ମୋ ଦ୍ୱାରା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଉପାସକମାନେ ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କେବେ ବି ଅପସାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପରଶଙ୍କରଙ୍କ ପୂଜା କ୍ଷୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ବାହ୍ୟ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଭବଙ୍କ ପୂଜା ସହିତ ମିଶାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେମାନେ ଅବହେଳା କରି ଶିବଲିଙ୍ଗର ଉଚିତ୍ ପୂଜା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ଲାଗିଲେ ବି, ତଳୱାର ଓ ପତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି—ସେମାନେ ଅନିଷ୍ଠାବାନ୍, ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ରାମଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସେମାନେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଯମର ଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖରେ ରନ୍ଧାଯାନ୍ତି; ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ତାପରେ ଗଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗକୁ ଉପଡ଼ି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ, ପୂଛ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗକୁ ଧରି ତାହାକୁ ଉଖଣିବା ପ୍ରୟାସ କଲେ, ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କର ପୂଛ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗକୁ ପଚେଇଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ମହାଘଟଣା ଦେଖିଲେ—ମକର ରାଜା ଓ ବାନର ନାୟକ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲା। ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲିଙ୍ଗକୁ କିଏ ଚଳାଇପାରିବ? ଏହା ଅଚଳ ଦେଖି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ମହାନ ରାଜା ସେଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ। ତାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ପୂଜା କରି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ଲିଙ୍ଗକୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ କିଷ୍କିନ୍ଧାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହେଲା; ଏଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ବଡ଼ ଅପରାଧ ବି ନଶ୍ୱର ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପୁଣି, ଭକ୍ତି ସହିତ ରାମ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, "ମା ଗୌତମୀ, ମୋତେ କୃପା କର," ଏବଂ ମନରେ ପୁନିପୁନି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଭବ କରି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଓ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେହି ସମୟରୁ ଦେବତାମାନେ ଏହି କିଷ୍କିନ୍ଧା ତୀର୍ଥକୁ ଅତି ପବିତ୍ର ବୋଲି କହିଲେ; ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ପଠନ୍ତି, ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି—ତେବେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କିମ୍ବା ଦାନ କଲେ କେତେ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳିବ! ଏଠାପରେ ଆସେ ବ୍ୟାସତୀର୍ଥ, ଯାହା ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ବ୍ୟାସଙ୍କ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ପବିତ୍ର କିଛି ନାହିଁ, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା କିଛି ନାହିଁ। ମୋର ଦଶ ଜନ୍ମଜାତ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସେମାନେ ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ; ସେମାନେ ଶେଷ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ପୁଣି ସେମାନେ ତିଆରି ହେଲେ, ପୁଣି ଚାଲିଗଲେ; ମୁଁ ଖୋଜିଲି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଫେରିଲେ ନାହିଁ—ଯେଉଁମାନେ ଚାଲିଗଲେ, ସେମାନେ ସତ୍ୟରେ ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ସନ୍ତାନମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ମହାମୁନି, ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସମସ୍ତ ତପସ୍ବୀ ଶିକ୍ଷାରେ ଦୃଢ଼, ମାଆଙ୍କୁ ଅନୁମତି ନ ନେଇଁ, ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ମାଆ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୁରୁଠାରୁ ବି ଅଧିକ; ଏହି ଅବହେଳାରେ, ନାରଦଙ୍କ ମାଆ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଉପରେ ଶାପ ଦେଲେ। "ଯେଉଁ ପୁଅମାନେ ମୋତେ ଅବହେଳା କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାଲିଯାନ୍ତି—ସେମାନେ କେବେ ବି ସିଦ୍ଧି ପାଇବେ ନାହିଁ।" ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଖୋଜିଲେ ବି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଯାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ବାଧା ଆସୁଥିଲା। କେଉଁଠି ରାକ୍ଷସମାନେ ବାଧା ହେଲେ, କେଉଁଠି ମଣିଷମାନେ, କେଉଁଠି ନାରୀମାନେ, କେଉଁଠି ନିଜ ଦେହର ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ବାଧା ହେଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ, ଯିଏ ତପସ୍ୟାର ଧାନା, କୁମ୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ଜଗତ୍ ଗୁରୁ। ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ଅଗ୍ନିବଂଶୀ ସନ୍ତାନମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସାନ୍ତ ଓ ନମ୍ର ଭାବରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। "ଭଗବନ୍, କେଉଁ ଦୋଷରେ ଆମର ତପସ୍ୟା ସଫଳ ହେଉନାହିଁ, ଆମେ ପୁଣିପୁଣି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରେ ଏହା କରୁଛୁ?" "ଆମେ କଣ କରିବା ଉଚିତ୍? ଏଠାରେ କେଉଁ ଉପାୟ ଅଛି? କୃପା କରି ଉପାୟ କହନ୍ତୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଆପଣ ତପସ୍ୟାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ।" "ଆପଣ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା, ସ୍ଥିର ମନ, ଦୟାଳୁ, ଏବଂ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।" "କ୍ରୋଧ ଓ ଦ୍ୱେଷ ରହିତ, ଆପଣ ଯାହା ଚାହାଁନ୍ତି କହନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଅହଂକାରୀ, ଦୟାବିହୀନ, ଗୁରୁସେବାରେ ଅବହେଳା କରନ୍ତି, ଅସତ୍ୟବାଦୀ ଓ କ୍ରୂର—ସେମାନେ ସତ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।" ଅଗସ୍ତ୍ୟ କିଛି କ୍ଷଣ ଧ୍ୟାନ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ଭାବେ କହିଲେ— "ତୁମେ ଶାନ୍ତ ମନ ଧାରଣ କର, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜା ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲ; ତୁମର ତପସ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ—ପୂର୍ବ କାରଣକୁ ମନେ ପକା।" "ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ସଉଖ୍ୟ ପାଇଥିଲେ, ଏବଂ ପୁଣି ସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ସନ୍ତାନ ହେଲେ।" "ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଭାବେ ପୁଣିପୁଣି ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଛ; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରଜାପତିଠାରୁ ବି ଅଧିକ ମହାନ ହେବ, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ଏବେ ତୁମେ ତିନି ଲୋକର ପବିତ୍ର ଗଙ୍ଗାରେ ତପସ୍ୟା କର; ଏହି ଲୋକରେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଗଙ୍ଗା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।" "ସେଠାରେ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ତୁମେ ଜ୍ଞାନଦାତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବ; ସେ ମହାତ୍ମା ତୁମ ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବେ, କାରଣ ଏକ ସତ୍ୟ ଗୁରୁ ଛଡ଼ା କେହିଁଠି ବି ସିଦ୍ଧି ପାଇନାହିଁ।" ସେମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "କିଏ ଜ୍ଞାନଦାତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ, ଆଦିତ୍ୟ କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର?" "କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି, କିମ୍ବା ବରୁଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି? କିଏ ଜ୍ଞାନଦାତା?" ପୁଣି ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, "ଶୁଣ, କିଏ ଜ୍ଞାନଦାତା।