ଏକ ସମୟର କଥା, କେତେକ ଲୋକ ନିଜ ମନରେ ଭ୍ରାନ୍ତିରେ ପଡ଼ି, କାମନା ଓ ଅଧର୍ମରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ନାନା ପ୍ରକାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଘୃଣା କରୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା। ଏହା ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ରଜସ୍ୱୀ ପୁତ୍ରମାନେ ଯେଉଁମାନେ କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଲିନ୍ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଶତକ୍ରତୁଙ୍କର ପୁନଃସ୍ଥାପନର ଏହି ଆଖ୍ୟାନ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଅପମଙ୍ଗଳରେ ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ବେଳେ, ରମ୍ଭା ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ। ଏବେ ମୁଁ ଆନେନସଙ୍କର ବଂଶାବଳୀ କଥା କହିବି। ଆନେନସଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ପ୍ରତିକ୍ଷତ୍ର। ପ୍ରତିକ୍ଷତ୍ରଙ୍କର ପୁତ୍ର ସଂଜୟ, ସଂଜୟଙ୍କର ପୁତ୍ର ଜୟ, ଜୟଙ୍କର ପୁତ୍ର ବିଜୟ। ବିଜୟଙ୍କର ପୁତ୍ର କୃତି, କୃତିଙ୍କର ପୁତ୍ର ହର୍ୟତ୍ୱତ, ହର୍ୟତ୍ୱତଙ୍କର ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହଦେବ। ସହଦେବଙ୍କର ପୁତ୍ର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଦୀନ; ନଦୀନଙ୍କର ପୁତ୍ର ଜୟତ୍ସେନ, ଜୟତ୍ସେନଙ୍କର ପୁତ୍ର ସଂକୃତି। ସଂକୃତିଙ୍କର ପୁତ୍ର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କ୍ଷତ୍ରବୃଦ୍ଧ। ଏହିମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଆନେନସଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ। କ୍ଷତ୍ରବୃଦ୍ଧଙ୍କ ଆଉ ଏକ ଶାଖା ଅଛି। କ୍ଷତ୍ରବୃଦ୍ଧଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁନହୋତ୍ର। ସୁନହୋତ୍ରଙ୍କର ତିନିଜଣ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ। ସେମାନେ କାଶ, ଶଳ ଓ ଗୃତ୍ସମଦ। ଗୃତ୍ସମଦଙ୍କର ପୁତ୍ର ଶୁନକ, ଶୁନକଙ୍କର ପୁତ୍ର ଶୌନକ। ଏଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଶଳଙ୍କର ପୁତ୍ର ଆର୍ଷ୍ଟିସେନ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର କାଶ୍ୟପ। କାଶଙ୍କର ପୁତ୍ର ରାଜା କାଶିପ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଦୀର୍ଘତପସ, ଦୀର୍ଘତପସଙ୍କର ପୁତ୍ର ଦୂରଦର୍ଶୀ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ। ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ତାଙ୍କର ମହାତପସ୍ୟାର ଶେଷରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ଚତୁର୍ବୁଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧ ରୂପେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଦେବତା ହୋଇ ଏଠି ମନୁଷ୍ୟର ମଧ୍ୟରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଗୃହରେ ଦେବତା ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା; ସେଠି ଥିଲେ କାଶୀର ମହାନ ରାଜା, ସମସ୍ତ ରୋଗର ନାଶକ। ବ୍ହାରଦ୍ୱାଜଙ୍କଠାରୁ ଆୟୁର୍ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧିଗ୍ରହଣ କରି, ସେ ଏଠି ଚିକିତ୍ସକ ହେଲେ। ସେ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଆଠ ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ କରି ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ। ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କର ପୁତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କେତୁମାନ, କେତୁମାନଙ୍କର ପୁତ୍ର ପ୍ରବଳ ଭୀମରଥ। ଭୀମରଥଙ୍କର ପୁତ୍ର ଦିବୋଦାସ, ସେ ଜନମାନସଙ୍କର ନାୟକ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ସେ ବାରାଣସୀର ରାଜା ହେଲେ। ସେହି ସମୟରେ କ୍ଷେମକ ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସ ବାରାଣସୀ ନଗରକୁ ବସାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ୱିଜାତି ଲୋକ ନଥିଲେ। ସେହି ନଗରକୁ ମହାପଣ୍ଡିତ ନିକୁମ୍ଭଙ୍କ ଶାପ ଲାଗିଥିଲା, ଯାହା ହେତୁ ଏହି ନଗର ହଜାର ବର୍ଷ ଶୂନ୍ୟ ରହିଥିଲା। ଏହି ଶାପ ବେଳେ ଦିବୋଦାସ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ନାୟକ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ସୀମାରେ ଗୋମତୀ ନଦୀ ପାଖରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ନଗର ବସାଇଥିଲେ। ପୂର୍ବରୁ ବାରାଣସୀ ଭଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟଙ୍କର ନଗର ଥିଲା, ଏହା ତାଙ୍କର ଶତପୁତ୍ର ଧନୁର୍ଧରମାନେ ରହୁଥିଲେ। ଦିବୋଦାସ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଜୟ କରି, ଭଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଦଳବଳରେ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ ଅଂଶୀକ କଲେ। ଭଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟଙ୍କର ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଦ୍ଦମ, ଯିଏ ଅପରିଚିତ ଥିଲେ, ସେ ଦିବୋଦାସଙ୍କ ଦୟାରେ ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ରାଜ୍ୟରୁ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ହେଲେ। ରାଜା ହୈହୟଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାର ନେଇଥିଲେ; ଦିବୋଦାସ ଜବରଦସ୍ତି ତାଙ୍କର ପୂର୍ବପୁରୁଷ ରାଜ୍ୟ ଦାବି କଲେ। ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ମହାତ୍ମା, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଶତ୍ରୁତା ଶେଷ କଲେ। ଦିବୋଦାସଙ୍କ ଦୃଷଦ୍ବତୀରେ ପ୍ରତାର୍ଦନ ନାମକ ଏକ ପ୍ରବଳ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ଶକ୍ତି ଚାଲେଞ୍ଜ ହେଲା। ପ୍ରତାର୍ଦନଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ବତ୍ସଭାର୍ଗ ଓ ବତ୍ସ, ଦୁହେଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ବତ୍ସଙ୍କର ପୁତ୍ର ଅଳର୍କ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ସମ୍ନତି। ଅଳର୍କ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟପରାୟଣ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ପୁରାତନ ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଯାଉଥିଲା। ସେ ଷଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଷଠି ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁବକ ରୂପେ ରହିଥିଲେ, ଏବଂ ନିଜ ବଂଶରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ଲୋପାମୁଦ୍ରାଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆୟୁର୍ଦ୍ଧା ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ; ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ବିଶାଳ ଥିଲା, ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ଯୌବନ ଅପୂର୍ବ ଥିଲା। ଶାପ ଶେଷରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଳର୍କ କ୍ଷେମକ ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କରି, ପୁନଃ ବାରାଣସୀକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଉନ୍ନତ କଲେ। ସମ୍ନତିଙ୍କର ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ସୁନୀଥ, ସୁନୀଥଙ୍କର ପୁତ୍ର କ୍ଷେମ, ଯିଏ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ମହାଶୋଭା ଥିଲେ। କ୍ଷେମଙ୍କର ପୁତ୍ର କେତୁମାନ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ସୁକେତୁ, ସୁକେତୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ଧର୍ମକେତୁ। ଧର୍ମକେତୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ସତ୍ୟକେତୁ, ଯିଏ ମହାରଥୀ ଥିଲେ; ସତ୍ୟକେତୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ବିଭୁ, ସେ ଜନମାନସଙ୍କ ନାୟକ। ବିଭୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ଆନର୍ତ୍ତ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ସୁକୁମାର, ସୁକୁମାରଙ୍କର ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ବେଣୁହୋତ୍ର, ସେ ଲୋକନାୟକ; ବେଣୁହୋତ୍ରଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭାର୍ଗ, ମଧ୍ୟ ଲୋକନାୟକ। ବତ୍ସଙ୍କ ଦେଶ ବତ୍ସଭୂମି ଓ ଭାର୍ଗଙ୍କ ଦେଶ ଭାର୍ଗଭୂମି ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହିମାନେ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଓ ଭାର୍ଗଭ ମଧ୍ୟ ଏହି ବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟ—ଏହି ତିନି ପ୍ରକାରର ହଜାର ହଜାର ସନ୍ତାନ କାଶ୍ୟପଙ୍କ ବଂଶର ଅନୁଗାମୀ। ଏବେ ତୁମେ ନହୁଷ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ବିରାଜା, ପିତୃମାତା, ତାଙ୍କଠାରୁ ନହୁଷଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଛଅ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କର ତେଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଥିଲା। ସେମାନେ ଥିଲେ—ଯତି, ଯୟାତି, ସମ୍ୟାତି, ଅୟାତି, ପର୍ଶ୍ୱକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ। ଯତି ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଥିଲେ, ତାପରେ ଯୟାତି ଜନ୍ମିଲେ।