ଦାରିଦ୍ରା ଏକଥା କହିଲେ, "ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପରେ, ମୋଠାରେ ମୁକ୍ତି ନିର୍ଭର କରେ।" ଦାରିଦ୍ରା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଲେ, "ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଅଛି, ସେଉଁଠି ଚାହା, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ଅଭିମାନ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ରହିବାରେ ନାହିଁ। ମୋ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଭୟ, ପ୍ରମାଦ, ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ଅହଙ୍କାର ବୃତ୍ତି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏନାହିଁ।" ଦାରିଦ୍ରାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ମୋର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ; ଦାରିଦ୍ରୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶିବାଙ୍କ ପରି ଜଣେ ମଣିଷ ଅନ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅବହେଳିତ ହୁଏ। ଶରୀର ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେବା ସହିତ, ଶରୀରରେ ବସିଥିବା ପଞ୍ଚ ଦେବତା—ବୁଦ୍ଧି, ଶ୍ରୀ, ଲଜ୍ଜା, ଶାନ୍ତି ଓ କୀର୍ତି—ସେଉଁଠି ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଯାନ୍ତି।" ଲକ୍ଷ୍ମୀ କହିଲେ, "ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଣେ ମଣିଷ ଧନ ଚାହିଁନାହିଁ, ସେ ଗୁଣ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦାରେ ଶୋଭିତ; କିନ୍ତୁ ଧନ ଚାହିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ଗୁଣ କେଉଁଠି, ମର୍ଯ୍ୟାଦା କେଉଁଠି? ଧନ ଚାହିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦ୍ୱାରା ପୂଜ୍ୟ। ଏହା ଦେହଧାରୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ପାଇଁ ବଡ ଅପରାଧ, ଦୁଃଖ; କେହି ଦାରିଦ୍ରୀକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ନାହିଁ, କଥା ହୁଏନାହିଁ, ସ୍ପର୍ଶ କରେନାହିଁ। ଏଥିପାଇଁ, ମୁଁ ଉପରେ; ଦାରିଦ୍ରା ବିଷୟରେ ମୋର କଥା ଶୁଣ।" ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦାରିଦ୍ରା ଉତ୍ତର କହିଲେ, "ତୁମେ 'ମୁଁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ' କହିବାରେ ଲଜ୍ଜା ପାଉଛ, ତୁମେ ସଦା ପାପରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛ, ପରମପୁରୁଷକୁ ବିସର୍ଜନ କରି। ତୁମେ ବିଶ୍ୱାସୀକୁ ମୃଗତୃଷ୍ଣା ଦେଇ ଧୋକା ଦେଉଛ, ଏତେ ଅଭିମାନ କିପରି? ତୁମେ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ସୁଖ ନାହିଁ, କେବଳ ପଶ୍ଚାତାପ, ମିଥ୍ୟା ଗୁରୁ ପରି। ପୁରୁଷମାନେ ମଦ୍ୟପାନରେ ଯେଉଁ ମଦ ଆସେ, ତୁମେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ତାହାଠାରୁ ବେଶି ଭୟଙ୍କର ମଦ ଆସେ, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ମଧ୍ୟ ତାହାରୁ ଅପରାହ୍ନ ହୁଏ। ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛ, ମୁଁ ତୁଘଳି ଦର୍ଶନୀୟ ଲୋକମାନେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାଏ।" "ମୁଁ ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତ, କୃତଜ୍ଞ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଭ ଆଚରଣ, ଶାନ୍ତ, ଗୁରୁସେବାରେ ନିମଗ୍ନ ଲୋକମାନେ ସହିତ ବସିଥାଏ। ମୁଁ ସଦା ଗୁଣବତୀ, ପଣ୍ଡିତ, ଶୂର, ଦୃଢ, ଶୁଭ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାଏ; ତେଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠତା ମୋ ପାଖରେ। ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ, ବ୍ରତୀ, ଭିକ୍ଷୁ, ଭୟହୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମାନେ ବସିଥାଏ; ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମେ ତୁମର ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖ।" "ତୁମେ ରାଜାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରୁଥିବା, ଦୁଷ୍ଟ, କ୍ରୂର, ଦ୍ୱେଷୀ, ଅପବାଦୀ, ଲୋଭୀ, ଅପରାହ୍ନ, ଚତୁର୍, ଧୂର୍ତ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାଏ। ତୁମେ ନୀଚ, ଅକୃତଜ୍ଞ, ଧର୍ମ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା, ମିତ୍ର ଦ୍ରୋହୀ, ଅପରିଚିତ, ଦୁଃଖୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାଏ।" ଏଭଳି ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରେ ତର୍କ ହେଉଥିଲା, ଦୁଇଜଣ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଲେ; ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କହିଲି, "ପୃଥିବୀ ମୋଠାରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ଜଳ ପୃଥିବୀଠାରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ; ମହିଳାମାନେ ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତର୍କ ଜାଣନ୍ତି, ଅନ୍ୟେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।" "ବିଶେଷ କରି, କୁମ୍ଭଜ ଜନମରେ ଗୌତମୀ ଦେବୀ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବେ। ସେ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥାଏ, ସେ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥାଏ; ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ତିନିଜଣ ଏକସାଥି ଭୂମିକୁ ଯାଉ।" ଏକସାଥି ଜଳ ନେଇ, ସମସ୍ତ ଗୌତମୀ ନଦୀକୁ ଗଲେ; ପୃଥିବୀ ଓ ଜଳ ଏକେକ ଭାବରେ ଗୌତମୀଙ୍କୁ ନିଜ କଥା କହିଲେ। ସମସ୍ତ ଘଟିଥିବା ଘଟଣା ଗୌତମୀଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି, ଦାରିଦ୍ରା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କଥା ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ଜଗତର ରକ୍ଷକମାନେ, ତୁମେ ନାରଦ, ଭୂମି ଓ ଜଳ ଶୁଣୁଥିଲେ, ତେବେ ଗଙ୍ଗା ଦାରିଦ୍ରାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ, ଗୌତମୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ କହିଲେ। "ବ୍ରହ୍ମାର କୀର୍ତି, ତପସ୍ୟାର କୀର୍ତି, ଯଜ୍ଞର କୀର୍ତି ଯାହା କୀର୍ତିର ରୂପ, ଧନର କୀର୍ତି, ପ୍ରଶଂସା, ଜ୍ଞାନ, ବୁଦ୍ଧି, ଶାରଦା—" "ଭୋଗର କୀର୍ତି, ମୁକ୍ତି, ସ୍ମୃତି, ଲଜ୍ଜା, ଧୃତି, କ୍ଷମା, ସିଦ୍ଧି, ସନ୍ତୋଷ, ପୋଷଣ, ଶାନ୍ତି, ଜଳ ଓ ଭୂମି—" "ଅହଙ୍କାର ଶକ୍ତି, ଔଷଧୀ, ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ, ପବିତ୍ରତା, ରାତି, ଆକାଶ, ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ, ଆଶୀର୍ବାଦ, ଭଲ, ବ୍ୟାପ୍ତି, ମାୟା, ଉଷା, ଶୁଭତା—" "ଜଗତରେ ଯାହା ଅଛି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପ୍ତ, ଚଳ ଅଚଳ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଜ୍ଞାନୀ, ଧୈର୍ୟବାନ୍, ଶୁଭ—" "ଅନ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ, ଭୋଗ କିମ୍ବା ମୁକ୍ତି ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା, ଯାହା ଆନନ୍ଦଦାୟକ କିମ୍ବା ରୂପବାନ୍, ସେ ସବୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ପ୍ରତିଭା।" "ଏହି କଥା ଦୀର୍ଘ କରି କାହିଁକି କହିବି? ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଭାଗ; ଯେଉଁଠି ଏବଂ ଯାହା କିଛି ଉତ୍ତମ ଦେଖାଯାଏ—" "ସେ ସବୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ସ୍ୱଭାବ; ତାଙ୍କ ବିନା କିଛି ଅଛିନାହିଁ। ଏଠି, ଓ ଶୁଭଦେବୀ, ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହିତ ତର୍କ କରି ଲଜ୍ଜା ପାଉନାହିଁ?" ତାପରେ ଗଙ୍ଗା ଦାରିଦ୍ରାଙ୍କୁ 'ଯାଉ, ଯାଉ' କହିଲେ। ଏହିଠାରୁ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଦାରିଦ୍ରାର ପ୍ରଭାବ ନାହିଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଙ୍ଗା ସେବା ହେଉନାହିଁ, ଦାରିଦ୍ରା ରହିଥାଏ; ଏହିଠାରୁ ସେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଦୁଃଖ ନାଶକ, ଶୁଭ ହେଲା। ସେଠି ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କରିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧି ହୁଏ। ଛଅ ହଜାର ତୀର୍ଥ, ଦେବ, ଋଷି, ତପସ୍ୱୀମାନେ ସମ୍ମାନିତ, ସେଠି ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତି, ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍। ସେଠି ଭାନୁତୀର୍ଥ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ସାଧନା ପାଇଁ। ଏଠି ମୁଁ ଏହି ଘଟଣା କହିବି, ଯାହା ଦୁଃଖର ନାଶକ। ଏଠି, ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ନାମ ଶର୍ୟାତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ନିଷ୍ଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତାଙ୍କର ଜନାନୀ ଥିଲେ, ନାମ ସ୍ଥବିଷ୍ଠା, ପୃଥିବୀରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପବତୀ। ଏଠି, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ନାମ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ବଂଶଜ, ସେ ରାଜାଙ୍କ ରାଜପୁରୋହିତ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ତପସ୍ୱୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।