, ତୁମର ପୂର୍ବ ଶରୀର ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଦ୍ୱିଜ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଚାହୁଁଛି; ମୋତେ ଜ୍ଞାନ ଦିଅ, ମହାମତି, ଏବଂ ପାପ ଦୂର କରିବା ପବିତ୍ର ଉପାୟ କହିଅ। ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଦର୍ଶନ କେବେ ନିର୍ଫଳ ହୁଏନାହିଁ; ଦ୍ୱେଷ, ଅଜ୍ଞାନ, ସଂଗ, କିମ୍ବା ଅସାବଧାନତା ଦ୍ୱାରା ହେଉ, ତାହା ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଲୋହାର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଏହା ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ପରିଣତ ହୁଏ।” ରାକ୍ଷସର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୟାବାନ ଶାକଲ୍ୟ କଥା କହିଲେ; ଏହି ସମୟରେ ବରଦାତ୍ରୀ ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ କଥା କହିଲେ—“ଶୀଘ୍ର, ଦୈତ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର; ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ରାକ୍ଷସ, ଏହି ବିଶ୍ୱରେ କିଛି କାରଣ ଅଛି; ସେ ଦେବୀ ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ, ମୋର କଥା ଦ୍ୱାରା ଏହା ସଫଳ ହେବ।” ପରଶୁ “ଏହିପରି ହେଉ” ବୋଲି କହି, ତିନି ଜଗତର ପବିତ୍ର କରିବା ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କଲେ; ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଗଙ୍ଗା ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଦଣ୍ଡ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ତାହାଁଠାରେ ଶାକଲ୍ୟଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ, ଦିବ୍ୟ ଶରୀର, ସୁଗନ୍ଧ, ଜଗତର ପାଳକା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଜଗତର ଅଜ୍ଞାନ ଦୂର କରିବାରୀ, ସମସ୍ତଙ୍କର ମା, ପୃଥିବୀର ଶାସକା; ପରଶୁ ଦୟାର ହୃଦୟ ନେଇ, ପାପ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦେବୀକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ଶାକଲ୍ୟ ଶିକ୍ଷକ କହିଲେ, “ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ସ୍ତୁତି କର; ତୁମର କୃପାରେ ଏହି ସାକ୍ତି ମୋତେ ଦିଅ—ଏହିପରି କର।” ସରସ୍ୱତୀ “ଏହିପରି ହେଉ” ବୋଲି କହି, ତାଙ୍କ କୃପାରେ ପରଶୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ପରଶୁ ହରିଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ତେଣୁ ହରି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଦୟାର ସାଗର ହୋଇ, ରାକ୍ଷସକୁ ଏକ ଦାନ ଦେଲେ—“ତୁମର ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ସମସ୍ତ ଫଳ ହେବ।” ଶାକଲ୍ୟ, ଗୌତମୀ, ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ନରସିଂହଙ୍କ କୃପାରେ ସମସ୍ତ ଭଲ ଫଳ ଦିଆଗଲା। ଦୁଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପରଶୁ ରାକ୍ଷସ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଏବଂ ଶାରଙ୍ଗଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ କୃପାରେ ସ୍ବର୍ଗକୁ ଯାଇଲେ। ଏହି ଦିନଠାରୁ ଏହି ତୀର୍ଥ ସରସ୍ୱତ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା; ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଦାନ କଲେ, ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ। ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତରେ ବହୁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା—ବାଗ, ବୈଷ୍ଣବ, ଶାକଲ୍ୟ, ପରଶୁ ଅନୁସୃତ। ଏହି ସ୍ଥାନ ଚିଚ୍ଚିକା ତୀର୍ଥ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ କରେ, ଚିନ୍ତା ଦୂର କରେ, ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ତୀର୍ଥର ସ୍ବରୂପ କଥା ହେଉଛି—ପବିତ୍ର ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପର୍ବତରେ, ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ତର ତୀରେ, ଗଦାଧର ଦେବତା ଅବସ୍ଥିତ। ଏଠାରେ ଚିଚ୍ଚିକା, ପକ୍ଷୀରାଜ ଭେରୁଣ୍ଡ, ମାଂସଭୋଜୀ, ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତରେ ନିତ୍ୟ ବସିଥାନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥାନ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫୁଲିଥିବା ବୃକ୍ଷ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଗୌତମୀ ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ସେଠି ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ଅପ୍ସରାମାନେ ଭିଡ଼ ହୋଇଥାନ୍ତି; ଏଠି ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି, ଦୁଇପା ଓ ଚାରିପା ଜୀବଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ। ଏହି ଗୁଣ ଥିବା ପର୍ବତରେ, ଅନେକ ଋଷି ମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଅଛନ୍ତି, ଏଠି ରୋଗ, ଦୁଃଖ, ଭୋକ, ତିପି, ଚିନ୍ତା, ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ—ପବମାନ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ, ଧନୀ, ଦେବ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ରକ୍ଷକ। ବଡ଼ ଶକ୍ତି ନେଇ, ପୁରୋହିତ ମାନେ ସହିତ, ଏକ ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ରମଣୀମାନେ ସହିତ ମନୋରଞ୍ଜନ, ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଭୋଗରେ ଲିନ। ଧନୁର୍ବାଣ ନେଇ, ଶିକାରୀମାନେ ସହିତ, ଶିକାରରେ ମନ ଲଗାଇ, ଏକ ଦିନ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ଗୋଟିଏ ବୃକ୍ଷ ପାଖକୁ ଗଲେ। ଏହି ବୃକ୍ଷ ଗୌତମୀ ତୀରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ବହୁ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲା, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଗୃହସ୍ଥ ଋଷି ପରି ପୂଜିତ। ପର୍ବତର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ରାଜା ପବମାନ ଜନମାନେ ସହିତ ଶାନ୍ତିରେ ବସି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପର୍ବତକୁ ଦେଖିଲେ। ସେଠି ଦେଖିଲେ ଦୁଇମୁହା ଏକ ବଡ଼ ଶୁଭ୍ର ପକ୍ଷୀ, ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ, କ୍ଲାନ୍ତ; ରାଜା ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ତୁମେ କିଏ, ଦୁଇମୁହା ପକ୍ଷୀ? ତୁମେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ। ଏଠି କେହି ଦୁଃଖିତ ନାହିଁ; ତେଣୁ କାହିଁକି ତୁମେ ଦୁଃଖିତ?” ତାହାପରେ ଚିଚ୍ଚିକା, କିଛି ଶାନ୍ତ ମନ ନେଇ, ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଦେଇ, ରାଜା ପବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋତେ କିଏ ଭୟ ଦେଇନାହିଁ, କିଏ କ୍ଷତି କରିନାହିଁ; ଏହି ପର୍ବତ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଋଷିମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ତଥାପି, ମୁଁ ଏହି ପର୍ବତକୁ ଖାଲି ଦେଖୁଛି, ଏବଂ ଏହିପାଇଁ ମୁଁ ନିଜ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ; ମୋତେ କେବେ ଖୁସି ମିଳେନାହିଁ, ମୁଁ କେବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ, କେବେ ଶୁଅ ନାହିଁ, ବିଶ୍ରାମ ମିଳେନାହିଁ, ସନ୍ତୋଷ ମିଳେନାହିଁ।