ଓଡ଼ିଆ ନାରେଟିଭ୍: ଏକ ସମୟରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେବତାଙ୍କର ଥିଲା, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ଅସୁରମାନେ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ। ଅସୁରମାନେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଜବରଦସ୍ତି ଦଖଲ କରି ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି ରହିଲେ। ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଦେଖିଲେ, ତାପରେ ସେମାନେ ସେମାନେ ହତ୍ୟା କରିଦେଲେ। ଏହିପରି ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଅଂଶରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଇଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଇ ମୋତେ ଆସି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଆମେ କଣ କରିବା ଉଚିତ?” ମୁଁ ଦେବତାମାନେ କୁ କହିଲି, “ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅସୁରମାନେ କୁ ପରାଜିତ କରି—” “ପୃଥିବୀ, ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ତୁମର ଅର୍ପଣ ଏବଂ ତୁମର କୀର୍ତି ପୁନଃ ଆର୍ଜନ କରିପାରିବ।” ଏହା କହିବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହିଁ ଭୂମିକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ହେଇ, ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବା ଆଶାରେ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଅହି, ବୃତ୍ର, ବଲି, ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ର, ନାମୁଚି, ଶମ୍ଭର, ମୟା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ଏହି ଦଳରେ ଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ର, ପୂଷଣ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ମାରୁତ ଏବଂ ଲୋକପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଯୁଦ୍ଧ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ସାଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହାଁ କରି ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ। ତ୍ରିକୂଟ ପର୍ବତ, ଯାହା ରାକ୍ଷସମାନେର ପୁରୀ ଥିଲା, ସେହି ଜଙ୍ଗଲ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ଦକ୍ଷିଣ ସାଗରକୁ ଗଲେ। ମାଲୟ ପର୍ବତରେ ସମସ୍ତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ; ମାଲୟ ଅଞ୍ଚଳ ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେର ମିଳନସ୍ଥଳ ହେଲା। ଗୌତମୀ ନଦୀର କୂଳରେ ଶିବ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ଏହିପରି ଦେବତାମାନେ ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ରଥ ଉପରେ ଚଢି, ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ, ଗୌତମୀ ନଦୀର ଚୈତନ୍ୟ କୂଳରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେଠାରେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଇଚ୍ଛିତ ଦାନ ଦେଇଥାଆନ୍ତି, ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ଦେବତାମାନେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟ ଉପରେ ନିଜ ରକ୍ଷା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କଲେ: “ଶତ୍ରୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଜବରଦସ୍ତି ପରାଜିତ ହେଲେ, ଆମ ପାଇଁ କଣ ଉପାୟ ଅଛି? ଆମ ପାଇଁ କେବଳ ଦୁଇଟି ଉତ୍ତମ ଅଛି—ଜୟ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ। ଉତ୍ତମ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ତଳେ ଜୀବନ ଅପମାନଜନକ।” ଏହି ସମୟରେ, ଓ ପୁତ୍ର, ଏକ ଦେହହୀନ ସ୍ୱର ଶୁଣିଲେ। “ଦୁଃଖ ଚାଲିଗଲା, ଦେବତାମାନେ! ଶୀଘ୍ର ଗୌତମୀକୁ ଯାଉ। ଭକ୍ତିରେ, ହରି ଓ ହରା, ଦୁଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ପୂଜନ କର।” “ଗୋଦାବରୀ ଉପରେ ସେମାନେ ଦୟା କରିଲେ, କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନୁହେଁ।” ହରି ଓ ଈଶ୍ୱର ଖୁସି ହେଲେ, ଦେବତାମାନେ ଚାହିଁଥିବା ଜୟ ଲାଗିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ସମସ୍ତଠାରେ ଗଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ସେଠାରେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ଦେବାଗମ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହି ଦେବାଗମକୁ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ଋଷିମାନେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ଓ ନାରଦ, ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କର ଏଠାରେ ଅଶୀ ହଜାର ଲିଙ୍ଗ ଅଛି। ଏହି ପର୍ବତକୁ ଦେବାଗମ ବୋଲାଯାଏ ଏବଂ ପ୍ରିୟ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ଏହିଠାରୁ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ଦେବତାମାନେର ପ୍ରିୟ ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ହେଲା। ଯଜ୍ଞର କୁଶ ଅର୍ପଣ ବିଷୟ ଏବଂ ଦীক্ষିତମାନେର ଏକତ୍ରିକରଣ ବିଷୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି; ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ଏବେ ମୁଁ ଏହାର ତତ୍ତ୍ୱ ମୂଳକ ବିବରଣୀ ଦେବି—ଶୁଣ, ଏହା ଶୁଭ ଓ ପାପ ନାଶକ। ଵିନ୍ଧ୍ୟର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସହ୍ୟ ନାମକ ଏକ ମହାପର୍ବତ ଅଛି। ସେଠାରୁ ଗୋଦା, ଭୀମା, ରଥୀ ଆଦି ନଦୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ଶୁଭ୍ର ବିରଜା ନଦୀ ଅଛି ଏବଂ ଏକବୀରା ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏହି ପର୍ବତର ମହିମା କେହି ପୂରାପୂରି ବିବରଣା କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଏହି ପବିତ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ, ଓ ନାରଦ, ଏହି କଥା ସାବଧାନରେ ଶୁଣ। ମୁଁ ଏକ ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ କହିବି, ଯାହା ଗୁପ୍ତରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଗୁପ୍ତ, ବେଦରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା ହୋଇଛି, ଶୁଭ ଏବଂ ଋଷି, ଦେବତା, ପିତୃ, ଦାନବ କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ତୁମର ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ମୁଁ କହିବି, ଏହା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ; ସେହି ପରମପୁରୁଷ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ—ଅବ୍ୟକ୍ତ ଏବଂ ଅବିନାଶୀ। ତାଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଯାହା ପ୍ରକୃତିରେ ଅନ୍ୱିତ; ଅରୂପରୁ ରୂପୀ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଜଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଲା, ଜଳରୁ ମଧ୍ୟ ପୁରୁଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଏହି ଦୁଇଠାରୁ ପଦ୍ମ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଏଠାରେ, ଓ ଋଷି, ମୁଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲି। ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଜଳ ଏବଂ ଅଗ୍ନି—ଏହିମାନେ, ଓ ଋଷି, ମୋ ପୂର୍ବରୁ ଅଛି, ପ୍ରଥମ ଦେବତାମାନେ। ମୁଁ କେବଳ ଏହିମାନେ କୁ ଦେଖିଲି, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖିଲି ନାହିଁ, ଚଳିତ କିମ୍ବା ଅଚଳିତ; ସେହି ସମୟରେ ବେଦ ଥିଲା ନାହିଁ, ମୁଁ କିଛି ଅନୁଭବ କରିପାରିଲି ନାହିଁ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲି ନାହିଁ, କାରଣ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲି; ଏହି ସମୟରେ, ମୁଁ ଶାନ୍ତ ହେଇଥିଲି, ଏକ ପରମ ସ୍ୱର ଶୁଣିଲି। “ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତ—ଚଳିତ ଓ ଅଚଳିତ—ସୃଷ୍ଟି କର।” ତାପରେ, ଓ ନାରଦ, ମୁଁ କଠୋର ଶବ୍ଦ କହିଲି: “ମୁଁ କିପରି ସୃଷ୍ଟି କରିବି? କେଉଁଠି କରିବି? କିପରି ଏହି ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରିବି?” ସେହି ସ୍ୱର, ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱଭାବରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ, ଜଗତ୍ ମାତା, ଏକା ଜଗତ୍, ମୋତେ କହିଲେ। “ଯଜ୍ଞ କର; ତାପରେ ଶକ୍ତି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ। ଯଜ୍ଞ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁ—ଏହି ହେଉଛି ନିତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା, ବ୍ରହ୍ମା।” ଯଜ୍ଞ କରିଥିବାମାନେ ପାଇଁ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହି ଜଗତ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ। ମୁଁ ପୁନଃ ଦେବୀକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲି: “କେଉଁଠି ଏବଂ କିପରି ଏହା କରିବି? ମୋତେ କହ। ଓ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, କିପରି ଯଜ୍ଞ କରିବି?” ତାପରେ ସେ କହିଲେ: “ଓମ୍ ରୂପୀ ଦେବୀ, ମାତା ଭଳି, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପି ଅଛି—କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏଠାରେ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୂଜନ କର।