ପୃଥିବୀରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବଂଶଗତ ନାମ ଅନୁସୃତି ରହିଛି—ପାର୍ଥିବ, ଦେୱରତ, ଶାଲଙ୍କାୟନ, ବାଶ୍କଳ, ଲୋହିତ, ଯମଦୂତ ଏବଂ କରୁଷକ ଏହି ବଂଶଗୁଡିକ ଚିହ୍ନିତ। ପୌରବ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି କୌଶିକଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମକ୍ଷତ୍ର ବଂଶର ଯୋଗ ଏହି ପରିବାରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୁନହ୍ଷେଫ ପ୍ରଥମ ଏବଂ ବଂଶର ମଧ୍ୟରେ ଭାର୍ଗବ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କୌଶିକ ଋଷି ହେବାର ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୁନହ୍ଷେଫ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ; ହରିଦଶ୍ୱଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଶୁନହ୍ଷେଫକୁ ବଳିପ୍ରାଣୀ ଭାବେ ନିୟୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯିବା ପରେ ଶୁନହ୍ଷେଫକୁ ପୁନଃ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା; ଦେବତାମାନେ ଦେଇଥିବାରୁ ଶୁନହ୍ଷେଫ 'ଦେୱରତ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଦେୱରତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଛଅଜଣ ମିଶି ଏକୁଠି ସାତଜଣ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର; ଡୃଷଦ୍ୱତୀ ଏବଂ ଅଷ୍ଟକଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ର ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଅଷ୍ଟକଙ୍କ ପୁତ୍ର 'ଲୌହି' ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଜାହ୍ନୁ ବଂଶର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି; ଏହାପରେ ମହାତ୍ମା 'ଅୟୋ'ଙ୍କ ବଂଶର ବିବରଣୀ ଆସିବ। ଅୟୋଙ୍କ ପଞ୍ଚପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଶୂରବୀର ଏବଂ ମହାରଥୀ; ସ୍ୱରଭାନୁଙ୍କ କନ୍ୟା 'ପ୍ରଭା'ଙ୍କୁ ଏହି ସନ୍ତାନମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ପ୍ରଥମେ ନହୁଷ, ପରେ ବୃଦ୍ଧଶର୍ମା, ତାପରେ ରମ୍ଭା, ରାଜି ଏବଂ ଅନେନା—ଏହି ପଞ୍ଚଜଣ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ରାଜିଙ୍କ ପଞ୍ଚଶତ ପୁତ୍ର ଥିଲେ; ଏହି ରାଜବଂଶ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା କ୍ଷତ୍ର ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଦେବତା ଏବଂ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଦେବତା ଏବଂ ଦାନବମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ପ୍ରଭୁ, ଆମର ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ବିଜୟୀ ହେବେ? ଆମେ ସତ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—“ଯେଉଁପାଇଁ ରାଜି ଶସ୍ତ୍ର ହାତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ, ସେମାନେ ତିନି ଲୋକରେ ବିଜୟୀ ହେବେ; ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ ରାଜି ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ଦୃଢତା ଅଛି; ଦୃଢତା ଥିଲେ ଶ୍ରୀ ଅଛି; ଦୃଢତା ଏବଂ ଶ୍ରୀ ଥିଲେ ଧର୍ମ ଅଛି, ଏହିପରି ବିଜୟ ମିଳିଥାଏ।” ଏହି ଉପଦେଶ ପାଇଁ ଦେବତା ଏବଂ ଦାନବମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ରାଜିଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଗି ଚୟନ କଲେ। ସ୍ୱରଭାନୁଙ୍କ ଦୋହିତା ପ୍ରଭାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିବା ଏହି ରାଜି ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶର ଅବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ। ଦେବତା ଏବଂ ଦାନବମାନେ ରାଜିଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଆମର ବିଜୟ ପାଇଁ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନୁ ଧର।” ରାଜି ସେମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି, ନିଜ ଲାଭ ଚାହି, ଦେବତା ଏବଂ ଦାନବମାନେ ପ୍ରତି ନିଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରକାଶ କରି କହିଲେ—“ମୋ ଶକ୍ତିରେ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଯଦି ବିଜୟ ହାସଲ କରିପାରିବି, ତେବେ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବି; ତେବେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।” ଦେବତାମାନେ ଏହି କଥା ବୁଝି, ପ୍ରଥମେ ସମ୍ମତି ଦେଇ କହିଲେ—“ଏହିପରି ହେଉ, ରାଜନ; ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ।” ଏହିପରି ଦେବତାମାନେ କହିବା ପରେ, ରାଜି ଦାନବମାନେ ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଦାନବମାନେ ନିଜ ଲାଭ ଚିନ୍ତା କରି, ଅହଂକାର ଭରିତ ଭାବରେ କହିଲେ—“ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଆମର ଇନ୍ଦ୍ର; ତାଙ୍କ ଲାଗି ଆମେ ବିଜୟ ଚାହୁଁଛୁ; ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜନ, ଆପଣ ଅଛନ୍ତୁ।” ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କରି, 'ଏହିପରି ହେଉ' କହି ରାଜିଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତାଙ୍କୁ ବିଜୟ କରି, ଆପଣ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବେ।” ରାଜି ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଦ୍ୱାରା ଅଭେଦ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ। ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀ ଏବଂ ପ୍ରଭାବ ଦେବତାମାନେର ହରାଇଥିବା ଯଶ ପୁନଃ ଦେଇଥିଲେ। ଦାନବମାନେ ହତ ହେବା ପରେ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜି ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର କଲେ; ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ରାଜିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—“ମୁଁ ରାଜିଙ୍କ ପୁତ୍ର”; ଏବଂ ପୁନଃ କହିଲେ—“ତୁମେ ଦେବତାମାନେର ଇନ୍ଦ୍ର; ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ଯେଉଁ ଦିନ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମୋ ପୁତ୍ର, ସେମାନେ କର୍ମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ; କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜି ମୋହିତ ହେଲେ। ରାଜି ଖୁସି ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହିପରି ହେଉ।” ରାଜି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ଦେବତାମାନେ ପରି ହେଲେ। ରାଜିଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦିଆଯିବା ପରେ ଅଧିକାର ନେଲେ; ପଞ୍ଚଶତ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରର ଅଞ୍ଚଳ ହେଲା। ମନରେ ଭ୍ରମ, କାମ ଓ ଅଧର୍ମରେ ଲିନ ହୋଇ ଏହି ସମସ୍ତେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ସମସ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣଦ୍ୱେଷୀ ହୋଇ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଭାବ ହରାଇଲେ; ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ପୁନଃ ଲାଭ କଲେ। ରାଜିଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର, ଯେଉଁମାନେ କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଲିନ, ହତ ହେଲେ; ଏହି ଶତକ୍ରତୁଙ୍କ ଅପସ୍ଥାନରୁ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ଯେଉଁମାନେ ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ପଢ଼ିବା, ସେମାନେ ଅପରାଧରେ ଲିନ ହେବେ ନାହିଁ। ରମ୍ଭାଙ୍କ ପୁତ୍ର ନଥିଲେ; ଏବେ ମୁଁ ଅନେନାଙ୍କ ବଂଶ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବି। ଅନେନାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରତିକ୍ଷତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଥିଲେ। ପ୍ରତିକ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ସଂଜୟ; ସଂଜୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜୟ, ଜୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଜୟ। ବିଜୟଙ୍କ ପୁତ୍ର କୃତି; କୃତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ହର୍ୟତ୍ୱତ; ହର୍ୟତ୍ୱତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହଦେଵ। ସହଦେଵଙ୍କ ପୁତ୍ର ନଦୀନ, ନଦୀନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜୟତ୍ସେନ, ଜୟତ୍ସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର ସଂକୃତି। ସଂକୃତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧର୍ମିକ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କ୍ଷତ୍ରବୃଦ୍ଧ; ଏହି ଅନେନାଙ୍କ ବଂଶ ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରବୃଦ୍ଧଙ୍କ ପରମ୍ପରା ଅଛି। କ୍ଷତ୍ରବୃଦ୍ଧଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁନହୋତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସୁନହୋତ୍ରଙ୍କ ତିନି ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମିକ—କାଶ, ଶଳ ଏବଂ ଗୃତ୍ସମଦ। ଗୃତ୍ସମଦଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୁନକ; ଶୁନକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୌନକ। ଏହିପରି ଉତ୍ତମ ବଂଶ ଏବଂ ରାଜବଂଶର ବିବରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି, ଯାହା ମହାତ୍ମାମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।