ପୂର୍ବକାଳରେ, ଭଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟଙ୍କର ଶତପୁତ୍ରମାନେ, ସମସ୍ତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ପବିତ୍ର ବାରାଣସୀ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଶତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବିଜୟ କରି, ଦିବୋଦାସ ନାମକ ରାଜା ଏଠାରେ ନିବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଭଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟଙ୍କର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଦଳନ କରି ଦଳିନେ। ଭଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟଙ୍କର ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଦ୍ଦମ, ଯିଏ ଏବେ ଅପରିଚିତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଦିବୋଦାସଙ୍କ ଦୟାରେ ଏକ ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଶରୁ ବିଦୂରିତ ହେଉଥିଲେ। ପରେ, ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ନାମକ ମହାତ୍ମା ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଦ୍ୱେଷ ଶେଷ କରିଥିଲେ ଓ ଆପଣଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ଦେଶ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଦିବୋଦାସଙ୍କୁ ଦୃଷଦ୍ୱତୀ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତର୍ଦ୍ଦନ ନାମକ ଏକ ପ୍ରବଳ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ଯିଏ ପୁନି ନିଜ ପ୍ରବଳତାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ। ପ୍ରତର୍ଦ୍ଦନଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ବତ୍ସଭାର୍ଗ ଓ ବତ୍ସ; ବତ୍ସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଅଲାର୍କ ଓ ସମ୍ନତି। ଅଲାର୍କ ନିଜ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ସତ୍ୟ ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଗୀତିତ ହୋଇଥିଲା। ଅଲାର୍କ ଷଷ୍ଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଷଷ୍ଠି ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁବା ରୂପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଏବଂ ନିଜ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ଲୋପାମୁଦ୍ରାଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଆୟୁର୍ୟ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିଶାଳ ଥିଲା, ତାଙ୍କ ରୂପ ଓ ଯୁବାବସ୍ଥା ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା। ଶାପ ଶେଷରେ, ସେ ଶୂରବାହୁ କ୍ଷେମକର ଦାନବଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଆଉଥରେ ବାରାଣସୀକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ରୂପେ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିଲେ। ସମ୍ନତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁନୀଥ ନାମକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ; ସୁନୀଥଙ୍କ ପୁତ୍ର କ୍ଷେମ, ଯିଏ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ। କ୍ଷେମଙ୍କ ପୁତ୍ର କେତୁମାନ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁକେତୁ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧର୍ମକେତୁ। ଧର୍ମକେତୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ସତ୍ୟକେତୁ, ଏକ ମହାରଥୀ; ସତ୍ୟକେତୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଭୁ, ଲୋକପତି ଥିଲେ। ବିଭୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଆନର୍ତ୍ତ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁକୁମାର; ସୁକୁମାରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଯିଏ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ବେଣୁହୋତ୍ର, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାର୍ଗ, ଦୁଇଁଜଣେ ମଧ୍ୟ ଲୋକପତି ଥିଲେ। ବତ୍ସଙ୍କ ଦେଶକୁ ବତ୍ସଭୂମି ବୋଲାଯାଏ, ଭାର୍ଗଙ୍କ ଦେଶକୁ ଭାର୍ଗଭୂମି। ଏମିତି ଏହି ବଂଶରେ ଅଙ୍ଗିରସ ଓ ଭାର୍ଗବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଏଠିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟ—ଏହି ତିନି ପ୍ରକାରର ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ହଜାର-ହଜାର ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ କଶ୍ୟପଙ୍କ ଅନୁସୂତିର ଅନୁସାରୀ। ଏବେ ନହୁଷଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ବିରାଜା, ପୂର୍ବଜଙ୍କ କନ୍ୟା, ନହୁଷଙ୍କ ଛଅ ପ୍ରବଳ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ତେଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଥିଲା। ସେମାନେ ଥିଲେ—ଯତି, ଯୟାତି, ସମ୍ୟତି, ଅୟାତି ଓ ପର୍ଶ୍ବକ; ଯତି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ତାଙ୍କ ପରେ ଯୟାତି। ଏହି ଯତି ଅତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀ ଥିଲେ କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କ ଦୁହିତା ଗା, କିନ୍ତୁ ସେ ମୋକ୍ଷକୁ ଅଙ୍ଗୀକାର କରି ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷି ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏହି ପାଞ୍ଚ ଭାଇମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯୟାତି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ବିଜୟ କରି, ଉଶନାସଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ଏବଂ ଅସୁର କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ବୃଶପର୍ବଣଙ୍କ ଝିଅ, ଦେବୟାନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୟାତିଙ୍କୁ ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ପୁରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଯୟାତିଙ୍କୁ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥ ଦାନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଧାତୁରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଓ ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ାରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲା। ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥ ଦ୍ୱାରା, ଯୟାତି ଛଅ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପୃଥିବୀ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ। ଏହି ରଥ ପରେ କୌରବବଂଶରେ ଯନମେଜୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ରାଜାଙ୍କ ଅଧିନ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ କୁରୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ, ଗର୍ଗ ଋଷିଙ୍କ ଶାପରେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା, କାରଣ ଯନମେଜୟ ଗର୍ଗଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ ଓ ଏହି ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଦୋଷରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇଥିଲେ। ତେଣୁ ସେ ଲୋକ ଓ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ହୋଇ, ଆୟରନ ଗନ୍ଧ ଧାରଣ କରି, ଏଠି-ସେଠି ଭୃମଣ କରୁଥିଲେ, କେଉଁଠି ଶାନ୍ତି ମିଳୁନାହିଁ। ଏପରେ, ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ଯନମେଜୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୌନକଙ୍କ ନିକଟରେ ଶରଣ ନେଲେ। ଶୌନକ ତାଙ୍କୁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଇଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ରାଜା ପବିତ୍ର ହେଲେ। ଯଜ୍ଞ ସ୍ନାନ ପରେ, ତାଙ୍କର ଆୟରନ ଗନ୍ଧ ହଟିଗଲା ଓ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଚେଦିରାଜଙ୍କ ଅଧିନକୁ ଗଲା। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ବୃହଦ୍ରଥ ଏହି ରଥ ପାଇଥିଲେ, ଏବଂ ପରେ ବର୍ହଦ୍ରଥଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା। ଏହି ବର୍ହଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଜରାସନ୍ଧ ବଧ କରି, ଭୀମ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥକୁ ବଦ୍ଧୁତାରେ ଭାସୁଦେବଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏପରେ, ଯୟାତି ଏହି ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଓ ସମୁଦ୍ରସମୂହ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ବିଜୟ କରି, ନିଜ ପଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟ ବିଭାଜନ କରିଦେଲେ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବଡ଼ପୁତ୍ର ଯଦୁଙ୍କୁ, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପୁରୁଙ୍କୁ, ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଦିଗରେ ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମରେ ଶାସିତ ହେଉଥିଲା। ଏପରି ଭାବେ, ଏଠି ଅଞ୍ଚଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ସେମାନେ ଧର୍ମରେ ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ସେଉଁଠାରେ ରାଜା, ବୟସର ଭାରକୁ ଅନୁଭବ କରି, ଧନୁଷ୍ୟ-ବାଣ ଓ ପଞ୍ଚ ଶୂରବୀର ଲୋକଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱ ହସ୍ତାନ୍ତର କରି ଅବସର ନେଇଥିଲେ।