ଶାପର ଶେଷରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର କ୍ଷେମକର ଦାନବକୁ ବଧ କରି, ପୁନି ଆନନ୍ଦମୟ ନଗରୀ ବାରାଣସୀକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କଲେ। ସମ୍ନତିଙ୍କର ଏକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ, ଯାହାର ନାମ ସୁନୀଥ ଏବଂ ସେ ଧର୍ମମୟ ଥିଲେ। ସୁନୀଥଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କ୍ଷେମ ଥିଲେ, ଯିଁ ତାଙ୍କର ମହିମାରେ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ। କ୍ଷେମଙ୍କର ପୁତ୍ର କେତୁମାନ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ସୁକେତୁ; ସୁକେତୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଧର୍ମକେତୁ। ଧର୍ମକେତୁଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସତ୍ୟକେତୁ, ଏକ ବିରାଟ ରଥୀ; ସତ୍ୟକେତୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ବିଭୁ, ଲୋକଙ୍କର ନାଥ। ବିଭୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ଆନର୍ତ୍ତ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ସୁକୁମାର; ସୁକୁମାରଙ୍କର ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଯିଁ ଧର୍ମମୟ। ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭେଣୁହୋତ୍ର, ଲୋକଙ୍କର ନାଥ; ଭେଣୁହୋତ୍ରଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭାର୍ଗ, ସେ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କର ନାଥ। ବତ୍ସଙ୍କର ଭୂମିକୁ ବତ୍ସଭୂମି ବୋଲାଯାଏ, ଭାର୍ଗବଙ୍କର ଭୂମିକୁ ଭାର୍ଗଭୂମି; ଏହି ସମସ୍ତେ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ଏବଂ ଭାର୍ଗବ ମଧ୍ୟ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଏବଂ ବୈଶ୍ୟ—ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ହଜାର ହଜାର ନିଃସ୍ତାନ୍ତ, କଶ୍ୟପଙ୍କର ବଂଶଜ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ; ଏବେ ନହୁଷଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ପୂର୍ବଜଙ୍କର କନ୍ୟା ବିରଜାଠାରୁ ନହୁଷଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଜନ୍ମିଥିଲେ—ଅନ୍ଧାର ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଆଭା ବିଶିଷ୍ଟ ଛଅ ପୁତ୍ର। ଯତି, ଯୟାତି, ସମ୍ୟାତି, ଆୟାତି ଏବଂ ପାର୍ଶ୍ୱକ ଜନ୍ମିଲେ; ତାଙ୍କମଧ୍ୟରେ ଯତି ବଡ଼, ତାଙ୍କ ପରେ ଯୟାତି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମମୟ ଯତି କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କର କନ୍ୟା ଗାକୁ ବିବାହ କଲେ, କିନ୍ତୁ ମୋକ୍ଷକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଯତି ବ୍ରହ୍ମ ସହ ଏକତ୍ୱ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମରୁଷି ହେଲେ। ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ରମଧ୍ୟରୁ ଯୟାତି ଏ ଭୂମିକୁ ଜିତି, ଉଶନାଙ୍କର କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀକୁ ବିବାହ କଲେ। ଏବଂ ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ଅସୁର କନ୍ୟା, ବୃଷପର୍ବନଙ୍କର ଦୁହିତା, ଦେବୟାନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୟାତିଙ୍କୁ ଯଦୁ ଏବଂ ତୁର୍ବସୁ ଦେଲେ। ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ବୃଷପର୍ବନଙ୍କର କନ୍ୟା, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଏବଂ ପୁରୁ ଯୟାତିଙ୍କୁ ଦେଲେ; ତାଙ୍କୁ, ଖୁସି ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକ ଦୀପ୍ତିମୟ ରଥ ଦେଲେ। ସେହି ରଥ, ସୁନା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଦିବ୍ୟ, ଦେବୀୟ ଶ୍ୱେତ ଘୋଡାରେ ଯୁକ୍ତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଦ୍ୱାରା, ଛଅ ରାତିରେ, ଅଜୟ ଯୟାତି ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୂମି, ଦେବତା ଏବଂ ଦାନବମାନେ ଜିତିଲେ। ପରେ ଏହି ରଥ କୌରବମାନେ, ସମ୍ବର୍ତ୍ତବାସୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ଜନମେଜୟ ଠାରୁ ସମସ୍ତ କୌରବମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ରଥ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ, କୁରୁଙ୍କର ପୁତ୍ର, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଗାର୍ଗଙ୍କର ଶାପରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା। କାରଣ ରାଜା ଜନମେଜୟ ସମୟ ଆସିଲାପରେ ଗାର୍ଗଙ୍କର ପୁତ୍ରକୁ ବଧ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇଗଲେ। ଏହି ରାଜା, ଲୋହା ଗନ୍ଧର ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ, ଏଠା ଓ ସେଠା ଘୁଡ଼ିବା, ପ୍ରଜା ଓ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିତର୍କିତ, କେବେ ଶାନ୍ତି ନ ପାଇଲେ। ଦୁଃଖରେ ବିପର୍ୟସ୍ତ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତି ନ ପାଇ, ରାଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୌନକଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହେଲେ। ଶୌନକ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ, ରାଜା ଜନମେଜୟଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଇଲେ। ତାପରେ ଲୋହା ଗନ୍ଧ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନାନ ଶେଷରେ, ରାଜାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରଥ ଚେଦି ନାଥଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଗଲା। ଖୁସି ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ରଥ ବୃହଦ୍ରଥ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ; ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଏହା କ୍ରମେ ବର୍ହଦ୍ରଥ ଦେଲେ। ପରେ ଭୀମ, କୌରବମାନେଙ୍କର ଆନନ୍ଦ, ଜରାସନ୍ଧକୁ ବଧ କରି, ପ୍ରେମରେ ଏହି ଉତ୍ତମ ରଥକୁ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଯୟାତି ଏ ଭୂମି, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ସହ, ଜିତି, ତାଙ୍କର ପଞ୍ଚ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟକୁ ବିଭାଜିତ କଲେ। ଯୟାତି ତାଙ୍କର ବଡ଼ପୁତ୍ର ଯଦୁଙ୍କୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜା କଲେ। ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ ବସାଇଲେ; ଏହି ସମସ୍ତେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ନଗର ସହ ଏହି ଭୂମିକୁ ଶାସନ କଲେ। ଆଜିଯାଏ, ତାଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଜା ଧର୍ମରେ ରକ୍ଷିତ ହେଉଛନ୍ତି; ଏବେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି। ବୟସର ଭାର ଭୋଗି, ରାଜା ତାଙ୍କର ପଞ୍ଚ ଶୂର ବନ୍ଧୁମାନେ ସହ ବଣ୍ଧୁମାନେଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇ, ଧନୁ ଏବଂ ବାଣ ରଖିଦେଲେ। ଅସ୍ତ୍ର ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ଭୂମିରେ ଘୁଡ଼ିଲେ; ଅଜୟ ରାଜା ଯୟାତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଭୂମିକୁ ବିଭାଜିତ କରି, ଯୟାତି ଯଦୁଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୋର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କର, ପରେ ମୁଁ ତୁମର ଯୁବା ଦେହ ନେଇ ଏ ଭୂମିରେ ଘୁଡ଼ିବି।" ଯଦୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ମୁଁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏକ ଅନୁରୋଧ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛି; ସେହି ପୂରଣ ନ କରି, ମୁଁ ତୁମର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବିନାହିଁ।" "ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଖାଇବା ଏବଂ ପିଇବା ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଦୋଷ ଆସେ; ତେଣୁ, ମୁଁ ତୁମର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବିନାହିଁ।" "ତୁମର ଅନେକ ପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି, ମୋତେ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ; ତୁମେ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ରକୁ ବାଛ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ତାଙ୍କୁ ଏହି ଭାର ଦିଅ।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଯୟାତି କ୍ରୋଧରେ ଯଦୁଙ୍କୁ ଉପାଲୋଚନା କରି କହିଲେ: "ତୁମେ ଅନ୍ୟ କୃତ୍ୟ କିମ୍ବା ଧର୍ମ କିଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଛ, ଯେ ମୁଁ ତୁମର ଶିକ୍ଷକ ହେଲେ ବେଳେ ମୋତେ ଅବହେଳା କରୁଛ?" ଏପରି କହି, ରାଜା ଯୟାତି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଯଦୁଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ: "ତୁମେ ତୁମର ପ୍ରଜା ଉପରେ ସ୍ୱାମୀ ହେବାର ଅଧିକାର ନପାରିବ; ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।" ସେହିପରି ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତୁର୍ବସୁ ଏବଂ ଅନୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିଲେ; ରାଜା ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ।