ଏହି ଘଟଣାରେ, ରାଜା ଜନମେଜୟ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହେଇ, କୌଣସି ସାନ୍ତ୍ୱନା ନ ପାଇ ଶୌନକ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିକଟେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ। ଶୌନକ ଅତି ବିବେକି ଥିଲେ; ସେ ରାଜାଙ୍କ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଇଲେ। ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଲୋହା ଗନ୍ଧ ହରାଇଗଲା; ତାର ପରେ ରାଜାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଚେଦି ନାଥଙ୍କ ଅଧିନରେ ଆସିଗଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ଖୁସି ହୋଇ ଏହି ରଥ ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ବୃହଦ୍ରଥ ଠାରୁ ଏହି ରଥ ଅନୁକ୍ରମରେ ବର୍ହଦ୍ରଥ ରାଜାଙ୍କୁ ଯାଇଥିଲା। ପରେ ଭୀମ, ଜରାସନ୍ଧକୁ ବଧ କରି, କୌରବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ହୋଇ, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥକୁ ଭଗବାନ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ। ଏହି ରଥ ଏହିପରି ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଚଳିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ରାଜା ଯୟାତି ସାତଟି ଦ୍ୱୀପ ଓ ସମୁଦ୍ର ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ବିଜୟ କରି, ନହୁଷ ବଂଶଜ ରୂପେ ତାଙ୍କ ପଞ୍ଚ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟ ଭାଗ କରିଦେଲେ। ଯୟାତି ତାଙ୍କ ଜେଷ୍ଠ ପୁଅ ଯଦୁକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ରାଜା କରିଦେଲେ, ଏବଂ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପୁରୁକୁ ଅଭିଷେକ କରି ରାଜା କଲେ। ତୁର୍ବସୁକୁ ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବସାଇଦେଲେ। ଏହିପରି ତାଙ୍କ ପଞ୍ଚ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ସାତଟି ଦ୍ୱୀପ ଓ ନଗର ସହିତ ପୃଥିବୀ ଶାସିତ ହେଲା। ଏଯାଁଠାରେ ବି ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁଯାୟୀ ଲୋକମାନେ ଧର୍ମରେ ରକ୍ଷିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି। ରାଜା ତାଙ୍କ ଧନୁ-ବାଣ ରଖି, ପାଞ୍ଚ ଶୂରବୀର ନିକଟେ, ବୟସର ଭାରରେ ତାଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ କୁ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରିଦେଲେ। ଅସ୍ତ୍ର ବିସରି, ଭୂମିପତି ଯୟାତି ଦେଶ ଦେଶ ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ଅଜୟ ରାଜା ଯୟାତି ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ପୃଥିବୀ ଭାଗ କରି, ଯୟାତି ଯଦୁକୁ କହିଲେ: "ମୋର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କର, ପୁତ୍ର, ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ।" "ତୁମର ଯୁବା ରୂପ ଦେଇ ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀ ଦେଖିବି, ମୋ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କର।" ଯଦୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛି; ଏହା ପୂରଣ ନ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ତୁମର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବି ନାହିଁ।" "ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଅନେକ ଦୋଷ ଅଛି, ଖାଇବା ପିବିବା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ; ତେଣୁ ମୁଁ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରିବି ନାହିଁ।" "ତୁମେ ଅନେକ ପୁଅ ରଖିଛ; ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରିୟ ନୁହଁ; ଅନ୍ୟ ପୁଅକୁ ଚୟନ କର।" ଏପରି ଯଦୁ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର ମିଳିବାରେ, ରାଜା ଯୟାତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ତିରସ୍କାର କରି କହିଲେ: "ତୁମେ ଆଉ କେଉଁ ଆଶ୍ରମ ରଖିଛ, କିମ୍ବା କେଉଁ ଧର୍ମ ଅଛି, ଯେ ମୁଁ ତୁମ ଶିକ୍ଷକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଅବହେଳା କରୁଛ?" ଏପରି କହି, ରାଜା ଯୟାତି କ୍ରୋଧରେ ଯଦୁକୁ ଶାପ ଦେଲେ: "ତୁମେ ତୁମ ପ୍ରଜାରେ ରାଜ୍ୟାଧିକାର ନ ପାଇବ; ଏହି ନିଶ୍ଚିତ।" ଏପରି ଦ୍ୱିତୀୟ, ତୃତୀୟ, ଚତୁର୍ଥ ପୁଅ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତୁର୍ବସୁ, ଅନୁକୁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କହିଲେ; ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରାଜା ଅସ୍ୱୀକାର କରିଦେଲେ। ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଅଜୟ ଯୟାତି ସମସ୍ତ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଚାରି ପୁଅକୁ ଶାପ ଦେଇ, ପୁରୁକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉତ୍ତର କହିଲେ: "ତୁମେ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ତୁମ ଯୁବା ରୂପ ଦେଇ ମୁଁ ପୃଥିବୀ ଭ୍ରମଣ କରିବି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କର।" ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁରୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିଲେ, ଯୟାତି ପୁରୁର ଯୁବା ରୂପ ନେଇ, ପୃଥିବୀ ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନରେ ବିଶ୍ୱାଚୀ ସହ ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିଲେ, ଅନେକ ଭୋଗ ରେ ତୃପ୍ତି ଲାଗିଲା ପରେ, ପୁରୁକୁ ତାଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଫେରାଇଦେଲେ। ଏଠାରେ ଯୟାତି ଏହିପରି ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଲେ, ଯେଉଁ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ଚାହିଦା ଅପସାରଣ କରିପାରେ, କୁମିର ଯେପରି ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗକୁ ଅପସାରଣ କରେ। "ଇଚ୍ଛା ଭୋଗ କରି ଶାନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଘିଅ ଦେଇ ଅଗ୍ନି ବଡ଼ିଯାଏ, ଏପରି ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଚାଉଳ, ଜୌ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଗୋ, ନାରୀ ଏକ ଅସଂୟତ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହଁ। ଯେଉଁ ଜଣେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଚିନ୍ତା, ବାଣୀ, କାର୍ଯ୍ୟରେ କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ କାମ କରେ ନାହିଁ, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଭୟ କରେ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉ ନାହିଁ, ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ, ଦ୍ୱେଷ କରେ ନାହିଁ, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।" "ଏହି ତୃଷ୍ଣା ଅଜ୍ଞଜନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା ଅତି କଷ୍ଟ, ବୟସ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୃଷ୍ଣା ବୟସ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏହା ଜୀବନ ଶେଷ କରିବା ରୋଗ; ଯେଉଁ ଜଣେ ଏହା ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ସେ ଖୁସି ହୁଏ। ବୟସ ହେଲେ କେଶ, ଦାନ୍ତ ବୟସ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଧନ ଓ ଜୀବନ ର ତୃଷ୍ଣା ବୟସ ହୁଏ ନାହିଁ। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଭୋଗ, ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ, ତୃଷ୍ଣା ଶାନ୍ତିର ଏକ ଷୋଳା ଭାଗ ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ନୁହଁ।" ଏପରି କହି, ରାଜା ଋଷି ତାଙ୍କ ଜନନୀ ସହ ବନକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତପସ୍ୟାର ଶେଷରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଯୟାତି ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗ ଶିଖରକୁ ବିଦି, ଖାଇବା ବିନା ଶରୀର ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ପଞ୍ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜରିଷି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ପରି ବ୍ୟାପିଥିଲେ। ଏବେ ମୁଁ ଯଦୁର ବଂଶ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯେଉଁଥିରେ ରାଜାମାନେ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁ ବଂଶରେ ନାରାୟଣ, ହରି, ବୃଶ୍ଣି ବଂଶର ମହିମା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଯୟାତିର ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ସେ ଶ୍ରବଣ କରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ଵସ୍ଥ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୁଏ। ଏବେ ସୂତକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଏ: "ଏବେ ଆମେ ପୁରୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ, ଯଦୁ, ତୁର୍ବସୁର ବଂଶ ବିଷୟରେ ସତ୍ୟ ରୂପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।